د طالبانو مشر ملا هبت الله د "ځوانانو د فکري سمون" لپاره فرمان صادروي

دغه اعلامیه چې په هند کې د افغانستان د اسلامي جمهوريت د سفارت له ادرسه خپره شوې پکې لیکل شوي چي په نوي ډیلي کې د (اکتوبر په لومړۍ ) نېټه د افغانستان اسلامي جموریت لوی سفارت د خپلو ورځینو کړنو د درولو پرېکړه کړې.

په هند کې د افغانستان اسلامي جمهوریت لوی سفارت په دغه هیواد کې د خپل ډیپلوماټیک استازولۍ د تړلو لاملونه هم ذکر کړي دي.

د سفارت په اعلامیه ویل شوي چې کوربه هیواد له لوري د ملاتړ نه شتون، د بشري ځواک کموالی، او د هند حکومت له لورې بیلابیل فشارونه د دې لامل شول چي په نوي ډیلي کې د افغانستان اسلامي جمهوریت سفارت چاري ودروي.

د افغانستان اسلامې جمهوریت سفارت په اعلامیه کې ویل شوي، چې کوربه هیواد ته د ماموریت د ساتنې واک تر سپارلو پورې د افغانستان اتباعو ته په (بیړني حالت کې) د قونسلي خدمتونو په استثنا سره د ماموریت نورې ټولې چارې درول شوې دي.

په نوي ډیلي کې به د افغانستان اسلامي جمهوریت لوی سفارت د ویانا کنوانسیون د ۴۵ مادې سره سم ټول ملکیتونه کوربه هیواد ته سپارل کیږي.

په اعلامیه کې د سفارت د ډیپلوماټانو له ادرسه له بهرنیو چارو وزات څخه غوښتل شوي چې د ماموریت د بندلو د ارادې په اړه د مخکنیو اړیکو اعتبار تصدیق کړي.

همدارنګه د افغانستان لوی سفارت له هند هیواد څخه غوښتنه کړې چې په هند کې د افغانستان اړوند ملکیتونو پر ټولو وداینو د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ ځوړند شي. او تر څنګ یې په کابل کې یوه مشروع حکومت ته د سفارت اړوند ودانۍ او شتمنۍ وسپارل شي.

په هند کې د افغانستان سفارت څخه یوه سرچینه د نوم نه ښودل په شرط افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل: «په تیرو شپږو میاشتو کې د هند حکومت له لوري نورمال ډيپلوماټیک چلند نه راسره کیده. هغه دوه اړخیز تفاهمونه چې د دواړو هیوادونو تر منځ امضا شوي وو‌ د هند له لوري يې درناوی نه کیده. د هند له لوري د ډيپلوماټانو د ویزو نه تمدید کول او بیلابیل فشارونو وو چې خبره تردې ځايه راورسېده.»

هند د نورو هیوادونو په څېر په ۲۰۲۱ کال کې د افغانستان د تېر حکومت د سقوط پر مهال په افغانستان کې خپلي ټولې ډيپلوماټیکي استازولۍ وتړلې. خو د ۲۰۲۲ کال په جون میاشت کې دغه هیواد بیاځلې په کابل کې خپل سفارت پرانیستی.

دغه اداره وايي، په دغو اوسپنیزو توکو کې ګاډر، ټېرنګ او نور ودانیز توکي شامل و، خو د سټنډرډ ادارې د مسلکي انجنيرانو له خوا له لابراتواري ازموينو وروسته یې پايله منفي وه او بېرته ورلیږل شول.

د طالبانو دغې ادارې ویلي چې د ساختماني موادو د کیفیت او ټیکاو د کنټرول په برخه کې «جدي او پرېکنده» اقدام کوي.

په تېرو دوو کلونو کې، د طالبانو د سټنډرډ ادارې بیلابیل وارداتي توکي، په ځانګړې توګه ټیټ کیفیته تېلي محصولات د ایران په ګډون ګاونډیو هېوادونو ته بیرته ورلیږلي.

د سیمې له هېوادونو څخه د بی کیفیته توکو واردول د افغانستان د تېر حکومت او اوس مهال د طالبانو لپاره له مهمو ننګونو څخه دی.

رسول موسوي ویلي، چې په افغانستان کې د نجونو د تعلیم له حق څخه دفاع کوي.

تېر کال د تلې په اتمه د کابل په لویدیځ کې د کاج ښوونیز مرکز د زدکوونکو په یوه ټولګي کې ځانمرګي برید وکړ. په دغه برید کې لږ تر لږه ۵۴ زدکوونکې ووژل او تر ۱۱۰ ډېر ې ټپیانې شوې.

طالبانو له شپږم ټولګي پورته د نجونو ښوونځي تړلي او پوهنتون ته یې د نجونو پر تګ بندیز لګولی دی.

تېر کال د نړۍ په بېلا بېلو هېوادونو کې زرګونو کسانو د دغه برید په غبرګون کې لاریون وکړ او له نړیوالې ټولنې او ملګرو ملتونو یې وغوښتل چې «د هزاره ګانو نسل وژنه» دې په رسمیت وپېژني.

یو شمېر هېوادونو او د ملګرو ملتونو امنیت شورا دغه برید غندلی.

له دې برید څخه د یوه کال په تېریدو لا تر اوسه یې کومې ډلې یې مسوولیت نه دی منلی.

حافظ ضیا احمد خپل اېکس کې وايي، په دې ناسته کې د افغانستان، پاکستان او چين پر اړيکو، مشترکو ګټو او تهديدونو مفصلې خبرې وشوې.

طالبان د چینايي استازي له خولې وايي چې هېواد یې په سيمه کې د امنیت، ثبات او پرمختګ د ملاتړي په توګه چمتو دی چې افغانستان سره په ګڼو برخو کې خپلې مرستې لا زياتې کړي.

د پاکستان او چین استازو لا د دې ناستې په هکله څه نه دي ویلي.

خو د امیرخان متقي دا څرګندونې په داسې حال دي چې دې وروستیو کې پر طالبانو د اسلام اباد نیوکې ډېرې شوې دي.

که څه هم پاکستان د طالبانو ملاتړی بلل کېږي، خو په دغه هېواد کې د وسلوالو بریدونو په ډېرېدو پسې اسلام اباد پر افغان طالبانو تور لګوي چې په خپله خاوره کې یې پاکستاني طالبانو ته پنا ور کړې ده.

افغان طالبان دا تور ردوي او وايي، پاکستاني طالبان په هغه هېواد کې دومره سیمه تر کنټرول لاندې لري چې پکې فعالیت کوي.

د ډان ورځپاڼې دا راپور په داسې حال کې خپرېږي، چې د پاکستان د کورنیو چارو وزارت په دې وروستیو کې له دغه هېواده د افغان کډوالو د ایستلو بهیر چټک کړی دی.

دې ورځپاڼې په پاکستان کې د نیول شویو کسانو زیاتوالي ته په اشارې لیکلي چې یوازې په سپټمبر میاشت کې په کراچۍ کې د نیول شویو کسانو شمېر د اګست میاشتې لس چنده دی.

د ډان د راپور له مخې،د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې چې طالبان پر افغانستان واکمن شول، شاوخوا شپږ لکه افغانان پاکستان ته مهاجر شوي دي.

دې ورځپاڼې د ملګرو ملتونو د معلوماتو په حواله لیکلي، په پاکستان کې د میشتو افغانانو له جملې۱.۳ میلیونه ثبت دي او شاوخوا اته لکه اتیا زره نور افغانان په دغه هېواد کې د اوسېدو اسناد لري.

د پاکستان پولیسو ویلي، چې په وروستیو نیول شویو کسانو کې د هغو کسانو په لټه کې دي چې د اوسیدو اسناد نه لري او دغه راز دا عملیات په دغه ښار کې د جرمونو د زیاتوالي په غبرګون کې پیل شوي دي.

خو افغانان وايي پوليس يې د استوګنې اسنادو ته له پام پرته نیسي.

د پښتون ژغورنې غوځنګ مدافع وکیله مونیزه کاکړ، چې افغانانو ته وړیاحقوقي خدمتونه وړاندې کوي، وویل چې هغو افغانانو ته چې د استوګنې اسناد نه لري، کار کول سخت دي.

هغې زياته کړه، چې په دې وروستيو کې پاکستان ته تللي کسان ناروغان، د بشري حقونو مدافعان او زدکوونکې دي.