د پاکستان د پوځ عامه اړیکو دفتر وايي، د بلوچستان په مرکز کوټه کې د نښتې له امله یو پاکستانی افسر او درې وسلوال ووژل شول. د پاکستان د پوځ عامه اړیکو دفتر د جمعې په ورځ یوه بیان کې ویلي ، په کوټه کې پرون دا برید په ولي باغ تنګي کې شوی دی.
پوځ وايي، په دې برید کې یو سرتېری سخت ټپي شوی هم دی.
له بلې خوا د بلوچستان له پنجګور ځینې راپورونه وايي، چې په دغه سیمه کې د پاکستاني پوځ پر مرکز وسلوالو برید کړی دی.
د پاکستان صوبايي او مرکزي حکومت په دې تړاو لا څه نه دي ویلي.
داعش د بلوچستان لپاره د جمعیت علمای اسلام پر صوبايي مشر حافظ حمدالله د برید مسوولیت ومانه. حافظ حمدالله د پنجشنبې په ورځ د بلوچستان په مستونګ کې په یوه چاودنه کې ټپي شو.
داعش په خپل بیان کې وايي، چې د نوموړي په نښه کولو لپاره یې یوه باروتي یا چاودېدونکې وسیله کارولې ده.
پرون دغه باروت د حافظ حمدالله له ګاډي سره نږدې وچاودل چې له امله یې پر نوموړي سربېره لس کسان نور هم ژوبل شول.
داعش تېره میاشت د پښتونخوا په باجوړ کې د ملا فضل رحمان په مشرۍ د جمعیت علمای اسلام پر غونډه هم د برید مسوولیت ومانه.
په هغه پېښه کې تر ۵۰ کسان ووژل او تر ۱۵۰ ډېر ټپیان شول.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په اېکس پاڼه لیکلي، چې د عامو افغانانو سره زور زیاتی د زغملو نهدی او دا خبره یې ډاګیزه کړې چې په پاکستان کې د روانې نا امنۍ لامل عام افغانان نه، بلکې هغه «کسان دي چې د کابل د سقوط په خوشالۍ» کې یې هلته چای څښه.
د دغه پښتون سیاستوال غبرګون له هغې وروسته مخې ته راځي، چې د پاکستان په یو شمېر ښارونو کې یو ځلې بیا د افغان کډوالو د نېولو او ځورولو خبرونه خپاره شول.
که څه هم منظور پښتین د چا نوم نه دی اخیستی؛ خو ښایي موخه یې د هغه وخت د ای اېس ای د مشر فیض حمید سفر وي، چې تر سقوط وروسته په سملاسي توګه یې کابل ته سفر کړی و.
له کراچۍ وروسته تېره ورځ په پلازمېنه اسلام اباد کې هم یو شمېر افغان کډوال پولیسو نیولي او یو شمېر یې بندیان کړي هم دي.
تر دې وړاندې پاکستاني رسنیو د پولیسو لهخوا داسې خبرداریانې خپرې کړې وې، چې د پاکستان په ټولو لویو ښارونو کې به هغه بهرني وګړي نیسي او شړي به یې چې قانوني اسناد و نه لري.
یو شمېر افغان کډوال چې پاسپورټونه او وېزې هم لري؛ خو د وېزو وخت یې پای ته رسېدلی.
سره له دې چې د نویو وېزو د تر لاسه کولو لپاره یې غوښتنلیکونه هم سپارلي؛ خو تر اوسه هغوی ته وېزې نه دي ورکړل شوي.
دغه افغان کډوال چې بهرنیو هېوادونو ته یې د تګ چارې روانې دي، وایي:«نه پوهیږي چا ته وژاړي او له چا نه مرسته وغواړي.»
دوی وېره لري چې بېرته هېواد ته په ستنېدو سره یې بهر ته د کډوالي چارې نېمګړې پاتې کېږي او هم په افغانستان کې د دوی ژوند ته جدي ګواښونه هغه نور څه دي، چې دوی یې هک حیران کړي دي. دوی له ملګرو ملتونو او مرستندویه هېوادنو غوښتنه کوي، چې د دوی د مهاجرت د کېسونو بهیر دې ګړندی کړي او هم دې په کوربه هېواد دا فشار راوړي، چې دوی ته د لنډ مهال لپاره په خپل هېواد کې پناه ورکړي.
د تورخم کمیسار چې سبا (جمعه، د وږي ۲۴مه) سهار به د تورخم دروازه د لویو بار وړونکو لاریو پرمخ خلاصه شي.
په خبر کې د مسافرینو پر مخ د دروازې د خلاصون په اړه څه نه دي ویل شوي.
په تورخم کې د لویو لاریو د هډې یوه منشي صفي االله افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د تورخم د کمیسارۍ طالبانو هم ورته ویلي چې ښايي دروازه سبا سهار اته بجې خلاصه شي.
د پاکستاني ځواکونو او وسله والو طالبانو تر منځ د تېرې اونۍ له نښتې وروسته د تورخم دروازه نن د نهمې ورځې لپاره هم تړلې وه او دواړه خواوو ته سلګونه بار وړونکي موټرونه ولاړ دي.
پاکستاني رسنیو د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې د مشر له خولې لیکلي، چې په دې موده کې د دواړو خواوو سوداګرو ته هره ورځ پنځه میلیونه ډالره زیان اوښتی دی.
د پاکستان د ټاکنو کمېسون د دغه هېواد سرپرست حکومت د پخواني لومړي وزیر عمران خان د مخالفانو په ملاتړ تورنوي. دغه کمېسون د پاکستان سرپرست لومړي وزیر ته په لیک کې ویلي: «عمومي باور د ادی چې سرپرست حکومت د پخواني حکومت تسلسل دی.»
دغه کمېسیون د چارشنبې په ورځ په خپل لیک کې زیاته کړې ده: «داسې ښکاري چې سرپرست حکومت د قیدي پخواني لومړي وزیر عمران خان له مخالفانو سره همغاړی دی.»
خو د سرپرست حکومت د اطلاعاتو وزیر مرتضا سولنګي د کمېسون دا اندېښنه ردوي او وايي، په دې سیالۍ کې له چا سره دلچسپي نه لري.
نوموړي رویټرز ته په پیغام کې ویلي چې سرپرست حکومت به ټولو ګوندونو ته د یو شان اسانتیاوو برابرولو کې له کمېسون سره همکاري وکړي.
خو د ټاکنو کمېسون دا لیک پر حکومت یوه نادره رسمي ملامتیا اچوي.
په پاکستان کې چې د ټاکنو پایلې هم خورا کمې منلل کېږي، دا لیک د دې بهیر باور نور هم زیانمنوي.
د پاکستان د ولسمشر عارف علوي د پروني حکم له مخې د نومبر پر شپږمه یا نږدې دوه میاشتې وروسته په دغه هېواد کې د لنډمهالی حکومت په سرپرستۍ ټولټاکنې کېږي.
په پاکستان کې سرپرست یا لنډمهالي حکومت تېره میاشت د پارلمان د پنځه کلنې مودې تر بشپړېدو وروسته واک ترلاسه کړ.
د لنډمهالي لومړي وزیر انوارالحق کاکړ په مشرۍ د دې حکومت یو مسوولیت دا دی چې تر راتلونکو دریو میاشتو یې په سرپرستۍ بې پرې ټاکنې وشي.
انوارالحق کاکړ هم د داسې ګوند غړی دی چې د عمران خان پرضد ټلواله کې شریک و او د دې ټلوالې د تر ټولو مهم ګوند له مشر او پخواني لومړي وزیر شهباز شریف نه یې واک ترلاسه کړ.
دغې دوولس ګوندي ټلوالې عمران خان هم له واک لرې کړی و.
د پاکستاني ځواکونو او وسله والو طالبانو تر منځ د تېرې اونۍ له نښتې وروسته د تورخم دروازه د نهمې ورځې لپاره هم تړلې ده او دواړه خواوو ته سلګونه بار وړونکي موټرونه ولاړ دي.
پاکستاني رسنیو د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې د مشر له خولې لیکلي، چې په دې موده کې د دواړو خواوو سوداګرو ته هره ورځ پنځه میلیونه ډالره زیان اوښتی دی.
د تورخم پوله د چهارشنبې په ورځ (د وږي په ۱۵مه) د وسله والو طالبانو او پاکستاني پوله ساتو ځواکونو تر منځ له نښتې وروسته وتړل شوه.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د وږي ۱۸مه) د پاکستاني ځواکونو او طالبانو ترمنځ د نښتې د لامل په اړه یوه اعلامیه خپره کړه او لیکلي یې دي: “پاکستاني ځواکونو پر افغان سرحدي ځواکونو هغه مهال ډزې وکړې چې [دوی] د یوې امنیتي پوستې په ترمیم بوخت وو، چې کلونه مخکې جوړه شوې وه”.
د طالبانو د صنایعو او سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام جواد د پنجشنبې په ورځ (د وږي ۲۳مه) د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي ټلویزیون ته وویل، چې دغه ډله له پاکستاني چارواکو سره د تورخم د پولې د پرانیستلو په اړه خبرې کوي.
سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي؛ ډزې هغه مهال پیل شوې، چې طالبانو د تورخم دروازې ته څېرمه د پوستې جوړول پیل کړل او پاکستاني ځواکونو یې د مخنیوي هڅه وکړه.
له بلې خوا د اسلام اباد چارواکو طالبان د "غیرقانوني" ودانیو او د پاکستاني پوله ساتونکو په "بې توپیره او بې هدفه ډزو" تورن کړي دي.
په وروستیو ورځو کې طالب چارواکو د تورخم دروازې د بیا پرانیستلو غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې د دې پولې تړل د دواړو غاړو سوداګرو ته زیان رسوي.
د دې لارې د تړل کېدو له امله د پولې دواړو غاړو ته د مېوو، سبزیجاتو او نورو سوداګریزو توکو سلګونه بار وړونکي لارۍ منتظر ولاړې دي.
د پاکستان او افغانستان د سوداګرۍ د ګډې خونې مشر زاهدالله د پاکستاني رسنیو ته وویل، چې د تورخم د لارې د تړل کېدو له امله د دواړو غاړو سوداګرو ته د ورځې پنځه میلیونه ډالره زیان اوښتی دی.
هغه زیاته کړه، په تېر مالي کال کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د صادراتو او وارداتو ټولیز ارزښت ۱،۸ میلیارده ډالره و.