امیرخان متقي د مسکو غونډه کې: د سیمې هېوادونه له طالبانو سره په تعامل کې مخکښ دي

د سیمه ییزو هېوادونو استازو هم نن د مسکو غونډه کې په افغانستان کې له ترهګرۍ سره پر مبارزه او د ټولګډي یا همه شمول حکومت پر جوړولو ټینګار کړی دی.

د افغانستان د سولې او عدالت ملي حرکت د جمعې په ورځ په یوه اعلامیه کې ویلي چې د دې موخو د ترلاسولو لپاره یوازنۍ لار د افغانانو ترمنځ د خپلمنځي خبرو پیلېدل دي.

دې حرکت له سیمه ییزو هېوادونو او نړیوالې ټولنې غوښتي چې د ملګرو ملتونو په څار دې په افغانستان کې د ټولګډي حکومت د جوړولو لپاره د افغانانو د خپلمنځي خبرو د پیلېدو ملاتړ وکړي.

دا حرکت له سیمه ییزو هېوادونو د داسې شرایطو برابرېدل غواړي چې له مخې طالبان هم دې خبرو کې ګډون او پر خپلو ژمنو عمل وکړي.

په اعلامیه کې له هېوادونو غوښتل شوي چې د طالبانو حکومت په رسمیت ونه پېژني، خو زیاته کړې یې ده چې یوازې په افغانستان کې د تلپاتې سولې او د افغانانو د ارادې له مخې د یوه نظام د رامنځ ته کېدو لپاره دې له دې ډلې سره تعامل وشي.

طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي تېره یکشنبه له یوه پلاوي سره د روسیې په بلنه د مسکو فارمټ پنځمې غونډې ته تللی دی.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت وايي، په سږنۍ غونډه کې د افغانستان پر حالت، بیارغونه، د افغانانو پر خپلمنځي روغه جوړه او د سیمې پر امنیت خبرې کېږي.

په دې ناسته کې د روسیې، ایران، هند، قراقستان، قرغزستان، پاکستان، چین، ترکمنستان او ازبکستان استازي هم ګډون کوي.

مسکو فارمټ غونډه هر کال د افغانستان په هکله په روسیه کې جوړېږي.

تېر کال طالبان دې غونډې ته د ټول ګډي حکومت د نه جوړولو په دلیل بلل شوي نه وو.

د سرچينو په وینا،طالبانو له دغو پنځو کسانو څخه يو يې لس ورځې وړاندې خوشی کړى و.

د ای اې اېم موسسې ویلي و، چې طالبانو یو ځل د یوه بهرني وګړي په ګډون د دې موسسې درې کارکوونکي د غور ولایت په دفتر کې د وږي میاشتې په ۱۲مه ونیول او بیا یې د همدې میاشتې په ۲۲مه ۱۵ تنه نور کارکوونکي هم ونیول.

د سرچينې د معلوماتو له مخې، دغه څلور کارکوونکي د پنجشنبې په ورځ (د تلې په ٦مه) د طالبانو له بند څخه خوشي شوي او يو يې لس ورځې وړاندې خوشی شوى دى.

د طالبانو د سرچینو د څرګندونو له مخې، د دغې مرستندویه موسسې ۱۳ کارکوونکي لا هم په بند کې دي.

په دغو بندي کسانو کې د یوې بهرنۍ په شمول، شپږ یې کارکوونکې دي.

په غور کې د طالبانو د والي ویاند ویلي و، چې دغې ډلې د دې ادارې کارکوونکي د «مسیحیت د خپراوي» په تور نیولي دي.

خو سرچينې وايي، چې د طالبانو ځايي چارواکو پر دغې موسسې فشار راوړى و، چې په لعل او سرجنګل ولسوالۍ کې د مرستو رسولو لړۍ ودروي او د غور ولايت نورو ولسواليو ته هم خپل فعاليتونه وغځوي، خو وروسته له هغه چې دغې ادارې د طالبانو غوښتنه ونه منله، د دې موسسې کارکوونکي يې ونيول.

د ای اې اېم موسسې خپله ویبپاڼه کې لیکلي، د سترګو پاملرنې، د ټولنې پراختیا، روغتیا او تعلیمي پروژو کې فعالیت کوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د مسکو په غونډه کې د ګډون لپاره د دې ډلې د پلاوي په مشرۍ روسیې ته تللی دی.

د طالبانو د پلاوي غړي د غونډې ځای کازان ښار ته تر سفر مخکې د مسکو په پریزیډنټ هوټل کې اوسېدل.

د خپاره شوي راپور له مخې په ورک شویو پاسپورټونو کې یو هم د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د یوه ویاند مرستیال ضیا احمد تکل دی.

د ماش د راپور له مخې، د مسکو پولیسو د طالبانو د درېیو غړیو د پاسپورټونو لټون پیل کړی دی.

د مسکو غونډه د کازان په ښار کې د لسو هېوادونو د استازو په حضور کې جوړه شوه.

د چین استازي د افغانستان د روان وضعیت پړه پر امریکا واچوله او په ورته وخت کې یې زیاته کړه چې بیجینګ د افغانانو د اقتصادي وضعیت د ښه کولو لپاره هڅې کړې دي.

نوموړي د مسکو په غونډه کې ګډونوالو هېوادونو ته په خطاب کې د افغانستان د وضعیت د ښه والي لپاره د ګاونډیو هېوادونو پر همکارۍ ټینګار وکړ.

د هغه په ​​وينا، نشه يي توکي او ترهګري نورې هغه ستونزې دي، چې بايد پر وړاندې يې عملي ګامونه پورته شي.

هغه ټینګار وکړ چې طالبانو " داعش ـ خراسان څانګه او د هغې مشرتابه د له منځه وړی، خو دا کافي نه دي."

یوشیایونګ پر طالبانو د بندیزونو د لرې کېدو غوښتنه هم وکړه.
​

د افغانستان لپاره د ایران د اسلامي جمهوریت استازي وویل، طالبانو سره یې په تېرو دوو کلونو کې د اساسي قانون د مسودې د تصویب او وړاندې کولو، له جنسیتي تبعیض پرته د زدکړو د حق، د ټولو د رول په منلو سره د سیاسي مشروعیت د ترلاسه کولو لپاره د ټولو قومونو منل او د ګاونډیو امنیت تامینولو په اړه خبرې کړې دي.

د کاظمي قمي په وینا، "د اسلامي جمهوریت له نظره، په دې برخو کې ځواب ورکول ضروري بولي."

د ایران د اسلامي جمهوریت استازي د جمعې په ورځ (د میزان ۷ مه) د مسکو په غونډه کې وویل چې د افغانستان اقتصادي او صنعتي پرمختګ په یوه خوندي او تضمین شوي چاپیریال کې د ګاونډیانو خواخوږۍ او همکارۍ ته اړتیا لري.

حسن کاظمي قمي همداراز له طالبانو وغوښتل چې په افغانستان کې د بېلابېلو ډلو هیلې پوره کړي.

نوموړي همدا راز له ایران څخه د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو غوښتنه وکړه.

داسلامی جمهوریت استازی د مسکو په غونډه کښې په خپله وینا کښې یو ځل بیا د هلمند له سیند څخه د ایران د اوبو په برابرولو ټینګار وکړ .

ښاغلي کاظمي قمي وویل چې د اوبو د کمښت مسله د ایران او د هغه د ګاونډیانو له جدي ستونزو څخه ده او اسلامي جمهوریت د هلمند د تړون د عملي کېدو غوښتنه کوي.

د مسکو فرمټ غونډه د جمعې په ورځ د ( میزان ۷ مه ) د روسیې په کازان ښار کې جوړه شوه.

په دې غونډه کې د روسیې، هند، ایران، قزاقستان، قرغزستان، چین، پاکستان، تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان استازو ګډون کړی دی.

دې غونډې ته د سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، قطر او ترکیې استازي هم د څارونکو په توګه بلل شوي دي.

د طالبانو یو پلاوی چې مشري یې د دې ډلې د بهرنیو چارو د وزیر امیر خان متقي کوي، د مسکو په غونډه کې د مېلمنو په توګه ګډون کړی دی.

د سیمې د یو شمېر هېوادونو ځانګړو استازو د افغانستان په اړه د مسکو په غونډه کې له ترهګرۍ سره پر مبارزې او په افغانستان کې د یوه ټولګډونه حکومت پر جوړېدو ټینګار وکړ.