د ازبکستان رسنۍ وايي، د دغه هېواد ولسمشران پر افغان ـ ټرانس پټلۍ پورژه خبرې وکړې، چې د افغانستان له لارې له منځنۍ اسیا تر سوېلي اسیا غځېږي. دا پټلۍ د ازبکستان له ترمز د افغانستان مزار شریف ته ننوځي او له لوګر او پکتیا په تېرېدو سره د کورمې د خرلڅیو له لارې تر پېښور رسېږي.
د ټرېنډ نیوز د راپور له مخې ولادیمیر پوتین او شوکت میرضیایف دا خبرې وړمه ورځ د روسیې په کازان ښار کې د لوبو پرانیسته کې کړې دي.
دغې رسنۍ د دې خبرو د جزیاتو په هکله څه نه دي ویلي.
ازبکستان د افغانستان له لارې غواړي په پټلۍ تر سوېلي اسیا او بیا نورو بازارونو سره راکړه ور کړه ولري.
د ازبکستان ولسمشر شوکت سلطان میرضیایف تېر دوبی هم له سوداګرو سره په کتنه کې ویلي و چې افغانستان د یوه خوندي دهلېز په توګه دغه هېواد له سویلي اسیا سره وصلولی شي.
ازبکستان دغه هدف ته د رسېدو لپاره له افغانستان او پاکستان سره د ټرانس افغان پټلۍ پروژه په ۲۰۱۸ کال کې اعلان کړه، خو په افغانستان کې د سیاسي حالت د بدلون له امله یې عملي کارونه ځنډول شوي و.
خو په ۲۰۲۲ م کال کې د دغې پروژې عملي چارې پیل شوې، چې ورسره به نوې سوداګریزې لارې هم پرانیستل شي او د ازبکستان او پاکستان ترمنځ د لېږد وخت به له ۳۵ ورځو څخه له درې تر پنځو ورځو ته راټیټ شي.
د افغانستان، پاکستان او ازبکستان ترمنځ د دې پټلۍ پروتوکول کې راغلي، چې د پټلۍ دا کرښه به د مسافرو او سوداګریزو توکو لېږدولو خدمتونه اسانه کړي او د سیمهییزې سوداګرۍ او اقتصادي ودې په پرمختيا کې به مرسته وکړي.
د طالبانو پټلۍ ادارې درې ورځې مخکې وویل، چې د «افغان ټرانس» ریل پټلۍ پروژې د تخنیکي او اقتصادي بیاکتنې د پیل لپاره یې د ازبکستان او متحده عربي اماراتو له هېوادونو سره یو هوکړه لیک لاسلیک کړ.
ویل کیږي، چې د دغې پروژې د تخنیکي بیاکتنې لګښت به د یوه عربي شرکت له خوا ورکړل شي.
د ازبکستان ټرېنډ رسنۍ وایي، د دې پروژې لګښت پنځه میلیارده ډالره دی او تر شل میلیون ټنو مواد لېږدولی شي، چې له مخې یې اروپا، روسیه، ازبکستان، افغانستان، پاکستان، هند او د سوېلي اسیا نور هېوادونه سره وصلېږي.
ځینو په خواله رسنیو کې دغه کار د طالب چارواکو لهخوا یو تیلیغاتي کمپاین یاد کړی او د دوی په وینا، طالبان غواړي په دې توګه د خلکو ذهنونه بلې خوا ته واړوي.
د کابل ښار یو اوسېدونکي د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل پښتو ته د ټیلیفون په لیکه وویل: تر اوسه هیچا هم داسې نه دي لیدلي، چې څوک دې پیسې په بربنډه کڅوړو کې له یو ځایه بل ځای ته ولېږدوي. نن سبا خلک خپله عادي سودا او توکي هم په سپینو پلاستیکي کڅوړو کې نه وړي، دا تش یوه تبلیغاتي هڅه ده او په انځورونو کې هم مالومېږي چې د دغو پېسو لېږدونکي په خپله طالبان دي.
د خواله رسنیو یو بل تن کاروونکی بیا وایي، که خبره د امنیت وي؛ نو همدغه کسان دې د ښار له زړه او څلورو لارو د باندې د زمان خان کلا، هودخېلو، کارته نو، خوشحال خان مېنې یا الوخېلو سیمو ته د دغو کڅوړو سره ورشي چې ورته بیا مالومه شي چې امنیت یعنې څه؟
دغه د کابل اوسېدونکی وایي، اوس هم هره ورځ د کابل په بېلابېلو سیمو کې له خلکو ګرځنده ټیلیفونونه تښتول کېږي او د خلکو جېبونه لوټل کېږي.
یو شمېر خلک بیا وایي، نن سبا په افغانستان کې وزګارتیا، لوږې او غریبۍ د غلا غدیو پېښې زیاتې کړې او ان د غلو له لاسه یو شمېر کسان وژل شوي هم دي؛ خو طالبان په دې توګه غواړي د خلکو ذهنونه بدل کړي او په لوی لاس د خلکو په سترګو کې خاورې وشېندي.
په ټوله کې ډېری کسان په دې باور دي، چې د غلو پر ځای دې د غلاوو لاملونه وپلټل شي او د لاملونو په له منځه وړلو کې یې باید کوټلي ګامونه واخیستل شي.
د دغو خلکو په باور اوسنیو واکمنو ته په کار دي، چې خلکو ته د کار او روزګار په موندلو کې لاس په کار شي، نه دا چې په تشو تبلیغاتو هم ځان تېر باسي او هم غواړي چې نور خلک پر دغسې انځورونو وغولوي.