په خېبر پښتونخوا کې د ترافیکي پېښې له امله یو پولیس مړ شوی او ۳۷ نور ټپیان دي

دغه رسنۍ زیاتوي، چې خپل هېواد ته د افغانانو او نورو بې اسنادو اوسېدونکو د اېستلو لړۍ دوام لري.
پاکستان چې له تېرو څلورو لسیزو راهیسې د زرګونو افغان کډوالو کوربه هېواد دی، په دې وروستیو کې پرېکړه کړې چې ټول غیر قانوني کډوال به باسي.

په ورته وخت کې د کډوالۍ نړۍوالې ادارې دوه اونۍ وړاندې ویلي وو، چې له څلورو میاشتو راهیسې له ۵۰۰ زرو څخه زیات افغانان خپل هېواد ته ستانه شوي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ ادارې د دغه راپور له مخې؛ د ۲۰۲۳ کال د سپټمبر له ۱۵مې او د ۲۰۲۴ کال د جنورۍ تر ۱۳مې پورې ۵۰۰۲۰۰ افغانان له پاکستانه وتلي دي.

په راپور کې دا نه دي ویل شوي، چې ستانه شوي کډوال یوازې جبري ویستل شوي افغانان دي او که په دغه شمېر کې په خپله خوښه تلونکي کډوال هم شامل دي.
له دې سره په دغو اېستل شویو کډوالو کې هغه کورنۍ هم شته چې له کلونو راهیسې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې اوسېدل او د دې هېواد شناختي کارټونه یې هم درلودل.
د بښنې د نړۍوال سازمان په ګډون ډېر شمېر نړۍوالو سازمانونو او هېوادونو د پاکستان پر دغې پرېکړې په نیوکې سره ویلي، چې دا کړنه بشري سرغړونه ده او دغه هېواد باید خپله دا پرېکړه بېرته واخلي؛ خو پاکستان په خپل دریځ ټينګار کوي.

طالب چارواکو په وار - وار له افغان کډوالو سره د پاکستان د حکومت جبري چلند غندلی او غوښتنه یې کړې، چې د پاکستان دې د افغان کډوالو جبري ایستل ودروي.
سره له دې چې طالبان په روان سخت ژمي کې د پاکستان پر دغې پرېکړه نیوکه کوي؛ خو وایي دوی د هغو کسانو ملاتړ کوي چې بېرته هېواد ته راستنیږي.
اوسمهال له پاکستان او ایرانه زرګونه اېستل شوي کډوال په پنډغالو کې د ژمي سختې شپې او ورځې تېروي او د نړۍوالو مرستې ته په تمه دي؛ خو نړۍوالې مرستندویه ادارې بیا د بودیجې له کمښت څخه سرټکوي او په افغانستان کې د بشري ناورین خبرداری ورکوي.

پر دوی هغه مهال د سوډان او سوېلي سوډان پوله کې برید وشو چې دوه ناروغان یې روغتون ته لېږدول.

د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو اداره وايي، چې د دغه هېواد ۱۸۱ سرتېرو د نړیوالې سولې لپاره خپل ځان قربان کړی دی.

دغه اداره زیاتوي چې د ملګرو ملتونو په چوکاټ کې خپلې همکارۍ ته ژمن دي او د سولې او ټیکاو په برخه کې به خپلې هڅې کوي.

د پاکستاني رسنیو د مالوماتو له مخې دغه هېواد د ملګرو ملتونو د سوله ساتو ځواکونو د ډېر شمېر له پلوه پنځمه درجه لري.

د پاکستان ۴۲۰۰ پوځیان او پولیس په ایبي، سوډان، د مرکزي افریقا جمهوریت، قبرس، کانګو ډیموکراټیک جمهوریت، مالي، سوېلي سوډان او لوېدیځه صحرا کې د سولې لپاره فعالیت کوي.

ښاغلي شریف دا هم وویل، چې د ده لومړي وزارت کې پاکستان له سختو سیلابونو سره مخ شو، خو ده یې ښه مدیریت وکړ.

د پاکستان ټاکنې راتلونکې پنجشنبه یا د فبرورۍ پر اتمه کېږي.

د دې ټاکنو مخکښ ګوندونه د نواز شریف او شهباز شریف په مشرۍ مسلم لیګ نواز او د بلاول بوټو په مشرۍ پیلپز ګوند بلل کېږي.

د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاکستان حکومت له لوري د پاسپورټ جبري کېدو په غبرګون کې د اوږده مهال پرلت ګډونوال د هرې ورځې په تېرېدو زغم له لاسه ورکوي.

د چمن پرلتوالو د یک شنبې په ورځ د (سلواغي ۱۵مه) پرېکړه وکړه چې که غوښتنې یې و نه منل شي په پاکستان د روانې فبرورۍ میاشتې په اتمه په ټاکنو کې ګډون نه کوي.

د چمن د لغړي اتحاد مشر او د دغه پرلت سرلاری غوث الله اڅکزي د پرلت وهلو په ۱۱۴ ورځ پرلتوالو ته په وینا کې وویل چې، د پاکستان حکومت په ګډون چمن د یو شمیر مشرانو، سیاسيون او دیني عالمانو له لوري تېر ایستل کیږي.

نوموړی وايي که تر راتلونکو درېیو ورځو د پاکستان حکومت د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو پرېکړه بدله نه کړي په ټاکنو کې به ګډون و نه وکړي: «که د فبروري تر اوومې نیټې زموږ غوښتنې و نه منل شي او دروازه د پخوا په څېر په عادې ډول خلاصه نه شي موږ په ټاکنو کې برخه نه اخلو. په هغه ورځ بیا د پوځ د کلا مخې ته، د ګمرک مخې ته او د نورو دولتي ادارو مخې ته کنټینرونه ږدو او پرلت وهو.»

دغه پرلتوال وايي له تېرو نږدې څلور میاشتې راهیسې یې ټول کاروبار بند دی او دلته ځايي خلکو او سوداګرو ته سخت مالي زیان اوښتی دی.

پرلتوال وايي، د ژوند تر ورستیو شېبو د پاکستان حکومت له لوري د پاسپورټ جبري کېدو د پرېکړې په وړاندې په کلکه دریږي.

د یاد پرلت غړی قاري امداد الله وايي: «موږ د پاکستان په جغرافیه يي بېلابېل او د پاکستان د پوځ په فرمایش قانون نه منو. موږ خپل د ژوند کولو حقوق غواړو. موږ دې څوک نه مجبوروي چې دا امن لرونکی پرلت مات کړو او په چمن ښار کې په ګډوډیو لاس پورې کړو.»

د چمن پرلتوال وايي په تېرو لسو ورځو کې د پرلت په استازیتوب یو شمېر کسانو په اسلام اباد کې له حکومت سره د سپین بولدک ـ چمن دروازې د خلاصېدو په تړاو خبرې کړې خو پایله یې منفي وه.

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړو په امریکا کې د سپينې ماڼۍ مخې ته د شنبې په ورځ د (سلواغې۱۴مه) لاریون ترسره کړ.

دغه لاریون کوونکي وايي، د پښتون ژغورنې غورځنګ له مشر منظور احمد پښتین سره د پنجاب په زندانونو کې غیرې انساني چلند او زور زیاتی کیږي او دوی غوښتنه کوي چې د پاکستان حکومت دې ژر تر ژره نوموړی له زندانه ازاد کړي.

په امریکا کې د پښتون ژغورنې غورځنګ مرکزي کمېټې غړی حزب الله کاکړ وايي: «موږ مخکې هم د امریکا په نورو ایالتونو کې لاریونونه کړي دي او د منظور احمد پښتین تر راخوشي کېدو به بیا ځلې د امریکا په بېلابېلو ایالتونو او اروپايي هیوادونو کې لاریونونه وکړو.»

څو ورځې وړاندې د پښتون ژغورنې غورځنګ غړو رسنیو ته ویلي و چې، ښاغلي منظور پښتین له زندانه یو لیک را استولی او په لیک کې یې لیکلي چې له نوموړي سره په زندان کې غیري انساني چلند کیږي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتین څو میاشتې وړاندې د بلوچستان پولیسو له لوري ونیول شو، او د اسلام اباد پولیسو ته تر سپارلو وروسته پر نوموړي د بېلابېلو تورونو لګولو له امله هغه په زندان کې اچول شوی.