ترکیې د هرات له زلزله ځپلو سره د ۱۰۰۰ ژمنیو خیمو مرسته وکړه

خو پرلت وهونکي دا یوازې د پرلت ختمېدو ته پلمه بولي او وايي د پاکستان حکومت له لوري د پرلت ختمولو هیڅ ګواښ او زور ته نه تسلیمیږي.

د چمن ځايي امنیتي کسانو تېره ورځ پرلت ته یو لیکلی مکتوب لیږلی او پکې لیکلي یې دي چې، «د څو هیوادونو له لوري پر پرلت د بریدونو هڅې کیږي، تاسو په یو ازاده فضا کې یاست ستاسو امنیت نیول ستونزمن دی، یا مو پرلت پای ته ورسوئ او یایې سرپټي ځای ته ولیږدوئ چې امنیت نیول يې آسانه شي او که دلته هره پیښه رامنځته شي مسولیت به یې د پرلت وهونکو پر غاړه وي.»

پرلت وهوونکو د چمن د ځایي امنیتي چارواکو له لوري یاد مکتوب ته سخت غبرګون ښودلی دی او وايي د پاکستان حکومت له لوري د دې پر ځای چې غوښتنې یې ومنل شي د پرلت د پای ته رسېدو هڅې کیږي.

د چمن د لغړي اتحاد مشر غوث الله وايي:«موږ د دوی د مرمیو او ټانګونو پروا نه لرو نو موږ به د دوی د دا ډول مکتوبونو څه پروا ولرو؟ چې ټول دلته وژل کیږو موږ نه پرلت ختموو او نه یې ختمولای سو او نه یې هم څوک راباندې ختمولای شي. چې زموږ ولسونه بیکاره او بې روزګاره کیږي زموږ د قبایلي سیمې د تګ راتګ مخنیوی کیږي موږ چاته اجازه نه ورکوو موږ د خپل حق ترلاسه کولو له پاره خپل پرلت ته دوام ورکوو.»

د لغړي اتحاد یو بل غړی امیر محمد او د پرلت تنظیمونکی وايي: «چاودنه خو بل څوک نه کوي خپله یې همدا د پاکستان پوځیان کوي، په موږ څوک کار نه لري او نه هم بل څوک راباندې برید کوي. که موږ ته داسې کوم زیان واوښت زموږ مسولیت د همدې پاکستاني پوځیانو په غاړه دی.»

د پاکستان حکومت د پرلت په ۲۳مه ورځ د یو مکتوب په لیږلو سره خپل دريځ څرګند کړ او غوښتنه يې وکړه چې د امنیتي ګواښ له امله باید پرلت نور پای ته ورسیږي.

نن د دوشنبې ورځ د (لړم ۲۲مه) هم د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه په پاسپورټ او ویزه د تګ راتګ په غبرګون کې پرلت روان دی.

د یاد وزارت په خبره، په دغو کسانو کې اوه کورنۍ او اوه ماشومان هم شامل دي.

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت همداراز زیاتوي چې، له دغو ستانه کړل شویو افغانانو سره د ملګرو ملتونو د کډوالو موسسې (آی او ایم) هر یوه ته څه باندې ۱۲ زره افغانۍ نغدې مرسته هم کړې او نور روغتیایي خدمتونه هم ورته وړاندې شوي دي.

ترکیې ته له تېرو څو کلونو راهیسې د افغانانو کډوالي روانه ده، خو پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته دغه لړۍ نوره هم زیاته شوې ده.

اوس اندېښنې دا دي چې ډیری افغان ځوانان د ایران له لارې په قاچاقي توګه دغه هیواد ته ننوځي او په دې لارو نیول شوي بې اسناده ځوانان د ترکي پولیسو له سخت چلند سره مخامخ کیږي.

ترکیه چې اوسمهال د زرګونونو افغان کډوالو کوربتوب کوي، هغه افغان ځوانان نیسي او کابل ته یې لیږي چې بې اسناده وي او په ناقانونه توګه دغه هېواد ته ننوتلي وي.

دا په داسې حال کې ده چې، په دې وروستیو اونیو کې د ترکیې په ګډون ایران او پاکستان هم په لویه کچه د بې اسناده افغان کډوالو د نیولو او ستنولو لړۍ چټکه کړې ده.

د راپورونو له مخې، په تېرو دوو اونیو کې یوازې له پاکستانه نږدې درې لکه افغانان تر اوسه پورې اېستل شوي دي او دا بهیر روان دی.

په دغو مرستو کې خیمې، نغدې پیسې، کمپلې، خوراکي توکي، له کروندګرو سره مرستې، روغتیايي خدمتونه او نورې مرستې شاملې دي.

یاد سازمان د یوه راپور په خپرولو سره همداراز زیاته کړه چې، تر دې مهاله یې د هرات په ۱۱ زره او ۴۰۰ زلزله ځپلو کورنیو باندې خیمې ویشلې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې ژمی په رارسېدو دی او څرګنده نه ده چې زیانمن خلک به کله بېرته سرپناه ترلاسه کړي.

اوچا د تلې په ٢٥مه نېټه اعلان وکړ چې په زلزله کې څه باندې درې زره کورونه ويجاړ شوي او څه باندې دوه زره نور کورونه سخت زيانمن شوي دي.

ډیری کورونه د هرات په زنده جان او انجيل ولسواليو کې ويجاړ شوي دي.

د اوچا د راپور له مخې، په تېره يوه مياشت کې ۱۴ زره او ۳۰۰ کورنيو ته غير خوراکي توکي او ۱۲ زره او ۵۰۰ کورنیو ژمنۍ کمپلې ورکړل شوې دي.

دغه بنسټ همدا راز ویلي، چې په ۸۹۵۰ کورنیو باندې ۲،۵ میلیونه ډالره مرسته وېشل شوې ده.

شاوخوا ۱۴۲ کليو د څښاکو پاکو اوبو ته لاس رسی پیدا کړی دی.

په دغه راپور کې دا هم ویل شوي، چې په ۸۴ زره او ۵۰۰ کسانو د خوراکي توکو مرستې وېشل شوي او د مالدارۍ په برخه کې هم له ۵۰۰۰ کسانو څخه ملاتړ شوی دی.

د خوړو نړیوال پروګرام په دې وروستیو کې اعلان وکړ چې د هرات له زلزله ځپلو سره د بیړنۍ مرستې لپاره ۲۳ میلیونه ډالرو ته اړتیا ده.

په ورته وخت کې د طالبانو د کډوالو چارو وزارت د تېرې شنبې په ورځ له پاکستانه د څه باندې ۶۰۰۰ افغان کډوالو د بېرته ستنېدو اعلان وکړ.

په دوی کې ۸۲ بندیان هم شامل دي.

له پاکستان څخه د بې اسنادو کډوالو د شړلو له اعلان وروسته په تېرو ۱۲ ورځو کې تر ۲۵۰ زره ډېر افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

په افغانستان کې د سلګونو زرو کډوالو د جذبولو او هغوی ته د اسانتیاو د برابرولو په اړه اندېښنې شته.

نړۍوالو بنسټونو د راستنیدونکو کډوالو د وضعیت د خرابېدو په اړه خبرداری ورکړی دی.

په همدې حال کې د خوړو نړۍوال پروګرام تېره اونۍ وويل: "له پاکستان څخه د شړل کېدو د وېرې له امله هره ورځ په زرګونو کورنۍ افغانستان ته داخلېږي. ډېرو یې خپل معیشت له لاسه ورکړی".

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر وايي؛ د راستنېدونکو ۶۰ سلنه یې ماشومان دي.

د ملګرو ملتونو دغه سازمان د خپلې وروستۍ ارزونې پر بنسټ له پاکستان څخه د اخراج شویو کډوالو وضعیت "مایوسونکی" بللی دی.

ډان ورځپاڼې لیکلي؛ وژل شوي افغان کډوال غوښتل له خپلې مېرمنې او له پخواني مېړه د هغې له څوارلس کلنې لور سره افغانستان ته ستون شي.

خو د دې افغان د مېرمنې پخواني مېړه د خپل وراره په مرسته د ناموسي غیرت په نوم هغه وواژه.

ویل کېږي د دې افغان کډوال مېرمنې له پخواني مېړه طلاق هم اخیستی و.