تېرې نهه میاشتې؛ پاکستان کې د چاودنو او بریدونو له امله ۷۰۰ کسان وژل شوي

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی چې چین د سانسور، استخباراتي معلوماتو راټولولو او د امریکا د بهرنیو خبري اژانسونو د پټو پېرودلو له لارې نړیوالې رسنۍ اداره کوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په یوه راپور کې ویلي، چې له بې ساري سرچینو سره سره چې چین د معلوماتو د لاسوهنې لپاره ځانګړې کړې، د سیمه ایزو رسنیو او مدني ټولنې د شاتګ له امله له"لویې ماتې" سره مخ شوی.

د چین د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې ویلي چې دغه راپور ریښتینولي له پامه غورځولې ده.

دغه وزارت ویلي: «د امریکا بهرنیو چارو وزارت د خپاره شوي راپور، معلوماتي سرچینې ناسمې دي. »

د چین د بهرنیو چارو وزارت زیاته کړې چې حقیقتونو په ځلونو ثابته کړې چې امریکا په حقیقت کې «د دروغو امپراتوري» ده.

بیجینګ هڅه کوي چې د چین په اړه د هغه منفي انځور وړاندې کولو د مخنیوي له پاره مبارزه وکړي، چې د نړیوالو رسنیو له لوري خپریږي.

د لوهانسک، دونیتسک، خرسون او زاپوریزیا د یوځای کیدو د لومړۍ کلیزې په مناسبت، د روسیې ولسمشر ادعا وکړه چې «د دغو سیمو اوسېدونکو له خپل پلرني ټاټوبي سره یوځای کېدل غوره کړل.»

پوتین د شنبې په ورځ د تلې میاشتې په اتمه په یوه پیغام کې له روسیې سره د دغو سیمو د یوځای کول یوه "تاریخي او برخلیک ټاکونکې" چاره وبلله.

روسیې پر اوکراین له یرغل وروسته په دغو څلورو سیمو کې جبرې ټولپوښتنه ترسره کړه.

د مسکو چارواکو تېر کال په تله میاشت کې ویلي وه، چې د اوکراین په څلورو ولایتونو کې له روسیې سره د یو ځای کېدو لپاره ټولپوښتې پایلې له ۷۸ تر ۹۹ سلنې پورې مثبتې وې.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي دغې کړنې ته غبرګون وښود او ویلي يې وچې دا «په اشغال شویو سیمو کې خندونکي ننداره» حتا د ټولپوښتنې تقلید نه شي بلل کیدی.

لوېدیځو حکومتونو او ملګرو ملتونو هم ټینګار کړی، چې دغه ټولپوښتنې د روسیې تر اشغال لاندې ترسره شوې، له نړیوالو قوانینو سرغړونه ده او دا چاره يې باطله بللې ده.

دغه اداره وايي، په دغو اوسپنیزو توکو کې ګاډر، ټېرنګ او نور ودانیز توکي شامل و، خو د سټنډرډ ادارې د مسلکي انجنيرانو له خوا له لابراتواري ازموينو وروسته یې پايله منفي وه او بېرته ورلیږل شول.

د طالبانو دغې ادارې ویلي چې د ساختماني موادو د کیفیت او ټیکاو د کنټرول په برخه کې «جدي او پرېکنده» اقدام کوي.

په تېرو دوو کلونو کې، د طالبانو د سټنډرډ ادارې بیلابیل وارداتي توکي، په ځانګړې توګه ټیټ کیفیته تېلي محصولات د ایران په ګډون ګاونډیو هېوادونو ته بیرته ورلیږلي.

د سیمې له هېوادونو څخه د بی کیفیته توکو واردول د افغانستان د تېر حکومت او اوس مهال د طالبانو لپاره له مهمو ننګونو څخه دی.

رسول موسوي ویلي، چې په افغانستان کې د نجونو د تعلیم له حق څخه دفاع کوي.

تېر کال د تلې په اتمه د کابل په لویدیځ کې د کاج ښوونیز مرکز د زدکوونکو په یوه ټولګي کې ځانمرګي برید وکړ. په دغه برید کې لږ تر لږه ۵۴ زدکوونکې ووژل او تر ۱۱۰ ډېر ې ټپیانې شوې.

طالبانو له شپږم ټولګي پورته د نجونو ښوونځي تړلي او پوهنتون ته یې د نجونو پر تګ بندیز لګولی دی.

تېر کال د نړۍ په بېلا بېلو هېوادونو کې زرګونو کسانو د دغه برید په غبرګون کې لاریون وکړ او له نړیوالې ټولنې او ملګرو ملتونو یې وغوښتل چې «د هزاره ګانو نسل وژنه» دې په رسمیت وپېژني.

یو شمېر هېوادونو او د ملګرو ملتونو امنیت شورا دغه برید غندلی.

له دې برید څخه د یوه کال په تېریدو لا تر اوسه یې کومې ډلې یې مسوولیت نه دی منلی.

پرون د بلوچستان په مستونګ ولسوالۍ کې د میلادالنبي مراسمو کې ځانمرګی وشو چې له امله یې ۵۹ کسان وژل شوي او تر ۶۰ ټپیان دي.

د بلوچستان صوبايي حکومت درې ورځې ملي ماتم اعلان کړی دی.

سرفراز بګټي د صوبايي ښار کوټې په روغتون کې د دې ټپیانو تر لیدلو وروسته خبري غونډې ته وویل: «بلوچستان کې د ترهګرۍ پېښو کې د هند استخباراتي اداره را لاس لري، چې د ترهګرۍ د پلانوونکو، اسانچارو او ترهګرو مور ده.»

هغه زیاته کړه چې د «ترهګرو ملاتړي به تعقیب شي او د پاکستانیانو د څاڅکي څاڅکي وینې حساب به ور سره وشي.»

هغه دا هم وویل، چې د دې ترهګرو د ملاتړو د معلومولو لپاره پوره او هر اړخیزې پلټنې کېږي.

پاکستاني چارواکو تر دې مخکې افغان طالبان تورنول چې د پاکستان ضد وسلوالو ته یې په خپله خاوره کې ځای ور کړی دی، خو دا لومړی ځل دی چې د پاکستان د وزیر په کچه یو چارواکی هند ته ګوته نیسي.

د هند حکومت لا د ښاغلي بګټي د دې څرګندونو په غبرګون کې څه نه دي ویلي.

په بله پېښه کې پرون د پښتونخوا د هنګو ولسوالۍ په دوابه کې هم د پولیسو جومات کې ځانمرګی برید وشو چې له امله یې ۴ کسان ووژل او ۱۲ ټپیان شول.

لا هم کومې ډلې د دې بریدونو مسوولیت نه دی منلی او د پاکستان طالبانو غورځنګ هم دا برید غندلی دی.