
په تورخم کې د ستنېدونکو افغانانو لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او عامه پوهاوي کمېټې مسوول وايي، پرون یې د کډوالو مېشت غالي کې ۵۰ ورک شوي ماشومان خپلو کورنیو ته وسپارل. نوموړي دا نه دي ویلي، چې دا ماشومان څومره وخت ورک وو او نور ورک ماشومان هم ور سره شته او که نه.
د ننګرهار لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست خپل ټولنیز ګروپ کې پرون هم د یوه ماشوم د ورکې خبر خپور کړی او لیکلي یې دي چې درې اونۍ کېږي له پاکستان ستون شوی؛ خو خپله کورنۍ ترې ورکه ده.
په دې ګروپ کې نن هم د یو بل ماشوم د ورکې اعلان خپور شوی او ویل شوي، چې د پښتونخوا له درګۍ راستون شوی او کورنۍ ترې ورکه ده.
طالبانو له خلکو غوښتي چې د دې دواړو ماشومانو د کورنیو په موندلو کې ورسره مرسته وکړي.
د ماشومانو د ورکې خبرونه په داسې مهال دي، چې په پاکستان کې ځینې بندي شوي افغانان وايي؛ پولیس یې تر نیولو وروسته ماشومان او ښځې له نارینه و جلا کوي.
یوې ستنې شوې افغانې کډوالې افغانستان انټرنشنل - پښتو ته تېره اونۍ وویل؛ پولیسو یې د کورنۍ له نیولو وروسته پلار ترې جلا کړ او تر ۲۸ ورځې بند وروسته یې تورخم کې سره وموندل.

د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو معلومات ښيي چې د څو ورځو راهیسې د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان دولتي اژانس "باختر" وېبپاڼه کار نه کوي. تر اوسه پورې د باختر خبري اژانس ادارې د وېبپاڼې د بندېدو په اړه څه نه دي ویلي، چې ستونزه نخنیکي ده او که دغه وېبپاڼه هېک شوې ده.
د افغانستان یوازینی دولتي اژانس چې اوسمهال د طالبانو تر کنټرول لاندې دی او تر ډېره د دغې ډلې د حکومت چارې پکې خپریږي.
د څو ورځو راهیسې د نامعلومو دلایلو له امله تړل شوی دی او د افغانستان دننه او بېرون کار نه کوي.
افغانستان انټرنشنل - پښتو ته د باختر اژانس دننه یوې سرچینې وویل، چې وېبپاڼه د کار لاندې ده او د تخنیکي ستونزو له امله تړل شوې ده.
د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر دولتي اژانس پر اېکس پاڼه له څو ورځو راهیسې ورځیني راپورونه خپروي؛ خو د تېر په څېر له دغو خبرونو سره د وېبپاڼې ادرس نه خپریږي.
ددغه اژانس پر اېکس پاڼه درې ورځې وړاندې د وېبپاڼې ادرس خپور شوی دی.
باختر دولتي اژانس د افغانستان په ټولو ولایتونو کې د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت په چوکاټ کې ځانګړي مدیرتونه او څانګې لري.
دغه اژانس په ټولو ولایتونو کې د خبري پوښښ لپاره خبریالان لري او تر ډېره د طالبانو دولتي فعالیتونو ته انعکاس ورکوي.
په افغانستان کې د طالبانو واک ته رسېدو سره مېټا کمپنۍ اعلان وکړ، چې په فیسبوک ټولنیزۍ رسنۍ کې به د دغې ډلې فعالیتونو محدودوي او د ملي ټلویزیون په شمول یو شمېر دولتي ادارو فېسبوک پاڼې وتړلې؛ خو په اېکس کې د دغې ډلې فعالیتونه او تبلغات اوس هم دوام لري.
د طالبانو په واک کې افغانستان بانک وايي، د هېواد پولي بازارونه په دقت سره څاري او د بیو د ټیکاو ساتلو لپاره اړین ګامونه اخلي. د دې بانک دا اعلامیه له هغه وروسته ده، چې افغانۍ په دې ورځو کې د ډالر په مقابل کې بې سارې پورته شوې ده.
نن د کابل په شهزاده سرای کې یو ډلر له ۶۷ په کمو افغانیو تبادله شوی دی او لامل یې هم په بازار کې د افغانۍ د غوښتنې یا تقاضا زیاتېدل بلل کېږي.
د افغانۍ د ارزښت د لوړېدلو په درشل کې طالبانو د کندهار په ګډون په مختلفو سرحدي ولایتونو کې د پاکستانۍ روپۍ پر راکړه ور کړه بندیز ولګاوه او هم ویل کېږي افغان کډوالو ستنېدو سره کالدارې افغانستان ته وړې دي چې اوس یې پر افغانۍ بدلوي.
د افغانۍ د ارزښت بې ساري زیاتېدو سره بیا هم نیوکه دا وي، چې د توکو بیې د پخوا په څېر وي او هم ور سره په بازار کې د افغانۍ کمېدو اندېښنه زیاتېږي.
خو افغانستان بانک وايي، د اړتیا په صورت کې د هېواد د بازارونو او مالي ادارو افغانۍ او اسعاري اړتیاوې پوره کوي.
طالبان زیاتوي: «په کافي اندازه د افغانیو بانکنوټونه د افغانستان بانک په واک کې دي او د پخوا په څېر د هېواد د پولي شاخصونو په پام کې نیولو سره یې په خپرولو او توزیع کولو اقدام کېږي او په دې برخه کې باید هېڅ ډول اندېښنه نه وي».
دا له نېږدې شپږو کلونو وروسته افغانۍ د ډالر په مقابل کې خپل پخواني ارزښت ته ستنېږي.
د طالبانو په واکمنېدو سره یو ډالر د ۱۳۵ سره برابر تبادله شو؛ خو افغانستان ته د ډالري بستو په پیلېدو د افغان ارزښت ورو - ورو زیات شو.
د افغانستان په چارو کې د پاکستان ځانګړی استازی وايي، له سرحدي سیمو د پاکستاني طالبانو د غړو د لېږدولو پلان عملي نه شو. اصف دورانی وايي، د دې ډلې شپږ زره غړي او کورنۍ یې په افغانستان کې ژوند کوي او پاکستان ته د بریدونو لپاره ځي او بېرته ستنېږي.
اصف دورانی د سفیرانو تالار یوټیوب چینل سره پرون په مرکه کې بیا په افغانستان کې د دې ډلې پر پټنځیو نیوکه کوي او ویې ویل: دوی زموږ پر امنیتي ځواکونو بریدونه کوي او د ولس په وژلو کې لاس لري.
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، دوی په افغانستان کې هیچا ته اجازه نه ور کوي چې افغان خاوره د بل چا پرضد وکاروي.
هغه وايي، پاکستان دې د امنیت ټینګولو کې خپله ناکامي پر طالبانو نه اچوي.
خو ښاغلی دورانی وايي، افغان طالبانو د پاکستاني طالبانو پرضد هیڅ ګام نه دی پورته کړی.
د هغه په خبره، په افغانستان کې سوله پاکستان ته پر خپسکه بدله شوې، ځکه دغه هېواد کې داسې کسان پټنځي لري چې پر پاکستان بریدونه کوي.
دی زیاتوي چې د پاکستاني طالبانو وسلوال د افغان طالبانو په واک کې دی، اجازه ور کول کېږي چې له کرښې واوړي، خلک ووژني او بېرته ستانه شي.
نوموړي په پاکستان کې د طالبانو د جګړې د حرام بللو په هکله د ملا هبت الله اخوند فرمان د اسلام اباد او کابل ترمنځ د هوکړې برخه وبلله.
د ډیلي پاکستان ورځپاڼې د راپور له مخې، طالبانو او د پاکستان حکومت هوکړه کړې وه چې پاکستاني طالبان له ډیورنډ کرښې لرې کړي.
د دې رسنۍ د راپور له مخې، پاکستان منلې وه چې د دې لېږد مالي لګښت هم په غاړه اخلي، خو اصف دوراني په دې هکله څه نه دي ویلي چې دا پروسه ولې ناکام شوه.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته رسېدلې ویډیو کې ښکاري چې څو طالبان د خوست تڼیو ولسوالۍ ودانۍ ته څېرمه د یو ځوان د سر وېښتان او برېتونه قیچي کوي. د ځايي سرچینو په وینا دغه ځوان بادشاه زالله نومیږي. د تڼیو ولسوالۍ د للمي کلي اوسیدونکی دی او په تېر نظام کې یې کومه دنده هم نه درلوده.
افغانستان انټرنشنل د دې ویډیو په اړه نن یکشنبه د لړم ۲۱ مه د خوست تڼیو ولسوالۍ له اوسیدونکو سره خبرې وکړې او موندنې ښیي چې دغه ویډیو دوه اوونۍ وړاندې ثبت شوې ده.
که څه هم د بادشاه زالله جرم نه دی معلوم خو په دغه وېډيو کې یو طالب ور سره خبرو کې وايي چې کواکې د طالبانو په شان څېره یې جوړه کړې ده او د «مجاهد» له نومه ناوړه ګټه اخلي.
دغه خوستی ځوان په ژړه غوني غږ طالب ته وايي چې برېتونه دې ورته نه قیچی کوي خو طالب وسلوال یې خبرو ته پام نه کوي او د سر وېښتانو ترڅنګ یې برېتونه هم ورته قیچي کوي.
په خبرو کې دا ځوان وايي چې تر دې یې مړ وی، نو ښه و، په مقابل کې یو طالب ورته وایي، که زموږ قومندان ته دا خبره وکړې، ممکن هغه دې ووژني.
څو میاشتې وړاندې په کندهار کې ناست د طالبانو مشر ملا هبت الله یو فرمان صادرلو سره امر وکړ، چې له دې وروسته هیڅ طالب له محکمې پرته د هیڅ مجرم ته سزا نشي ورکولی.
په دغه فرمان کې راغلي و، چې مجرم ته د سزا ورکولو پرمهال د انځورونو او وېډیوګانو اخیستو اجازه نشته.

دغه وېډیو په ټولنیزو رسنیو کې د ګڼو افغانانو پراخ غبرګونونه راپارولي دي.
د خوست یوه اوسیدونکي لیکلي دي چې دا کس بله لاره نه لري ترڅو د طالبانو پرضد وسله واخلي او وجنګیږي، دا یوه سحرايي محاکمه ده او هیڅ څوک دا حق نه لري چې د چا غرور مات کړي.
د خوست یو بل اوسیدونکي لیکلي چې که هر څومره لوي مجرم وي، دوی حق نه لري چې داسې چلند ورسره وکړي، که دوی بیا دا صلاحیت لري نو بیا عدلي او قضايي ارګانونه د څه لپاره دي.
له دې وړاندې هم ورته وېډیوګانې خپرې شوې دي خو تر اوسه طالبانو خپل وسلوال د ورته کړنو له امله نه دي محاکمه کړي.
نیوکې دا دي چې طالبان د خپلو غړو د محاکمه کولو لپاره کوم قانون نه لري او دغې ډلې په افغانستان کې د رسنیو سانسورولو سره له مطبوعاتو هم پر طالبانو د نیوکو چانس اخیستی دی.
اوس پوښتنه دا ده چې ایا د دې وېډیو خپرېدو سره به اوس طالبانو د خپل مشر ملا هبت الله له فرمانه سرغړونکي طالبان علني محکمه کړي او کنه؟
د هرات ولایت له پاره طالب چارواکي وایي چې د دغه ولایت په زلزله ځپلو سیمو کې زیانمنو کورنیو ته د کورونو جوړېدو چارې په چټکۍ روانې دي.
د اطلاعاتو او کلتور وزارت د رسنيو چارو مرستيال او د هرات د والي مرستيال حيات الله مهاجر فراهي وايي چې، د سوداګرو او ځينو بنسټونو په همکارۍ د کورونو جوړولو کار روان دى او د ژمي تر را رسېدو پورې به یې چارې بشړې شي.
د نوموړي په خبره، اوس مهال د زلزله ځپلو له پاره د ۱۲۰۰ کورونو د جوړولو کار له معیارونو سره سم پر مخ رواندی.
د یادولو ده چې، د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر وروستۍ شمېرې ښيي چې، په هرات کې د زلزلې له امله شاوخوا لس زره کورونه په بشپړه توګه ویجاړ شوي او شل زره نور کورونه سخت زیانمن شوي دي.
سره له دې چې ددغو زلزلو له لومړیو ورځو څخه تراوسه پورې د بېلابېلو سازمانونو او هیوادونو له خوا د مرستو اعلان شوی خو زیانمنې کورنۍ بیا د سرپناه او د نورو اسانتیاوو له نشتون څخه شکایت کوي.