مولانا فضل الرحمان: په اډياله زندان کې له بندایانو سره اړیکې نه لرم

د مکرون ګوند "ریناسیس" د اروپا پارلماني ټاکنو کې د ښي اړخي ګوند "ملي ټولنې" په وړاندې په لوی توپیر سره سیالي له لاسه ورکړه.

له دې سختې ماتې وروسته، (د جون په ۲۰مه) مکرون د فرانسې پارلمان منحل کړ او د ټاکنو د ژر ترسره کېدو امر یې وکړ.
څېړونکو دغه ګام په فرانسه کې یوه سیاسي زلزله بللې او ویلي یې دي، چې له وخته وړاندې تاکنې به د دغه هېواد ښي اړخو ته د کلونو له شاته پاتې کېدو وروسته د سیاسي واک د ترلاسه کولو حقیقي چانس برابر کړي.
مکرون (د غبرګولي په ۲۲مه نېټه) له فیګارو ورځپاڼې سره په مرکه کې وویل، د ولسمشرۍ او نورو بنسټونو دریځ د ټاکنو د لومړنیو پایلو په پام کې نیولو پرته روښانه دی او « دا د ملي ټولنې ګوند نه دی، چې اساسي قانون ولیکي.»
په فرانسه کې د پارلماني ټاکنو لومړی پړاو (د چنګاښ په ۱۰مه) او دویم پړاو به (د چنګاښ په ۱۷مه) ترسره شي.
د پاریس ښاروال اېدالګو د المپیک لوبو په څنډه کې د پارلمان د منحلولو لپاره د مکرون پرېکړه "ډېره اندېښمنوونکې" وبلله. ځکه (د زمري میاشتې له ۵مې او ۲۱مې نېټو) ترمنځ په پاریس کې د المپیک لوبې ترسره کېږي.

نوموړی وايي، دا سیاسي ناندرۍ به د المپیک پر لوبو منفي اغېزې واچوي.
د فرانسې په سیاسي صحنه کې په یو بل پرمختګ کې، د محافظه کاره "جمهوریت غوښتونکي" ګوند مشر اېرېک سیوټي (د غبرګولي په ۲۲مه نېټه) د ملي ټولنې ګوند سره د اېتلاف غوښتنه وکړه.
سیوټي وویل: موږ ورته خبره د ملي ټولنې ګوند وایو «نو راځئ چې د خیالي اپوزیسیون جوړولو مخه ونیسو. دا هغه څه دي چې زموږ اکثریت رایه ورکوونکي یې غواړي. دوی موږ ته وايي؛ چې په ګډه سره موافقې ته ورسېږو.»
د لسیزو راهیسې، فرانسوي ګوندونه د ښي اړخي ګوند د واک ترلاسه کولو څخه د مخنیوي لپاره سره یوځای شوي؛ خو د سیوټي وروستۍ څرګندونې د دې اتحاد پای ته رسېدو ته اشاره کوي؛ که څه هم د هغه څرګندونې د فرانسې د محافظه کار ګوند له لوري له سختو نیوکو سره مخ شوي دي.
د "جمهوریت غوښتونکي" ګوند یو شمېر فرانسوي وکیلانو د سیوټي پر عمل نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې ګوند به پرېږدي.
د "جمهوري غوښتونکو" ګوند د فرانسې د پخوانیو ولسمشرانو چارلس دی ګول او ژاک شېراک میراث دی.
د پاریس د ونډو بازار د اروپا د پارلمان د ټاکنو د پایلو له اعلان وروسته په چټکۍ سره ولوېد او په اروپا کې د ونډو نور بازارونو شاخصونه هم راغورځېدلي دي.
پانګه اچوونکي په ځانګړې توګه د ښي اړخو ډلو د واک ترلاسه کولو وروسته د شرکتونو ملي کولو په اړه اندېښمن دي.
۲۸ کلن فرانسوی سیاست‌وال جورډن باردلا د ملي ټولنیز ګوند مشر دی او مارین لو پېن د فرانسې په پارلمان کې د دغه ګوند د استازو غړې ده.

د هغې اقتصادي سروې له مخې، چې په دغه هېواد کې ترسره شوې، په یوه کال کې د خرو په شمېر کې یو لک زیاتوالی راغلی دی.

د سروې له مخې؛ د خرو شمېر ۵۹ سوه زرو ته رسېدلی دی، په داسې حال کې چې په وړم عیسوي کال کې د خرو شمېر ۵۸ سوه زره او په ۲۰۲۱ کال کې د خرو شمېر ۵۷ سوه زره و.

د اقتصادي سروې له مخې؛ په دوو کلونو کې د خرو په شمېر کې دوه سوه زره زياتوالى راغلى دى.

خو په پاکستان کې د اسونو شمېر ۴ لکو ته رسیږي او د اسونو شمېر کې زیاتوالی نه دی راغلی.

بل خوا د دغې سروې له مخې؛ په يو کال کې د اوښانو شمېر هم نه دی زيات شوی، په داسې حال کې چې د وزو شمېر په يو کال کې دوه میلیونه او ۲ لکو ته او د پسونو شمېر ۴۰ لکو ته زيات شوی دی.

تر دې مخکې رویټرز په یوه تحقیقاتي راپور کې لیکلي وو، چې د خرو د پوستکي څخه اخېستل شوي کلاجن چې دودیز درمل ترې جوړیږي او په چین کې ورته تقاضا لا ډېره شوې، په افریقا کې د خرو د لویې وژنې لامل شوی دی.

دغه څېړنیز راپور کې د چین د دولتي رسنیو په حواله لیکل شوي و، چې د خره د پوستکي د هر ۵۰۰ ګرامو بیه ۴۲۰ ډالرو ته رسېدلې ده.

کلاجن د یو پروټین نوم دی، چې د بېلابېلو موجوداتو غمبرو کې پېدا کیږي.

کلاجن د مخ او بدن د ښکلا او ځوان ساتلو اړینه سرچینه ده.

چین د خره د پوستکي کلاجن څخه یو ډول دودیز درمل جوړوي چې د 'ای جیایو' په نوم یادیږي.

خو دې خبرو ته نږدې سرچینې رویټرز ته ویلي، چې قطري او مصري منځګړو د ملګرو ملتو د اوربند طرحې ته د اسراییل او حماس رسمي ځواب له نه دی تر لاسه کړی.

له دې سره دواړو اړخونو ویلي، چې د ملګرو ملتونو دغه وړاندیزي اوربند د دوی له متضادو غوښتنو سره سمون لري.

د امریکا ولس د دواړو پر دریځ خوشالي ښودلې او د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر هم د حماس د چارواکو دا څرګندونې هیله ناکې بللې دي.

انتوني بلېنکن نن په تل ابیب کې له اسراییلي مشرانو سره تر خبرو وروسته ویلي؛ راتلونکو دوو ورځو کې به له جګړې وروسته د غزې لپاره پر پلان خبرې وکړي.

د بایډن وړاندیز

د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د امریکا د ولسمشر د وړاندیزي اوربند تر تصویب یوه ورځ وروسته بلېنکن نن له اسراییلي چارواکو سره د حماس پر ضد د اته میاشتنۍ جګړې پر پای ته رسولو غږېږي چې پکې غزه کنډواله شوه.

د جو بایډن د وړاندیزي اوربند له مخې پر ډزبندۍ سربېره له اسراییل سره د بندي فلسطنیانو د خوشي کېدو په بدل کې ګام په ګام له حماس سره یرغمل اسراییلي وګړي هم ازادېږي او د جګړې دایمي پای ته رسولو ته لار برابروي.

د تېر اکتوبر پر اوومه د اسراییل په سوېل د حماس په برید کې د ۱۲ سوه اسراییلي وګړو وژل کېدو او تر دوو سوو وګړو یرغملېدو پسې تل ابیب پر غزه اول هوايي او بیا ځمکني بریدونه پیل کړل.

غزه کې د فلسطین د روغتیا وزارت وايي، چې په دې بریدونو کې ۳۷ زره فلسطنیان وژل شوي دي.

دا بانک وايي، چې داسو بند ځايي ټولنو ته ټولنیز او اقتصادي خدمتونه برابروي او په راتلونکي کې د نورې ابي انرژۍ د پروژو پراختیا ته لار برابروي.

د داسو بند د پروژې پلانېدو سره د جمهوریت په وخت افغان چارواکو غبرګون ښودلی او د دې بند مخالفت یې کړی و.

نړۍوال بانک چې د پاکستان د مخالفت له امله یې پر کونړ سیند د بند جوړېدو کې له افغان حکومت همکاري نه کوله، نن یې د داسو بند د جوړېدو لپاره یو میلیارد پور اعلان کړ.

د نړۍوال بانک په اعلامیه کې راغلي، چې د داسو بند بشپړېدو سره به ۲۱۶۰ میګاواټه برېښنا تولید شي او په کم لګښت سره به دا اندازه ۴۳۲۰ میګاواټو ته زیاتېدلی شي.

پاکستان چې صنعتي چارې یې د انرژۍ د کمښت له امله له ستونزو سره مخ دي، د داسو بند پروژې بشپړېدو ته یې لویه هیله ده.

خو په پاکستان کې پر چینايي پروژو بریدونه د دې اقتصادي پلانونو د پرمختګ لوی خنډ بلل کېږي چې داسو بند هم ترې په امن نه دی.

د تېر مارچ وروستیو کې د پښتونخوا په شانګله کې پنځه انیجینران هغه وخت په موټربم برید کې ووژل شول، چې داسو بند د چارو څارلو ته روان وو.

هغه وخت پر دې پروژه کار ودرېد، لا هم مالومه نه ده چې دا کار به کله پیلېږي.

د پاکستاني نظامیانو د ضرب عضب عملیاتو وروسته دا لومړی ځل دی، چې ټي ټي پي په وزیرستان کې پر سیمو ولکه لري او پر خلکو د شرعي حدود جاري او عملي کوي.

د درو وهلو د بهیر ویډیو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته رسېدلې ده، په دغه ویډیو کې د تحریک طالبان پاکستان اړوند وسله وال چې ځینو یې مخونه پټ دي لیدل کیږي، چې د دوی په منځ کې ۳ تنه ځوانانو چې لاسونه یې شاته تړلي وو د خپلو کړو غلاو اقرار کوي.

په دغه ویډیو کې د سیمې خلک چې لویانو، ځوانانو او ماشومانو دي، د دې د سزا د ورکړې تماشه کوي.

لومړی دا کسان په لښتو ووهل کیږي، بیا وروسته یې وېښتیان ورباندې وخرېل او د غلا نه کولو ژمنې ورڅخه اخلي.

د ټي ټي پي پورې اړوند طالب وسله وال چې د دې ډلې مشري هم کوي، په وینا کې خبرداری ورکوي، چې له دې وروسته چا غلا وکړه، نو کور به یې سوځول کیږي او له سیمې څخه به شړل کیږي.

د ټي ټي پي وسله وال له تورنو کسانو غواړي ژر تر ژره دې غلا کړي توکي خپلو اصلي مالکانو ته وسپاري.

په ویډیو کې دا نه ده روښانه شوې چې دا د کومې محکمې له خوا دا اسلامي حدود جاري شوي او نه هم دې کسانو ته سزا ورکولو او دورو وهلو بهیر منظم و.

د پاکستاني طالبانو رسمي ویاند تر اوسه کوم غبرګون نه دی ښودلی.

د افغان طالبانو د بیا واک ته رسېدو سره یو ځل بیا په افغانستان شرعي حدود جاري او په عام محضر کې سزاګانې بیا راکرځېدلې دي.

نه یوازې دا چې سزاګانې راګرځېدلي بلکې د پاکستان تر واک لاندې قبایلي سیمو کې د ټي ټي پي له خوا د پاکستاني نظاميانو پر وړاندې بریدونو زور اخیستی دی.

پاکستان وايي، چې ټي ټي پي د افغانستان خاوره د پاکستان پرضد کاروي؛ خو ټي ټي پي وايي، چې د پاکستان دننه مرکزونه لري او پر یو شمېر سیمو کنټرول لري.

د افغان طالبانو د بیا راتګ په لومړیو میاشتو کې د حقاني شبکې مشر او د طالبانو کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني په منځګړیتوب د پاکستان مرکچي پلاوي د ټي ټي پي سره د سولې په تړاو څو دورې خبرې اترې وکړې.

پاکستان یو شمېر د ټي ټي پي نیول شوي مشران له زندان څخه خوشې کړل.

ټي ټي پي د خبرو پر مېز څو غوښتنې درلودې، چې پښتونخوا ترڅنګ له قبایلي سیمو څخه دې پاکستاني پوځ ووځي.

بله غوښتنه دا وه، چې تحریک طالبان پاکستان به شرعي نظام پلی کوي او د واک چارې به دغه ډلې ته سپارل کیږي.

خو په کابل کې د پاکستاني حکومت او ټي ټي پي تر منځ شویو ناستو کومه پایله نه درلوده او د ورځو په تېرېدو سره خیبرپښتونخوا او بلوچستان کې د پاکستاني طالبانو بریدونو کچه مخ په زیاتېدو ده.

پښتانه ملت پاله ګوندونه او غورځنګونه په دې باور دي، چې پاکستان له طالبانو سره یو تړون کړی، چې پښتونخوا طالبانو ته وسپاري او دغه سیمه یو ځل بیا د خونړیو جګړو مرکز وګرځوي.