عوامي نشنل ګوند د پښتونخوا په مختلفو سیمو کې نن د مورنۍ ژبې د نړیوالې ورځې په مناسبت غونډې او سیمینارونه جوړ کړل. د ګوند مشرانو او د پښتو ژبې لیکوالو او شاعرانو د ځايي خلکو په ګډون په خیبر، باړه، لکي مروت او د صوبې په نورو سیمو کې ورته غونډې وکړې
عوامي نشنل ګوند وړمه ورځ ویلي و چې د پښتونخوا هره ضلعه کې د دې ورځې په مناسبت د سيمينارونو، مشاعرو، واک، ټنګ ټکور او نورو دستورو تابيا کوي.
د ملګرو ملتونو کلتوري ادارې یونسکو د ۱۹۹۹ کال د پرورۍ ۲۱ د مورنۍ ژبې نړیواله ورځ وبلله، چې له مخې یې د ټولنو له ژبنۍ او کلتوري بډاینې سره مرسته وکړي.
د پاکستان مسلم لیګ نواز او پیپلز ګوندونه پر ګډ حکومت جوړولو هوکړې ته رسېدلي چې له مخې به یې شهباز شریف لومړی وزیر او اصف علي زرداري به ولسمشر وي. د عمران خان ګوند چې ټاکنو کې یې تر دوی ډېرې څوکۍ ګټلې دا ګوندونه یې د ایجنډا په غلا کولو تورن کړي دی.
د پاکستان ټاکنې د روانې میاشتې پر اتمه نېټه وشوې، خو د تمې خلاف د نواز شریف په مشرۍ مسلم لیګ ګوند پکې اکثریت څوکۍ خپلې نه کړې.
د ټاکنو کمېسون د شمېرو له مخې دې ټاکنو کې د عمران خان پلویانو ۹۲، د نواز شریف ګوند ۷۹ او پیپلز ګوند ۵۴ څوکۍ ګټلې دي.
مسلم لیګ نواز ډلې چې تر ټاکنو مخکې یې د اکثریت ګټلو فکر درلود، د پایلو تر اعلان راهیسې له پیپلز سره پر ګډ حکومت خبرې کولې.
د مسلم لیګ د مشر شهباز شریف او د پیپلز ګوند د مشر بلاول بوټو زرداري د تېرې ورځې خبرو کې دواړه ګوندونه هوکړې ته رسېدلي چې له مخې یې شهباز شریف لومړی وزیر او د پیپلز شریک مشر اصف علي زرداري به ولسمشر وي.
د مسلم لیګ او شهباز شریف په دې ګډ حکومت کې متحده قومي مومنټ یا اېم کیو اېم، مسلم لیګ ق او استحکام پاکستان ګوندونه هم برخه لري.
د عمران خان په مشرۍ د تحریک انصاف ګوند پلویانو دې ټاکنو کې د ۹۲ څوکیو ګټلو سره تر ټولو ډېرې څوکۍ ګټلې او د پښتونخوا صوبايی حکومت غوڅ اکثریت لري.
دغه ګوند په ټاکنو کې د درغلیو ادعا کوي او د ګډ حکومت جوړولو په هکله یې د مسلم لیګ نواز او پیپلز ګوندونو ایتلاف غندلی دی.
تحریک انصاف ګوند خپل اېکس کې دا ډلې د ایجنډا پر غلا کولو تورنې کړې دي.
دغه ګوند چې غړي یې خپلواک نوماندان و، حکومت جوړولی نه شي او په ټاکنو کې د درغلیو په هکله یې مظاهرې پیل کړې دي.
د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي، له پاکستان او ایرانه سلګونه افغان کډوال په زور او خپله خوښه راستانه کړل شوي. دغه وزارت وايي، ۱۸۳ تنه افغان کډوال له پاکستانه او ۱۵۹۳ تنه له ایرانه راستانه کړل شوي دي.
د طالبانو کډوالو او راستېدونکو چارو وزارت د سې شنبې ورځ د (کب لومړۍ) نېټه په اېکس پاڼه لیکلي چې د افغان کډوالو ۳۳ کورنۍ چې د غړو شمېر ۱۸۳ تنه کیږي د کندهار سپین بولدک او ننګرهار تورخم له لارو هېواد ته راستنې کړل شوي.
دغه وزارت د کندهار د سپین بولدک د سرحدي امريت له قوله لیکلي چې له دغې لارې ۱۵ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۹۲ تنه کیږي په جبري ډول له پاکستانه راستانه شوي.
همدارنګه د ننګرهار د تورخم له لارې ۱۸ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۹۱ تنه کیږي له پاکستانه په زور را ایستل شوې دي.
یاد وزارت ویلي له پاکستانه راستانه شوي ټول کډوال په جبري ډول هیواد ته راستانه کړل شوي دي.
کډوالو وزارت وړاندې وايي، راستانه شوي کډوال یې تر ثبتېدو وروسته د کډوالو عالي کمیشنرۍ او کډوالو نړېوال سازمان ته د مرستو ترلاسه کولو په موخه ور پیژندلي دي.
بلخوا د طالبانو کډوالو وزارت ويلي له ګاونډي هیواد ايران څخه هم یو زر او ۵۹۳ تنه افغان کډوال چې په دوی کې کورنۍ او مجرد کسان شامل و د هرات ولایت اسلام کلا له پولې څخه په خپله خوښه او زور را اړول شوي دي.
دغه وزارت وايي، په دغو راستنو شويو افغان کډوالو کې ۳۵ تنه بې سرپرسته ماشومان هم دي چې په هرات کې د وارچایلډ موسسې ته د دوی د کورنیو تر موندولو پورې ورسپارل شوي دي.
له شاوخوا څلورو میاشتو راهیسې له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ دوام لري او په دې وروستیو کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ ادارې (اوچا) ویلي و چې تر دې مهاله له پنځو لکو ډیر افغان کډوال له پاکستانه ایستل شوي دي.
د پاکستان تحریک انصاف ګوند وویل، چې د دغه ګوند غړي به په ملي اسمبلۍ کې د اتحاد سني شورا سره یو ځای شي څو اکثریت ترلاسه کړي او حکومت جوړ کړي. دغه راز؛ د شیعه وحدت مسلمین ګوند هم له دغه ایتلاف سره یوځای شوی دی.
د تحریک انصاف سرپرست مشر ګوهر علي خان د دوشنبې په ورځ (د سلواغې په ۳۰ مه) وویل، چې د ګوند هغه کاندیدان چې د فېبرورۍ د اتمې نېټې په انتخاباتو کې د ازادو کاندیدانو په توګه بریالي شوي؛ په قومي اسمبلۍ، پنجاب او خیبر پښتونخوا ایالتي اسمبلۍ کې به د سني مذهبي شورا سره یوځای شي.
ګوهر علي خان د سني اتحاد د شورا له مشر صاحبزاده حامد رضا او د اخوان المسلمین د شورا له سکرتر جنرال راجا ناصر عباس سره په ګډه خبري غونډه کې وویل، چې د تحریک انصاف ګوند له ملاتړه برخمنو خپلواکو نوماندانو خپل غوښتنلیکونه ولسي جرګې ته سپارلي دي ترڅو د سني اتحاد شورا سره یوځای شي.
د پاکستان د انتخاباتو د قانون له مخې؛ د پارلمان له ۳۴۲ غړو څخه یوازې ۲۷۲ غړي د خلکو په مستقیمو رایو ټاکل کېږي.
دغه راز؛ په ملي شورا کې د ښځو لپاره ۶۰ ځانګړې څوکۍ او د غیرمسلمانانو لپاره ۱۰ ځانګړې څوکۍ به د هغو ګوندونو تر منځ وویشل شي، چې د ټولو رایو د تناسب له مخې په ټاکنو کې یې له پنځه سلنې زیاتې رایې ګټلې وي.
تحریک انصاف ګوند، چې د یوه سیاسي ګوند په توګه په ټاکنو کې برخه نه وه اخیستې او اوس هڅه کوي، چې په ملي اسمبلۍ کې د خپلو غړو لپاره سیاسي چتر پېدا کړي او د ښځو او مذهبي اقلیتونو لپاره ځانګړې څوکۍ واخلي.
د دغه ګوند مشر په خپل خبري کنفرانس کې ادعا وکړه، چې په ملي اسمبلۍ کې يې ۱۸۰ څوکۍ ګټلي او په پنجاب او خيبر پښتونخوا ايالتونو کې يې هم اکثريت ګټلی دی.
د لومړي وزارت څوکۍ ته د تحریک انصاف کاندید عمر ایوب هم وویل، چې د حکومت له جوړېدو وروسته به د عمران خان او د هغه د مېرمنې بشرا بي بي خوشې کېدل د هغه د حکومت لومړیتوب وي.
د سني اتحاد د ښي اړخه ګوند سربېره، چې د پاکستان اکثره سني عالمان په کې شتون لري؛ د مجلس وحدت المسلمین ګوند چې د پاکستان له شیعه علماو څخه جوړ دی د ښي اړخه ګوند دی، چې له عمران خان سره یې هم اتحاد وکړ.
له بلې خوا؛ د پاکستان پيپلز ګوند او نواز مسلم ليګ ګوند چې تېره اونۍ د حکومت جوړولو لپاره ایتلاف جوړ کړ، چې تر اوسه د ایتلافي حکومت د جزیياتو په اړه موافقې ته نه دي رسېدلي.
د لومړي وزارت څوکۍ ته د شهباز شریف د کاندیداتورۍ په ملاتړ سره پیپلز ګوند په حکومت کې د ګډون لپاره لېواله نه دی او یوازې اصف علي زرداري ته د ولسمشر د څوکۍ غوښتنه کوي؛ خو د مسلم لیګ نواز څانګه په حکومت کې هم د پیپلز ګوند د ګډون غوښتونکي دي.
د جرمني د ځمکې پیژندې تحقیقاتي مرکز ویلي، چې د دوشنبې په ورځ په پاکستان کې په شمال لویدیځ کشمیر کې د ریښتر په کچه ۵.۵ درجې زلزله شوې ده.
د دغه مرکز په وینا، زلزله د ځمکې په ۱۰ کیلومتره ژورتیا کې رامنځ ته شوې ده.
د رویټرز یوه خبریال ویلي، چې د زلزلې ټکانونه د هندي کشمیر د سرینګر په شمال کې چې د زلزلې له مرکزه ۱۵۲ کیلومتره لرې دی، هم احساس شوي دي.
د زلزلې له امله د اوښتو زیانونو په اړه لا کوم رپوټ ندی ورکړل شوی.
د سوېلي پښتونخوا په چمن کې پرلتوالو تېره شپه ناوخته په چمن ښار کې د پاسپورټ ادارې مخې ته کانټینرونه کېښودل او د یادې ادارې دروازه یې وتړله، دوی وايي که مساپر په پاسپورټ تګ راتګ وکړي پاسپورټونه به یې ترې څيرې کړي.
د چمن پرلتوالو د یک شنبې په ماښام د (سلواغې ۲۹مه) ناوخته په چمن ښار کې د پاسپورټ ادارې دروازه د کانټینرونو په اېښودلو وتړله.
دغه پرلتوال وايي، یو شمېر کسان د پرلت له پرېکړو څخه سرغړونه کوي او د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه په پاسپورټ تګ راتګ کوي چې دغه کار یې پرلتوالو ته د منلو وړ نه دی.
د چمن د لغړي اتحاد مشر او د پرلت سرلاری غوث الله اڅکزی وايي: «موږ ریاست ته دا وایو چې د پاسپورټ پرېکړه دې بدله کړي. زموږ یو شمېر کسان په دې نه پوهیږي چې څه مو په خیر دي، موږ له طالبانو هم دا غوښتنه کوو چې پر پاسپورټ دې خلک دغه لوري ته نه راپریږدي. خو بیا هم که څوک پر پاسپورټ تګ راتګ کوي موږ خلک څارو او پاسپورټونه یې ورته سوځوو.»
پرلتوال وايي، له خپلو غوښتونو او مبارزې څخه په کلکه دفاع کوي او چاته اجازه نه ورکوي چې په چمن کې پاکستانی پاسپورټ جوړ او یاهم په پاسپورټ تګ راتګ وکړي.
د پرلت د مرکزي کمیټې غړی ولي محمد وايي: «موږ چې کومې ژمنې له خپلو خلکو سره کړې دي پر هغه کلک ولاړ یو او د پاکستان حکومت فشارونو ته هیڅ کله نه تسلیمیږو، موږ به تردې وروسته نور ورته عملونه هم تر سره کړو.»
د چمن پرلت له پیل څخه نږدې څلور نیمې میاشتې پوره کیږي خو تردې مهاله د پاکستان حکومت له لوري د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د حتمي کېدو پرېکړه نه ده بدله کړې.