روغتیا نړۍوال سازمان: د بېړنیو خدمتونو برخه کې تر ۵۰۰ ډېر ډاکټران او روغتیاپالان وروزل شول

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال حافظ ضیا احمد تکل په خپلې اېکس پاڼې لیکي چې، د یک شنبې په ورځ د (غويي ۲مه) نېټه د دغه ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د سره صلیب د نړۍوال فدراسیون د اسیا پسفیک د برخې مشر الکسانډر مټیو سره لیدلي.

نوموړي د الکسانډر له قوله لیکلي چې، په په تېر یوه کال کې يې د پنځه مېلیونه اړمنو وګړو لپاره د روغتیا، اوبو رسولو او طبیعي پېښو ته د رسېدو په برخه کې ۲۸ مېلیونه سویسي فرانکه لګولي دي.

ضیا احمد د دغه لیدنې په اړه لیکلي چې، د یادې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د سره صلیب د نړۍوال فدراسیون د اسیا پسفیک له مشره غوښتي چې، د افغانانو هر اړخیز لاسنیوي چارې نورې هم ګړندۍ او د روغتیا په برخه کې دې نور خدمتونه هم وړاندې کړي.

متقي له الکسانډر څخه غوښتنه کړې، چې د افغانستان رېښتینی انځور د خپلو سترګو لیدلی وضعیت دې تر نړۍوالو ورسوي.

پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې د لاهور د سوداګرۍ او صنایعو خونې مشر کاشف انور د خان جان الکوزي په مشرۍ د افغانستان د سوداګرۍ خونې له غړو او سوداګرو سره د لاهور په سوداګرۍ خونه کې ګډه ناسته ترسره کړې ده.

د راپورونو له مخې، د لاهور د سوداګرۍ خونې مشر کاشف انور له افغان سوداګریز پلاوي سره په دغه ګډه ناسته کې له ګاونډیو هېوادونو سره د ښو سوداګریزو اړیکو پر پراختیا ټینګار کړی دی.

ښاغلي کاشف انور ویلي:« د پاکستان او افغانستان تر منځ سوداګري ۵۲۲ مېلیون ډالره ده، چې د ښه کېدو لپاره یې ځای شته؛ که بانکي چېنلونه جوړ شي، د سوداګرۍ حجم څو چنده زیاتېدلی شي. د درملو، غالیو، وريجو، د موټرو پرزو او نورو برخو کې د سوداګریزو اړیکو د پراخولو احتمال شتون لري. د سوداګرۍ وزارت په دې وروستیو کې د بارټر سیسټم لپاره یو حکم صادر کړی، چې له مخې به یې دوه اړخیزه سوداګري وده وکړي.»

په دغې لیدنه کې د افغان سوداګرو پلاوي مشر خان جان الکوزي ویلي چې، له پاکستان سره د سوداګرۍ زیاتولو ته لېوال دي؛ ځکه دواړه هېوادونه اوس یو بل ته تر بل هر وخت زیاته اړتیا لري:« د دواړو هېوادونو تر منځ ۷۰ سلنه سوداګري د لاهور له لارې کېږي، چې له دې لارې افغانستان ته درمل، وريجې، د موټرو پرزې او نور توکي صادرېږي.»

پاکستاني سوداګرو ویلي، د پاکستان او افغانستان تر منځ د تاریخي ټولنیزو او اقتصادي اړیکو سربېره، د دوه اړخیزو سوداګریزو حجم رېښتیني امکانات نه منعکسوي؛ نو د سوداګرۍ د ودې لپاره باید ګډ او کوټلي ګامونه پورته شي.

په هلمند کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، چې د شنبې په ورځ د (غويي لومړی) نېټه د کندهارـ هرات پر لویه لار د هلمند په واشېر ولسوالۍ کې یو مسافر وړونکی بس موټر د سېلابونو د اوبو له امله له اصلي سړکه اوښتی او ۱۱ تنه مسافر پکې ټپیان شوي دي.

په هلمند کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس حافظ راشد وايي، ټپیان یې د درملنې لپاره د ښوراب روغتون ته انتقال کړي او روغتیايي حالت یې د ډاډ وړ ښودل شوی.

بل خوا په روزګان کې د طالبانو د اطلاعات او کلتور ریاست مسوولین وايي، چې د شنبې په ورځ د روزګان ـ کندهار پر لویه لار د سېلابي اوبو له امله یو تېز رفتار موټر له خپل اصلي سړک څخه اوښتی، چې له امله یې درې تنه ټپیان شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې ورستیو سېلابونو د افغانستان په سویلي ولایتونو کې د یوشمېر لویو پلونو او وړو پلچکونو د ویجاړېدو له امله د یو شمېر سیمو او ولسوالیو ترمنځ لارې بندې شوې دي.

حقاني ټینګار کړی: «زده کړه زموږ ماشومانو پورې اړه لري او هېڅوک زموږ په پرتله زموږ پر ماشومانو زړه سوانده نه دي.»

د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس د شنبې په ورځ (د غویي لومړۍ نیټه) خبر ورکړ چې ښاغلي حقاني په اروپا کې له مېشتو افغان روڼ اندو سره کتلي.

د دغه راپور له مخې، سراج الدین حقاني ویلي، چې طالبان له نړیوالې ټولنې سره د متقابل احترام پر بنسټ اړیکې غواړي او زیاته کړې یې ده، چې د دې ډلې مشر ملا هبت الله په خپل اختریز پیغام کې نړۍ ته د ښو اړیکو بلنه ورکړې ده.

ښاغلي حقاني وویل، چې نړۍ باید دا حقیقت ومني او ورسره عادت شي چې افغانستان یو خپلواک هېواد دی. هغه زیاته کړې، چې طالبان د نورو هېوادونو په کورنیو چارو کې لاسوهنه نه کوي او دا نه مني، چې نور دې دوی ته "فرمایش" ورکړي. د حقاني شبکې مشر ټینګار کړی، چې طالبان به هغه فرمایشونه ونه مني، چې د دې ډلې له ملي حاکمیت سره په ټکر کې وي.

حقاني په دې ناسته کې ټینګار وکړ چې «افغانانو له څو لسیزو سختې مبارزې وروسته خپل اساسي اهداف ترلاسه کړي دي». هغه «آزادي، د وطن مالکیت او د اسلامي نظام ټینګښت»د افغانانو د اساسي اهدافو په توګه یاد کړي دي.

وروسته له هغه چې طالبانو په ۱۴۰۰کال کې افغانستان کې واک تر لاسه کړ، له شپږم ټولګي پورته یې د نجونو ښوونځي وتړل او پوهنتون ته یې د نجونو د تګ مخه ونیوله. دغې ډلې په نادولتي ادارو کې ښځې له کار کولو منع کړې او د ګڼو فرمانونو په صادرولو سره یې پر ښځو پراخ بندیزونه ولګول.

د ښځو پر وړاندې د طالبانو د محدودیتونو له امله د بشري حقونو سازمانونه وايي، چې دغې ډلې جنسیتي توپیر رامنځته کړی او ښځې یې له ټولنې ګوښه کړي دي.

په تېرو نږدې درېیو کلونو کې نړیوالې ټولنې له طالبانو غوښتي چې د نجونو ښوونځي بېرته پرانیزي او پر ښځو لګیدلي بندیزونه لرې کړي. خو طالبانو د نړیوالې ټولنې غوښتنو ته پام نه دی کړی.

خالد ځدراڼ وايي، دا پېښه په یوه مسافر وړونکي موټر کې د مقناطیسي ماین د چاودنې له امله رامنځته شوې ده.

دغه طالب چارواکي رسنیو ته ویلي، چې دا پېښه د کابل ښار د درېیمې امنیتي حوزې اړوند د کوټه سنګي په سیمه کې شوې او مقناطیسي بم په یوه ښاري مسافر وړونکي موټر کې ځای پر ځای شوی و.

تر دې مخکې د کابل په لویدیځ کې اوسیدونکو په سیمه کې د یوې درنې چاودنې خبر ورکړی و. عیني شاهدانو په ټولنیزو رسنیو کې په ویډیوګانو کې ویلي، چې طالبانو هغه کسان وهلي چې له پېښې یې ویډیو اخیسته.

تر اوسه د دې برید مسوولیت کومې ډلې په غاړه نه دی اخیستی.

ځینو سرچینو ویلي، چې په دې پېښه کې لږ تر لږه درې کسان وژل شوي دي.

دپوليسو وياند ویلي، چې پيښه کې د دغه موټر چلوونکى وژل شوى او درې تنه ملکي وګړي ټپيان شوي دي . هغه ویلي، چې طالبان د پيښې سیمې ته رسیدلي او د چاودنې په اړه پلټنې روانې دي.

تر دې مخکې د کابل په لوېدیځ کې اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې ماښام شاو خوا اوه بجې په ګولایي دواخانه سیمه کې چاودنه شوې ده.

یوه عیني شاهد افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې هغه لږ تر لږه درې کسان ولیدل چې له چاودنې وروسته په سړک کې پراته وو.