رینا امیري: افغان نجونې او مېرمنې نه غواړي چې موږ ورته د قربانیانو په سترګه وګورو

د تر لاسه شوي مکتوب په بنسټ؛ د هلمند کرنې،اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست د هلمند ولایت مقام څخه غوښتنه کړې، چې د څارویو او د سوداګریزو توکو د عشر او زکات په راټولولو کې دې ورسره نورې ادارې مرسته وکړي.

د مکتوب په اساس د هلمند حج اوقافو ریاست څخه غوښتنه شوې ده، چې د دې ولایت ټولو جوماتونو کې دې د عشر او زکات راټولو په اړه تبلیغ وشي.

د مکتوب یوه بله برخه کې لیکل شوي، چې د زکات او عشر راټولو مسوولین دې راټولو شوې پیسې یوه ځانګړي بانګي حساب ته جمع کړي.

دا لومړی ځل دی، چې طالبانو په هلمند کې د عامو خلکو له څارویو او سوداګریزو توکو عشر او زکات د راټولولو امر کړی دی.

مکتوب د طالبانو د هلمند د والي د مرستیال له خوا هم لاسلیک شوی دی او له ټولو ادارو غوښتل شوي، چې د دې مکتوب په عملي کولو کې دې پوره مرسته وکړي.

څه موده وړاندې یو مکتوب چې یوه کاپي یې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته رسېدلې وه، د پکتیا په ډنډ پټان ولسوالۍ کې طالبانو له ځايي خلکو غوښتي، چې د خپلو سرمایو او مالونو زکات دوی ته ور کړي.

طالبانو په دغه مکتوب کې ځايي خلکو ته دا خبرداری هم ور کړی و، چې د سرغړونې په صورت کې څوک د شکایت حق نه لري.

تر دې مخکې په کونړ کې هم کروندګرو شکایت درلود، چې طالبان پر عشر سربېره ترې زکات هم غواړي.

د طالبانو د بیاځلې واک ته له رسېدو سره چې بې کاري او اقتصادي وضعیت ورځ تر بلې د خرابېدو لور ته روان دی؛ خو خلک په تېره پانګوال شکایت کوي، چې طالبانو پرې مالیه زیاته کړې ده.

په کندهار کې د طالبانو والي ملا شيرین د دې کتابونو د ټولو لپاره يو کمېسیون هم جوړ کړی دی.

له کندهار څخه افغانستان انټرنشنل - پښتو ته سرچینو د سې شنبې په ورځ په لېږلو پيغامونو کې ويلي، چې طالبان د ښوونځيو له کتابتونو څخه د « ميني، شاعرۍ، ناولو، د پاچاهانو د ژوند ليکونو او کارنامو، د جمهوريت، ډېموکراسۍ، مېرمنو او انځوريز» کتابونه ټولوي او وروسته یې سوځوي.

د سرچينو د معلوماتو له مخې؛ طالبانو دغه پيل د شاه حسین هوتک – افغان ترک ښوونځي څخه کړی دی.

د سردارولي په نوم د دې ښوونځي يو زده کوونکی وايي: « طالبانو د یکشنبې په ورځ د ښوونځي کتابتون وپلټه او زيات شمېر کتابونه یې له ځانه سره يوړل، طالبانو د ښوونځي مسوولینو ته ویل، چې د اسلامي کتابونو برخه زياته کړي.»

د کندهار د والي ملا شيرین په امر د «شرعت خلاف او غربي فکر زېږنده» کتابونو د ټولولو لپاره د ولایت مقام، اطلاعاتو او کلتور، حج او اوقافو ریاستونو، ځوانانو امريت، علماو شورا او د طالبانو د ټولنیزو رسنیو د مبارزینو له ګروپ څخه يو کمېسیون ټاکلی؛ څو دغه چاري مخ ته يوسي.

دغه ډلې په کندهار کې د ښوونځيو له کتابونو د افغانستان د ملي سرود، بېرغ او انځورنو صفحې هم شکولي دي.

په کندهار کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ اداره په دې اړوند له خبرو کولو څخه ډډه کوي.

دا په کندهار کې په تېرو شلو ورځو کې دویم بنديز دی، چې دغه ډله یې ترسره کوي.

تر دې وړاندي طالبانو د ويديو او عکس اخیستلو باندي هم بندیز لګولی او خپلو مامورينو ته یې ويلي، چې کاري راپورونه مو په غږیزه او لیکلې بڼه له رسنیو سره شریکه کړئ.

د روان کال د مرغومۍ په ۲۶ نېټه د طالبانو د هنر او فرهنګ مرستيال هم په يوه غونډه کې ويلي وو، چې دوی د هغو کتابونو مخه نيسي، چې د "پروژو" په نوم چاپ شوي او د ولس په منځ کې "زهر" پاشي.

د طالبانو استخباراتو څه موده مخکې په هېواد کې د سلو کتابونو پر پېر، پلور او بیا چاپ بندیز هم لګولی او ځینې یې له بازار هم ټول کړي وو.

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت هم ويلي، چې ځیني کتابونه د ولس د فکري انحراف او ذهنيت خرابېدو لپاره لیکل شوي او دوی به يې مخه نيسي.

دغې چارې د ګڼو لیکوالانو او فرهنګیانو غوسه راپارولې او دا چاره یې د بیان پر ازادۍ یو بل بندیز بللی دی.

د ډیلي میل ورځپاڼې د خبر له مخې؛ د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو د کمېټې مشر په دې لیک کې لیکلي دي: «دا د خواشینۍ خبره ده، چې له وژونکي او د ګډوډۍ له وتلو دوه کاله وروسته هم دغه اداره د پالیسي جوړونې پر ځای سیاست ته ترجیح ورکوي.»

په دغه لیک کې مایکل مکال لیکلي، چې که د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د مارچ تر شپږمې نېټې د پارلمان د بهرنیو اړیکو کمېټې ته د «له اقدام وروسته د پايلو»موندنې وړاندې نه کړي، هغه به «کانګرس ته د سپکاوي» په تور ونیول شي.

که د انټوني بلېنکن د نیولو لپاره د مکال ګواښ رښتیا شي، دا به د امریکا په تاریخ کې لومړی ځل وي، چې د بهرنیو چارو وزیر «کانګریس ته د سپکاوي» په تور نیول کیږي.

مایکل مکال په دې لیک کې لیکلي: «د بهرنیو چارو وزارت په ښه نیت خبرې نه دي کړي، هم يې د جولای د ۲۰۲۳ د احضاراتو د کمېټې سره سم عمل نه دی کړی او هم یې د اګسټ په ۱۱ نېټه د دې تحقیق سره د همکارۍ لپاره خپله شخصي ژمنه نه ده پوره کړې.»

د دغه لیک په یوه برخه کې راغلي، چې اوس د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو د کمېټې د صبر کاسه پای ته رسېدلې ده.

د امریکا د استازو د جرګې د بهرنیو اړیکو د کمېټې مشر د ۱۴۰۱ د مرغومي مياشت کې د دغه هېواد د بهرنیو چارو له وزارته غوښتي، چې له افغانستانه د امریکايي پوځیانو د وتلو په اړه دې د حکومت د اسنادو د راټولولو لپاره دې کمېټې ته زمینه برابره کړي.

ښاغلي مکال د دې کال د غوايي مياشتي د پنجشنبې په ورځ هم گواښ وکړ، چې له افغانستان څخه د وتلو په اړه د انټوني بلېنکن د ځواب ورکولو په برخه کې پاتې راتلل به کانگرس ته سپکاوی وګڼل شي.

ښاغلي شایګو منځنۍ اسیا ته د خطر په بیانولو سره زیاته کړه: «په تېر کال کې د داعش د جنګیالیو شمېر ۱۵ سلنه زیات شوی دی.»

د روسیې د دفاع وزیر وويل، چې د داعش اصلي هدف د ډله يیز امنیت د تړون د غړیو هېوادونو په جنوبي پولو کې د افراطي ایډیالوژۍ او ترهګریزو فعالیتونو خپرول دي.

هغه همدا ډول وویل: « د منځنۍ اسیا د جمهوریتونو له لارې د مخدره توکو په تولید او قاچاق کې د ۲۰ سلنې زیاتوالي اټکل کېږي.»

په ورته وخت کې سرګي شایګو ټینګار وکړ: «موږ د مخنیوي اقدامات کوو.»

د هغه په ​​وينا؛ د سيمې په هېوادونو کې د کړکېچن حالت د هواري لپاره هڅې او د قزاقستان، قرغزستان او تاجکستان په خاوره کې په اوو تمرينونو کې ګډون د ډله ييزو امنيتي تړون د سازمان د غړو هېوادونو د روسيې او د هغې د متحدينو له پوځي پلانونو څخه دي.

د روسیې د امنیت شورا منشي نیکلای پاتروشیف د روان کال د سلواغې میاشتې په بشکیک کې د منځنۍ اسیا له خپلو سیالانو سره په کتنه کې خبرداری ورکړ، چې د طالبانو تر واک لاندې په افغانستان کې له ۲۳ زره څخه د زیاتو جنګیالیو په لرلو ۲۰ ترهګریز سازمانونه موجود دي.

نوموړي دغه څرګندونې د افغان ښځو د اقتصادي مقاومت په اړه په غونډه کې وکړې، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت او د بوسټن پوهنتون له خو نن سې شنبه جوړه شوې ده.

بلېنکن وايي: "طالبانو پر نجونو او مېرنو د زده کړو، کار او په اقتصادي چارو کې فعالیت او خبرو پر کولو بندیز لګولی دی".

نوموړی زیاتوي، چې نړۍ او په ځانګړې ډول امریکا د زده کړو، کار او ټولنیز ژوند کې د فعالیت له پاره د افغانو مېرمنو او نجونو ملاتړ کوي.

په یاده غونډه کې د انتوني بلېنکن په ګډون ټام وېسټ، رینا امیري او یو شمېر افغان فعالانو برخه اخیستې ده.