مولوي کبیر د مالیزیا استازې ته: سیمه او نړۍ له افغانستان څخه اندېښنه نه لري

د اسلامي حزب اړوند شهادت ورځپاڼې د سې شنبې په ورځ د (غوايي ۴مه) له طالبانو څخه د دې ګوند د مشر ګلبدين حکمتيار ځنې غوښتنې نشر کړي.

ورځپاڼې د حکمتیار له قوله ليکي، چې امريکا زموږ پوروړې ده او باید د «يو میليون افغانانو د وژلو ديت» ترې وغوښتل شي.

هغه په دې اړوند زياتوي: « د امریکایي کڅوړو اخيستل زموږ په دين کې جايز نه دي او غيرت يې نه مني، امريكا زموږ پوروړې ده، د یو میليون افغانانو د وژلو ديت او د افغانستان د ورانولو غرامت بايد ترې وغواړو.»

حکمتيار له طالبانو څخه په خپلو غوښتنو کې ويلي، چې د تېر نظام فوځي او استخباراتي چارواکي تر وتلو وروسته د بیا راتلو ګواښونه کوي.

د نوموړي په خبره، چې ناټو او غړيو هېوادونو يې تر یو نیم لک زيات افغانان د «اشغال» پر مهال په دندو ګومارلي او اوس يې له ځانونو سره بېولي او په بېلابېلو ادارو کې په دندو ګومارلي دي.

نوموړي وايي: «د ناټو غړو هېوادونو تر يو نيم لک زيات هغه افغانان له ځان سره بېولي، د هغوى روزل، په بېلو - بېلو ډلو كي تنظيمول، جنگ ته سوقول، دفترونه، تلويزيوني چينلونه ورته جوړول، د نظامي عملياتو راپورونه يې خپرول روان دي، د مخنيوي لپاره يې بايد لازم تدابير ونيول شي.»

حکميتار له طالبانو غوښتي، چې د دې کسانو د راتګ او ګواښ د مخنيوي لپاره بايد «ټول ملت عمومي او ولسي مقاومت» ته چمتو شي او له خلکو څخه اخيستل شوي وسلې دي بېرته ورکړل شي.

هغه زیاتوي: «د دې ګواښونو مقابله يوازي يوه اساسي لاره لري؛ ټول ملت عمومي او ولسي مقاومت ته چمتو كول او له دوى چې كومې وسلې اخيستل شوي هغه بايد بېرته وركړى شي، اخيستل يې نه شرعي جواز لري او نه عقلي توجيه.»

شهادت ورځپاڼه زياتوي، چې حکمتيار طالبانو ته په پيغام کې تېرو تجربو ته په اشارې سره وايي، چې د «ملت پرته د داسي ګواښونو سره مقابله» ناممکنه ده.

د نوموړي په خبره، چې د «شوري او د امريکا د تجاوز پر وړاندې مقاومت پوځ نه بلکې ولسي جهاد و» چې دوی بريالي شول.

د اسلامي حزب مشر ګلبدین حکمتیار پرون دوشنبه هم په یوه بيان کې یو ځل بیا پر طالبانو غږ کړی؛ امریکا مجبوره کړئ، چې د افغانستان ملي حاکمیت ته درناوي وکړي او له شرارتونو لاس واخلي او که یې نه مني نو سفارت یې باید محاصره شي او ټول امریکایان له افغانستانه و ایستل شي.

هغه یو ځل بیا ویلي دي، چې افغانستان تر اوسه په بشپړه توګه ازاده شوی نه دی او د هېواد فضا لا هم د امریکا په واک کې ده.

د اسلامي حزب رسمي رسنۍ شهادت د سې شنبې په ورځ (د ثور ۴مه) د دغې غونډې انځورونه خپاره کړي او لیکلي یې دي، چې د دغه ګوند مشر د ایران له سفیر او مرستیال سره لیدلي دي.

د دې غونډې نور جزییات نه دي خپاره شوي.

د روان کال په لومړیو کې د اسلامي حزب د رسنیو دفتر د حسن کاظمي قومي او ګلبدین حکمتیار ترمنځ د لیدنې خبر ورکړی و.

د ایران د دولت ډېپلوماتانو په داسې حال کې په کابل کې د حزب اسلامي له مشر سره کتلي، چې د دغه ګوند او طالبانو ترمنځ اړيکې په ښکاره ترينګلې شوې دي.

په دې وروستیو کې ښاغلي حکمتیار په عامه توګه پر طالبانو نیوکې وکړې او طالبانو نوموړی له دولتي کوره و ایسته، همداراز یې د هغه د ګوند فعالیتونه یې بند کړل او د «بریا» ټلویزیون خپرونې یې چې په ګوند پورې تړلې وې بندې کړې.

دا لومړی ځل دی، چې زرغون بهير د طالبانو د یوه غړي د وژل کېدو خبر ورکوي.

دغه بهیر پر خپله اېکس پاڼه ليکلي دي، چې امرګل د لغمان ولایت د الیشنګ ولسوالۍ د شکي د کلي اوسېدونکی و او « د یکشنبې په ورځ د سهار د ۱۱ بجو پرمهال د لغمان په مرکز کې د جهالت او تعصب له منګولو څخه د ازادۍ غوښتونکو له خوا ووژل شو.»

زرغون بهير دا ونه ويل کوم کسان، چې د دغه سيمه ييز طالب چارواکي د وژلو هڅه يې کړې له کومي ډلې سره تړاو لري.

دغه حرکت ويلي: « په سېمه کې د طالبانو ظالمانه چلند خلک دې ته اړ کړي، چې عملي اقدام وکړي.»

د افغانستان زرغون بهیر (رسا) له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې طالبانو د دې قضیې په تړاو دوه تنه نیولي دي.

زرغون بهير د طالبانو د امنیتي ادارې او د دې ډلې د کورنیو چارو وزارت د یو شمېر چارواکو او غړو د هویت په تړاو مهم معلومات خپاره کړي دي.

دا لومړی ځل دی، چې د دې ډلې استخباراتي څانګه د طالبانو د یوه غړي د وژل کېدو خبر ورکوي.

دغه حرکت چې مشري یې د طالبانو یو مخالف امرالله صالح کوي تر اوسه د خپلو پوځي فعالیتونو په اړه څه نه دي ویلي.

طالبانو تازه دا سند هغو کسانو ته ورکړی، چې له مدرسو فارغ او د لوړو زدکړو وزارت «د اسلامي پوهنتونونو او تخصص» ریاست کې یې دیني زدکړې ارزول شوې.

طالبانو تر واکمنېدو مخکې هم د خپلې ډلې لپاره ځینې عربي اصطلاحات دود کړي، چې ښه بېلګه یې پوځي مرکز ته معاسکر ویل دي.

دې ډلې په واکمنېدو سره هم د لومړي وزیر پر ځای ریس الوزرا، د سرپرست لپاره کفیل او نورې ورته کلیمې غوره کړې او هم یې د افغانستان د قول اردوګانو او ځینې نورو ادارو پخواني نومونه عربي کړل.

له مدرسو فاغو کسانو ته د پښتو او دري پر ځای په عربي او انګرېزي د سند وېش په داسې مهال دی چې د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې له بیا واکمنېدو را هیسې دې ډلې پر دولتي دندو د مسلکي کسانو پر ځای د ملایانو د ګومارلو لپاره د دیني مدرسو له فارغو د دوی د زدکړو ارزونې لپاره بیا بیا ازموینې اخیستې دي او د بکلوریا، لېسانس او ماسټرۍ په کچه سندونه یې ور کړي دي.

د طالبانو لوړو زدکړو وزارت د تېرې جنورۍ په وروستیو کې هم له نږدې ۵۰ زرو ملایانو د ارزیابي امتحان واخیست، په نتیجه کې یې دوی ته د نیمه لوړو زدکړو او لوړو زدکړو سندونه ور کړل.

ښاغلي ضمير کابلوف زياتوي، چې «د طالبانو له هوکړې پرته دا لړۍ کومه پايله نه شي لرلی.»

د طالبانو بهرنيو چارو وزارت نن سې شنبه په يوې اعلاميه کې د افغانستان لپاره د روسيې د ځانګړي استازي ضمير کابلوف او د طالبانو د بهرنيو چارو وزير اميرخان متقي د ليدنې خبر ورکړی.

په اعلاميه کې راغلي، چې په ناسته کې دواړو لوريو د افغانستان او روسيې ترمنځ پر دوو اړخيزو سياسي او اقتصادي مسايلو، په دوحه کې د ملګرو ملتونو په نوښت د افغانستان لپاره د ځانګړو استازو په ګډون د راتلونکې ناستې او پر سيمه ييزو مسایلو خبرې کړې دي.

اعلاميه زياتوي، چې متقي په ناسته کې د روسيې او افغانستان ترمنځ د سیاسي اړيکو او سوداګرۍ پر لا پياوړتيا ټينګار کړی.

ښاغلي متقي په دوحه کې د افغانستان د مسايلو اړوند د ملګرو ملتونو په نوښت جوړېدونکې ناستې ته په اشارې ويلي: « طالبان له ملګرو ملتونو سره په خبرو بوخت دی، په دوحه کې د راتلونکې ناستې د اجنډا او ترکیب په اړه له کافي وضاحت وروسته به خپل دریځ څرګند کړي.»

د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي د دوحې په ناسته کې د طالبانو هوکړه اخيستل لازمي بللې او زياتوي: « هر ډول ناسته چې د افغانستان په اړه جوړېږي، باید د طالبانو هوکړه په کې اخیستل شوې وي، د دوحې په راتلونکې ناسته کې هم مهمه ده چې ملګري ملتونه د افغانستان د حکومت توافق ولري.»

کابلوف ټينګار کړی، چې د طالبانو د حکومت له هوکړې پرته دا لړۍ بې پايلې ده.

هغه ويلي، چې د نړۍ دولتونه باید د تماس او څو اړخيزو ميکانېزمونو پر ځای د طالبانو د حکومت سره د دوو اړخيزو مکانيزمونو له لارې اړيکې وپالي.

ښاغلي کابلوف ويلي، چې امریکا باید د افغانستان کنګل کړې شتمنۍ ازادې کړي.

په ناسته کې کابلوف د طالبانو بهرنیو چارو وزير اميرخان متقي ته د مسکو بلنه هم ورکړې.

څه موده مخکي په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماموریت مشرې د افغانستان په اړه په دوحه کې د درېیمې غونډې د ترسره کولو لپاره چمتووالی اعلان کړ.

روزا اوتنبایوا ویلي؛ هیله لري، چې د طالبانو پلاوی او نورې ښکېلې ډلې به په دې غونډه کې ګډون وکړي؛ خو نور وضاحت یې نه دی ورکړی.

د یوناما مشرې د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته په یوه راپور کې ویلي، چې په دوحه کې راتلونکې غونډه باید عملي اجنډا ولري او خبرې اترې باید د هغو پایلو لامل شي، چې دغه سازمان یې په لټه کې دی.

خو ویل کیږي، چې دا ناسته به د دوحې د لومړۍ او دویمې ناستې برعکس په جلا کچه او شاید د ملګرو ملتونو د عمومي منشي له شتون پرته ترسره شي.