د اسلامي- عربي هېوادونو مشرانو په غزه کې د جګړې د سملاسي بندېدو غوښتنه وکړه

۴۴ کلن زانیار متاپور د ۲۰۲۲ میلادي کال په جون میاشت کې د ډزو له پېښې وروسته، د پېښې په ځای کې ونیول شو او له هغه وخته په بند کې دی. ویل کیږي چې د ښاغلي متاپور محاکمه به شاوخوا دوه میاشتې وخت ونیسي.

نوموړی په دې تورن دی چې پر یوه شپنۍ جشنواره یې چې۵۶۰ کسان پکې راغونډ شوي وو، د شنکوف لس او د توپانچې اته ډزې کړې وې.

نوموړی د ایران کوردی دی، په ۱۹۹۰ لسیزه کې له خپلې کورنۍ سره ناروې ته مهاجر شوی او له دغه برید وړاندې یې له داعش سره خپل بیعت اعلان کړی و.

د څارنوالانو په وينا، په دې قضيه کې څلور نور شکمن کسان هم شامل دي چې د څیړنو د دوام له امله تر اوسه تورن نه دي ګڼل شوي.

ویل کیږي چې دوه شکمن کسان له ناروې څخه بهر دي چې یو یې په پاکستان کې پټ دی او د بل ځای یې نه دی معلوم.

تر دې مخکې په ۲۰۱۱ میلادي کال کې هم په اوتویا ټاپو کې د یوه ښي اړخي افراطي په ډزو کې ۶۹ کسان وژل شوي وو.

د متحده ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلینکن اود دفاع وزیر لویډ اسټین د جمعې په ورځ(د لړم پ ۱۹مه) په ډیلي کې د ۲+۲ خبرو اترو په چوکاټ کې د خپلو هندي سیالانو سابر امانیام جایشنکر او راجنات سینګ سره وکتل.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په وېبپاڼه کې د دې ناستې ګډه اعلامیه خپره شوې چې پکې راغلي: «وزیرانو له طالبانو وغوښتل چې پر خپلو ژمنو ودریږي او اجازه ور نه کړي چې د افغانستان خاوره د کوم کس یا ډلې لخوا د بل هېواد د امنیت د ګواښلو لپاره استعمال شي».

په دغه اعلامیه کې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۲۵۹۳ پریکړه لیک یادونه شوې، چې له مخې یې د افغانستان خاوره باید د ترهګرو په پناه ځای بدله نه شي او نه باید د نورو هېوادونو د ګواښلو لپاره وکارول شي.
طالبان پر افغانستان د بیاځلې واکمنیدو راهیسي په دغه هېواد کې د امنیت او سولې د ټینګښت ادعاوې کوي، خو د نړیوالو او سیمه ییزو سازمانونو د راپورونو له مخې دا مهال په افغانستان کې ترهګرې ډلې فعالې دي.

د امریکا او هند د بهرنیو چارو او دفاع وزیرانو ژمنه وکړه چې د یوه باثباته افغانستان په هدف به د افغانستان په اړه خپلو سلا مشورو ته دوام ورکړي.

نوموړي پر غزه د اسراییل برید ته په اشاره زیاته کړه: «اوس د اسلامي‌ هېوادونو اتحاد ډېر مهم دی.»

ابراهیم رییسي زیاته کړه: "امریکا وايي چې د جګړې پراخول نه غواړي او ایران او څو هېوادونو ته یې پیغامونه استولي دي. خو دا څرګندونې د امریکا له کړنو سره سمون نه لري.

د نوموړي په خبره،: «په غزه کې د جګړې ماشین د امریکا په لاس کې دی، امریکا په غزه کې د اوربند مخه نیسي او جګړه پراخوي. نړۍ باید د امریکا اصلي څېره وویني."

د اکتوبر پر ۷ پر اسراییل د حماس په برید پسې، تل ابیب پر غزه هوايي او ځمکني بریدونه پیل کړي دي، چې تر لس زرو ډېر فلسطینیان پکې وژل شوي دي.

د دې جنګ د مخنیوی لپاره د اسلامي همکارۍ سازمان بېړنۍ غونډه نن په ریاض کې جوړېږي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر حسین امیر عبداللهیان چې د ښاغلي رییسی ملتیا یې کوله دې غونډې ته په اشاره وویل: «دا سرمشریزه به په سیمه کې جنګپالو ته قوي پیغام واستوي او په فلسطین کې به د جنګي جرمونو مخه ونیسي.»

په دې ناسته کې پر ایران او کوربه هېواد سربېره، د ترکیې، قطر، امارات، پاکستان او نورو هېوادونو مشران او مهم چارواکي هم ګډون لري.

دا له کلونو وروسته سعودي ته د ایران د ولسمشر لومړنی سفر دی.

تهران او ریاض تېر مارچ د چین په منځګړتوب د کلونو دوښمني ختمه کړه.

د اسټرالیا حکومت ویلي چې هر کال شاوخوا ۲۸۰ کسانو ته ویزې ورکوي.

اسټرالیایي ورځپاڼي سانډي هرالډ مارنینګ راپور ورکړی چې د تووالو ټول ۱۱ زره او ۲۰۰ اوسیدونکو ته به پناه ورکړل شي که د اقلیمي بدلون له امله دې کوچني هېواد کې استوګنه ستونزمنه شي.

وړاندوینه کیږي چې د تووالو د پلازمینې فونافوټي نیمایي برخه به تر ۲۰۵۰ میلادي کاله پورې له اوبو لاندې شي.

د استرالیا د لومړي وزیر انټوني البانیز او د تووالو د حکومت ترمنځ د تړون له مخې د دغه هېواد اوسیدونکي په استرالیا کې ژوند، کار او زدکړې کولی شي.

استرالیا هم ژمنه کړې چې د طبیعي پېښو، ساري ناروغیو یا پوځي یرغل پر وړاندې له دغه کوچني هېواد سره به مرسته وکړي.

د تووالو د بهرنیو چارو وزیر په ۲۰۲۱ میلادي کال کې د اوبو له منځه د ملګرو ملتونو د اقلیم په سرمشریزه کې وینا وکړه

اسټرالیا د نوې هوکړې ځینې برخې د ارام سمندر دې هېواد کې د چین د نفوذ په اړه د اندېښنې له امله دي.

دا تړون اسټرالیا ته اجازه ورکوي چې د تووالو او چین ترمنځ هر ډول امنیتي تړون یا دفاعي همکارۍ ویټو کړي ترڅو د چین د نفوذ مخه ونیسي.

په ورته وخت کې، تووالو یو له هغو ۱۳ هېوادونو څخه دی چې له تایوان سره رسمي ډیپلوماتیکې اړیکې لري.

دغه لاریون نن د لړم پر ۱۹ مه د جعمې له لمانځه وروسته ګڼ شمیر د حزب اسلامي پلویان د شمشتو کمپ کې سره راټول شوي وو.

لاریونوالو په غزه کې د اسراییل بمباریو کې د فلسطینانو وژل کېدل وغندل او د اسراییل ضد شعارونه یې زمزمه کړل.

حزب اسلامي ته منصوب نشراني ارګان شهادت ورځپاڼې په خپل اېکس پاڼه کې په دې تړاو د ګلبدین حکمتیار د وینا څو جملې لیکلي دي.

د حکمتیار له قوله ویل شوي چې «که نن له غزې دفاع ونشي سبا له مکې او مدینې هم نشي کېدی.»

سرچینې وايي که څه هم د اسلامي حزب مشر ګلبدین حکمتیار له کابله پاکستان ته تللی خو دې لاریون کې یوازې د ده وینا ولوستل شوه خو حکمتیار او یا هم نورو نوموتو مشرانو یې پکې حضور نه درلود.

هغه وېډیوګانې چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي په کې ښکاري چې په دغه لاریون کې ګڼ شمیر د ښوونځیو او مدرسو کم عمره ماشومان هم کډون درلود.

په دغه لاریون کې زیاتره ویناوې په عربي ژبه کې وشوې.