اسلامي حزب له ګلبدین حکمتیار سره د ایران د ولسمشر د ځانګړي استازي د لیدنې خبر ورکړ

دا لومړی ځل دی، چې زرغون بهير د طالبانو د یوه غړي د وژل کېدو خبر ورکوي.

دغه بهیر پر خپله اېکس پاڼه ليکلي دي، چې امرګل د لغمان ولایت د الیشنګ ولسوالۍ د شکي د کلي اوسېدونکی و او « د یکشنبې په ورځ د سهار د ۱۱ بجو پرمهال د لغمان په مرکز کې د جهالت او تعصب له منګولو څخه د ازادۍ غوښتونکو له خوا ووژل شو.»

زرغون بهير دا ونه ويل کوم کسان، چې د دغه سيمه ييز طالب چارواکي د وژلو هڅه يې کړې له کومي ډلې سره تړاو لري.

دغه حرکت ويلي: « په سېمه کې د طالبانو ظالمانه چلند خلک دې ته اړ کړي، چې عملي اقدام وکړي.»

د افغانستان زرغون بهیر (رسا) له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې طالبانو د دې قضیې په تړاو دوه تنه نیولي دي.

زرغون بهير د طالبانو د امنیتي ادارې او د دې ډلې د کورنیو چارو وزارت د یو شمېر چارواکو او غړو د هویت په تړاو مهم معلومات خپاره کړي دي.

دا لومړی ځل دی، چې د دې ډلې استخباراتي څانګه د طالبانو د یوه غړي د وژل کېدو خبر ورکوي.

دغه حرکت چې مشري یې د طالبانو یو مخالف امرالله صالح کوي تر اوسه د خپلو پوځي فعالیتونو په اړه څه نه دي ویلي.

طالبانو تازه دا سند هغو کسانو ته ورکړی، چې له مدرسو فارغ او د لوړو زدکړو وزارت «د اسلامي پوهنتونونو او تخصص» ریاست کې یې دیني زدکړې ارزول شوې.

طالبانو تر واکمنېدو مخکې هم د خپلې ډلې لپاره ځینې عربي اصطلاحات دود کړي، چې ښه بېلګه یې پوځي مرکز ته معاسکر ویل دي.

دې ډلې په واکمنېدو سره هم د لومړي وزیر پر ځای ریس الوزرا، د سرپرست لپاره کفیل او نورې ورته کلیمې غوره کړې او هم یې د افغانستان د قول اردوګانو او ځینې نورو ادارو پخواني نومونه عربي کړل.

له مدرسو فاغو کسانو ته د پښتو او دري پر ځای په عربي او انګرېزي د سند وېش په داسې مهال دی چې د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې له بیا واکمنېدو را هیسې دې ډلې پر دولتي دندو د مسلکي کسانو پر ځای د ملایانو د ګومارلو لپاره د دیني مدرسو له فارغو د دوی د زدکړو ارزونې لپاره بیا بیا ازموینې اخیستې دي او د بکلوریا، لېسانس او ماسټرۍ په کچه سندونه یې ور کړي دي.

د طالبانو لوړو زدکړو وزارت د تېرې جنورۍ په وروستیو کې هم له نږدې ۵۰ زرو ملایانو د ارزیابي امتحان واخیست، په نتیجه کې یې دوی ته د نیمه لوړو زدکړو او لوړو زدکړو سندونه ور کړل.

ښاغلي ضمير کابلوف زياتوي، چې «د طالبانو له هوکړې پرته دا لړۍ کومه پايله نه شي لرلی.»

د طالبانو بهرنيو چارو وزارت نن سې شنبه په يوې اعلاميه کې د افغانستان لپاره د روسيې د ځانګړي استازي ضمير کابلوف او د طالبانو د بهرنيو چارو وزير اميرخان متقي د ليدنې خبر ورکړی.

په اعلاميه کې راغلي، چې په ناسته کې دواړو لوريو د افغانستان او روسيې ترمنځ پر دوو اړخيزو سياسي او اقتصادي مسايلو، په دوحه کې د ملګرو ملتونو په نوښت د افغانستان لپاره د ځانګړو استازو په ګډون د راتلونکې ناستې او پر سيمه ييزو مسایلو خبرې کړې دي.

اعلاميه زياتوي، چې متقي په ناسته کې د روسيې او افغانستان ترمنځ د سیاسي اړيکو او سوداګرۍ پر لا پياوړتيا ټينګار کړی.

ښاغلي متقي په دوحه کې د افغانستان د مسايلو اړوند د ملګرو ملتونو په نوښت جوړېدونکې ناستې ته په اشارې ويلي: « طالبان له ملګرو ملتونو سره په خبرو بوخت دی، په دوحه کې د راتلونکې ناستې د اجنډا او ترکیب په اړه له کافي وضاحت وروسته به خپل دریځ څرګند کړي.»

د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي د دوحې په ناسته کې د طالبانو هوکړه اخيستل لازمي بللې او زياتوي: « هر ډول ناسته چې د افغانستان په اړه جوړېږي، باید د طالبانو هوکړه په کې اخیستل شوې وي، د دوحې په راتلونکې ناسته کې هم مهمه ده چې ملګري ملتونه د افغانستان د حکومت توافق ولري.»

کابلوف ټينګار کړی، چې د طالبانو د حکومت له هوکړې پرته دا لړۍ بې پايلې ده.

هغه ويلي، چې د نړۍ دولتونه باید د تماس او څو اړخيزو ميکانېزمونو پر ځای د طالبانو د حکومت سره د دوو اړخيزو مکانيزمونو له لارې اړيکې وپالي.

ښاغلي کابلوف ويلي، چې امریکا باید د افغانستان کنګل کړې شتمنۍ ازادې کړي.

په ناسته کې کابلوف د طالبانو بهرنیو چارو وزير اميرخان متقي ته د مسکو بلنه هم ورکړې.

څه موده مخکي په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماموریت مشرې د افغانستان په اړه په دوحه کې د درېیمې غونډې د ترسره کولو لپاره چمتووالی اعلان کړ.

روزا اوتنبایوا ویلي؛ هیله لري، چې د طالبانو پلاوی او نورې ښکېلې ډلې به په دې غونډه کې ګډون وکړي؛ خو نور وضاحت یې نه دی ورکړی.

د یوناما مشرې د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته په یوه راپور کې ویلي، چې په دوحه کې راتلونکې غونډه باید عملي اجنډا ولري او خبرې اترې باید د هغو پایلو لامل شي، چې دغه سازمان یې په لټه کې دی.

خو ویل کیږي، چې دا ناسته به د دوحې د لومړۍ او دویمې ناستې برعکس په جلا کچه او شاید د ملګرو ملتونو د عمومي منشي له شتون پرته ترسره شي.

د طالبانو تر واک لاندي ملي ټلویزيون د سې شنبې په ورځ د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د ویاند عبدالسلام جواد له قوله ويلي، د زعفرانو زياته برخه هندوستان، عربستان، اسپانیا، متحده عربي امارت، المان، امريکا، اندونيزيا، ترکيې او انګلستان ته لېږلي دي.

د طالبانو همدې ټلویزيون د کرنې اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویاند په حواله زياتوي، چې په ۲۶ ولایتونو کې يې پر ۸۳۰۴ هکټاره ځمکه زعفران کرلي دي.

طالب ویاند مصباح الدین مستعين وايي، چې د همدې کښتونو څخه یې شاوخوا ۲۳ زره ۲۴۹ ميټريک ټنه زعفران راټول کړي دي.

د طالبانو د کرنې وزارت وایي، چې کروندګرو ته د زعفرانو د ځوغلیو وېش، د پروسیس او بسته بندۍ وسایل او په تخنيکي لارښوونې او نورو برخو کې د خدماتو د وړاندې کولو هڅې کوي.

د طالبانو تر واک لاندې د سټنډرډ ادارې نن په ایکس پاڼه کې لیکلي بيا خلکو او سوداګرو ته خبرداری ورکړی، چې د بې کيفيته تيلو د راوړلو څخه دي ډډه وکړي.

د طالبانو سټنډر ادارې په خپلو خبرپاڼو کې ليکلي، چې له ایران سره پر پوله یې د تيلو د کنټرول چارې سختې کړې او د هغو بې کيفيته تيلو مخه به نيسي، چې د دوی د سټنډر سره په ټکر کې وي.

د طالبانو سټنډرډ ادارې پرون دوشنبه هم په يوه خبر کې ويلي، چې شپږ ټانکره بې کېفیته تېل یې د نیمروز له بندر بېرته ایران ته ورستانه کړي دي.

د طالبانو د سټنډر ادارې د شمېرو له مخې، چې د مارچ میاشت کې یې د بې کيفته تيلو ۱۳۸ ټانکران د فراه ولایت له شيخ ابونصر فراهي بندر له لارې او ۱۰۵ ټانکره د نيمروز له ورېښم پول ایران ته بيرته ګرځولي دي.

تر دې وړاندې ایراني چارواکو د افغانستان په سرحدي ادارو کې د تېلو د کیفیت د معلومولو معیارونه د پوښتنې وړ بللي وو.
ایراني چارواکو ویلي وو، چې طالبان د کیفیت معلومولو ماشینونو پر بنسټ نه؛ بلکې په خپل زړه او خپله خوښه ورته معیارونه ټاکي.

خو د ایران د سونتوکو صادروونکو اتحادیې مشر حمید حسیني په تېر جون کې منلې وه، چې افغانستان ته د ایران صادرېدونکي سونتوکي هم ځینې وخت په معیار برابر نه وي.