پاکستاني چارواکو ویلي، چې انس حقاني له خپلوانو سره د لیدو لپاره شمالي وزیرستان ته تللی و

د افغانستان فوټسال په لوبډله کې فرزاد محمودي يو او رضا حسين دوه ګولونه ووهل.

دا په ګروپي پړاو کې د افغانستان د لوبډلې دویمه لوبه وه، چې په څلورم ګروپ کې ترسره شوه.‌

د افغانستان لوبډلې په راتلونکې مرحلې کې د لوبیدلو له پاره بريا ته اړتيا لروده او لوبه یې قوي پیل کړه؛ خو افغان لوبډلې د دوو اسانه ګولونو په ترلاسه کولو د لوبې لومړۍ نيمايي ۲-۱ د کويټ په ګټه پای ته ورسوله.

د افغانستان فوټسال لوبډلې د لوبې دویمه نيمايي قوي پيل کړه او لوبه یې ۲-۲ مساوي کړه؛ خو د کويټ لوبډلې څو دقيقې وروسته دريم ګول وواهه.

د کويټ لوبډلې پنځه فولونه وکړل او په شپږمه فول سره یې افغان لوبغاړي رضا حسين پور، پينالټي ګول کړه او لوبه یې مساوي کړه.

په پام کې ده چې د افغانستان وروستۍ لوبه د بحرين سره ترسره شي.

د افغانستان فوټسال لوبډله هغه مهال بلې مرحلې ته د تلو چانس لري، چې د بحرين لوبډلې ته د دوو ګولونو په توپير ماتې ورکړي او کويټ له ایران څخه ماتې وخوري.

افغان لوبډلې په دې سياليو کې خپله لومړنۍ لوبه ایران ته ۳-۱ بايللې وه.

په داسې حال کې چې تر اوسه په دې اړه کومه وروستۍ پریکړه نه ده شوې، خو د طالبانو او روسیې د مخ په زیاتیدونکو دوستانه اړیکو یوه بله بیلګه دا ده چې روسیې په می میاشت کې د دغه هیواد په کازان ښار کې په جوړیدونکي نړیوال اقتصادي کنفرانس کې طالبانو ته د ګډون بلنه ورکړې ده.

کرملین له دې مخکې هم له طالبانو سره خبرې پیل کړې وې او روسیه یو له هغو څو هېوادونو وه، چې د طالبانو له خوا د افغانستان د واک د بیا ترلاسه کولو پر مهال یې کابل کې ډیپلوماټیک حضور درلود.

خو د افغانستان سیاسي او اقتصادي کړکېچ او د اوکراین د جګړې له امله پر روسیې د لوېدیځ بندیزونه په دې مانا دي، چې روسیې او طالبانو ترمنځ غښتلې اړیکې د دواړه لورو په ګټه دي.

په ۱۹۹۹ کال کې، د ملګرو ملتونو امنیت شورا د یو پریکړه لیک په تصویبولو سره، طالبان د "نړیوالو ترهګرو لپاره د پټنځیو او روزنې چمتو کولو" مسوول وبلل.

څو میاشتې وروسته، ولادیمیر پوتین د ملګرو ملتونو د پریکړه لیک د پلي کولو لپاره یو فرمان لاسلیک کړ او پر طالبانو یې بندیزونه ولګول.

په ۲۰۰۳ کال کې د روسیې سترې محکمې د طالبانو غورځنګ د یوه تروریستي سازمان په توګه وپېژنده او ویې ویل، چې په چیچنیا کې یې له ناقانونه وسله والو سره اړیکې ساتلې او په ازبکستان، تاجکستان او قرغزستان کې یې د واک د نیولو هڅه کړې ده.

روسیې په ۲۰۱۷ کال کې د یو سیمه ییز ابتکار د رامنځ ته کولو په لړ کې، د کابل حکومت او طالبانو ترمنځ د خبرو د کوربه توب هڅه وکړه.

د دغو خبرو اترو موخه د افغانستان کړکېچ ته د حل لارې وړاندې کول وو او تر ډیره د چین، ایران، پاکستان او د منځنۍ اسیا د جمهوریتونو په ګډون سره ترسره کېدې.

روسیې د ترورېستي ډلې په توګه د طالبانو د نومولو سربېره، له هغوی سره تماسونه ساتل.

که پر طالبانو لګیدلي نړیوال بندیزونه لیرې شي، افغانستان به د لاجورد د مهم سوداګریز دهلیز له لارې له استانبول او اروپا سره ونښلوي او د ازبکستان-افغانستان-پاکستان د اورګاډي کرښې له پراختیا څخه به اقتصادي ګټه پورته کړي.

د روسیې له خوا د ترهګرو له نوملړ څخه د طالبانو ایستل به د دغې ډلې لپاره په نړیواله کچه د رسميت پېژندنې په لور لومړی ګام وي.

روسیه هم له طالبانو سره له خپلې همکارۍ ګټه پورته کوي. له دې کار څخه د روسیې موخه دا ده، چې ځان د سیمې د امنیت برابرونکي په توګه وړاندې کړي، په ځانګړې توګه کله چې دا وضعیت په افغانستان کې د ثبات د رامنځ ته کولو په برخه کې د امریکا له ناکامۍ سره په پرتله شي.

طالبان وايي، په لومړيو کې د هرات د روزنک پټلۍ تمځي له لارې اوس په ورځني ډول په یوه اورګاډي کې سوداګريز توکي لېږدوي خو د توکو زیاتېدو سره به دا کچه دوو اورګاډو ته لوړه شي.

د هرات د طالبانو د اوسپني پټلۍ مشر محمد نسیم محمدي تېره اونۍ په هرات کې يوې خبري غونډي ته ويلي و، چې له روزنک تمځي به د هرات – خواف بندر له لارې د سوداګريزو توکو لېږد رالېږد ژر پيل شي.

هغه ويلي و، چې اوس سوداګر کولی د هرات – خوف بندر له لارې په مالياتي تخفيف سره له افغانستان څخه خپل سوداګريز توکي چابهار بندر، بندر عباس او د ترکيې تر پولو صادر او وارد کړي.

محمدي زياته کړې وه، چې د دې پټلۍ له لارې به د مسافرو تګ راتګ هم پيل شي.

طالبان وايي افغانستان اوسمهال له ایران او ترکمنستان سره د پټلۍ له لارې نښلول شوی، چې هره ورځ پرې سلگونه ټنه سوداگریز توکي لېږد او رالېږدول کېږي.

ښاغلي سایق نن شنبه په يوه ويډيويي پيغام کې ویلي په تېرو دوو ورځو کې دغه ۲۹ کسان په غزني، پکتيا، ننګرهار، فراه، نیمروز، هلمند، جوزجان، سمنګان، غور او پروان ولایتونو کې مړه شوي او ۷ نور ټپیان شو دي.

د سایق د معلوماتو له مخي، چې د همدې سېلابونو پر مهال ۷۲ کورونه او ۲۵۲۵ جريبه کرينزه ځمکه په بشپړ ډول ویجاړه شوې ده.

نن شنبه د هلمند د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس حافظ عبدالباري راشد ويلي، چې د دغه ولایت په کجکي ولسوالۍ کې د راوتلو سېلابونو له امله د یوې کورنۍ اووه تنه مړه شوي او درې نور یې ټپیان دي.

هغه زياتوي، چې تېره شپه د دغه ولایت د ګرشک ولسوالۍ په تاجکانو کلي کې د يوه کور د چت د پرېوتو له امله دوه ۲کسان وژل شوي او یو بل ژوبل شوی دی.

څلور ورځي وړاندي د طالبانو پېښو ته د رسېدو وزارت ویاند ملا جانان سايق ويلي، چې سېلابونو ۶۶ کسان مړه کړي او ۳۶ نور يې ټپيان کړي.

پېښو ته د رسېدو په چارو کې د طالبانو وزارت وياند ملا جانان سایق وايي، چې د سېلاب ځپلو کورنيو د لاس نيوي په خاطر يې له بهرنيو مرستدویه ادارو د همکارۍ غوښتنه کړې.

د سایق په خبره، مرستندویه ادارو ورته په دې برخه کې د همکارۍ ډاډ ورکړی.

د طالبانو تر واک لاندې په ارګ کې د چارو ادارې نن په خپل اېکس کې لیکلي، چې په اوونیزه ناسته ددې ادارې د مشر نورالحق انور په مشرۍ ترسره شوه.

په دغه ناسته کې د طالبانو د چارو ادارې مشر ويل چې کارکوونکي بايد په دفترونو او کارځیو کې د برېښنا د بېځايه لګښت مخنيوی وکړي او په وينا يې چې د بيت المال ضايع‌ د ګناه لامل کيږي چې بايد ځان ترې وساتل شي.

دا څرکندونې په داسې حال کې کیږي، چې د اختر په شپو او ورځو کې د طالبانو یو شمیر پلویانو د خپلې ډلې پر کسانو نیوکې وکړې، چې د اختر د خوښیو پرمهال په دولتي موټرو کې یو شمیر ولایتونو ته په چکر لاړ دي.

دوی دا کار د بیت المال سره خیانت بللی دی.

په دې وروستیو ورځو کې ویډیوګانې ښيي چې د پخواني امنیتي ځواکونو نظامي وسایط چې اوس مهال د طالبانو په کنټرول کې دي، د بې احتیاطۍ له امله په اوبو کې ډوب شوي دي.