کرکټ ۲۰ اوره نړيوال جام: افغان لوبډله د خپل بري د ساتلو لپاره سبا د ګروپ وروستۍ سيالۍ کوي

ايټالوي رسنيو د دوشنبې په ورځ (غبرګولي ۲۸مه) خبر ورکړی چې د کلابريا په سواحلو کې د يوې کښتۍ د ډوبېدو له امله شاوخوا ۶۰ تنه کډوال ورک شوي دي.

د جرمني یوې مرستندویه ډلې (ResQship) ویلي دي، چې لامپدوزا ته نژدې یې د لسو کډوالو جسدونه موندلي دي.

په هغه پیغام کې چې د دې مرستندویه ډلې له خوا پر اېکس ټولنیزې شبکې خپره شوې، ویل شوي: "په ټوله کې ۶۱ کسان د لرګي کښتۍ کې سپاره وو، ژغورونکي وتوانېدل چې ۵۱ کسان وژغوري، چې دوه یې بې هوښه دي."

دغې ادارې د ژغورنې د عملیاتو د ځای او وخت په اړه جزیات نه دي ورکړي، خو د څارنې ادارې ویلي، چې دا عملیات د دوشنبې په ورځ د تونس په شمال کې د سفکس په بندر کې تشوي دي.

له بلې خوا، د ایټالیا ساحل ساتونکي ویلي: "له تیرې شپې راهیسې، موږ د هغو کسانو په لټه کې یو، چې ممکن د یوې کښتۍ د ډوبېدو وروسته ورک شوي وي."

د دغه هېواد ساحلي ساتونکي وايي، چې تېره شپه د ايټاليا له سواحلو څخه د مرستې غوښتنه شوې، چې د ژغورنې عمليات يې پيل کړي دي.

ویل کیږي چې په دې کښتۍ کې هغه کډوال سپاره وو، چې له ترکیې څخه ایټالیا ته روان وو.

د ایټالیا ساحلي ګارد ویلي دي، چې په پېښه کې د موندل شوو ۱۲ تنو کډوالو نه یو تن مړ شوی دی.

سیمه ییزو رسنیو په دې پېښه کې د نادرکه شویو کسانو شمېر ۶۴ ښودلی او د راپورونو له مخې ورک شوي کسان د افغانستان او ایران وګړي وو.

ملګري ملتونه وايي، چې په تېره یوه لسیزه کې تر ۲۰ زره ډېر کډوال د مرکزي مدېترانې سمندرګي کې مړه شوي او یا لادرکه دي.

د طالبانو د ارګ پر ایکس ټولنیزې شبکې خپور کړي پیغام کې ویلي، چې د اختر د لمانځه مراسم په کابل کې د طالبانو د رییس الوزرا ملا حسن اخند او د دغې ډلې د نورو چارواکو په شتون کې ترسه شوي.

په دغه پیغام کې ویل شوي، چې ملا حسن اخند په خپلې وینا کې له طالب چارواکو او جنګیالیو غوښتي، چې له خلکو سره د "درناوي او ادب" په اساس چلند وکړي.

ملا حسن اخند د هېواد له سوداګرو غوښتي، چې د اختر پر مهال له اړمنو کورنيو سره مرسته وکړي.

سره له دې چې ملا حسن خپلو مخالفینو ته د "عمومي بښنې" نه د ګټې اخیستو بلنه ورکوي، خو د نړۍوالو سازمانونو د راپورونو له مخې، طالبانو د واک تر نیولو وروسته خپلې ډیرې ژمنې نه دي پلي کړي او د عمومي بښنې له اعلان سربیره یې خپل مخالفین په ځانګړې توګه د افغان حکومت پخواني کارکوونکي په لویه کچه په نښه کړي دي.

په همدې حال کې پر افغانستان د طالبانو له بیا حاکمیدو نږدې درې کاله کیږي، خو دغه ډله لا هم کورنی مشروعیت نلري،‌ ځکه چې کومې ټاکنې یې نه دي ترسره کړي او نړۍوالو لا هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پیژندلی. طالبانو، پر ښځو یې د پراخو بندیزونو په لګولو سره هغوی د ټولنې له بېلابېلو برخو څخه لرې کړي دي.

د خوړو نړۍوال پروګرام پر اېکس پاڼه د یوې ویډیو په خپرولو سره د علاءالدین کیسه بیان کړې؛ هغه سړي چې د خپلو ماشومانو لپاره د ډوډۍ برابرولو لپاره خپله پنځه کلن لور واده کړه.

په ملګرو ملتونو پورې تړلی دغه سازمان لیکلي: «په افغانستان کې د اقليمي بحران خرابېدل کله ناکله والدینو ته د خپلو ماشومانو د ژغورلو لپاره بله لاره نه پرېږدي، پرته له دې چې خپلې کم عمره لوڼې واده کړي.»

نړۍوالو رسنیو خبر ورکړی، چې د افغانستان په ډېرو سیمو کې له ډېرې مودې راهیسې د ماشومانو ودونه معمول دي؛ خو د طالبانو له واکمنۍ او د اقتصاد او بانکي سیستم له سقوط سره په افغانو کورنیو کې د کم عمره ماشومانو د واده کولو ستونزه ډېره شوې ده.

تر دې وړاندې هم شنونکو په افغانستان کې د اقتصادي رکود له امله د کم عمره ماشومانو د ودونو په اړه اندېښنه ښودلې ده.

واشنګټن پوسټ د روان کال په جنورۍ میاشت کې راپور ورکړ، چې په افغانستان کې بې وزله کورنۍ د ژوندي پاتې کېدو لپاره د خپلو ښځینه ماشومانو پلورلو ته اړې دي.

د دې ورځپاڼې د راپور له مخې؛ په افغانستان کې د بې وزلۍ له امله ۱۱۸ ماشومان د ۸ او ۱۰ کلونو ترمنځ د ناوې په توګه پلورل شوي او ۱۱۶ نور ماشومان د پېرودونکو په تمه دي.

د لوی اختر په لمانځه کې د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده نننۍ ۲۴ دقیقه یې وینا تر ډېره د طالبانو د رهبرۍ تر منځ د اختلافاتو په اړه وې او د پایلو په اړه یې خبرداری ورکړ.
تر دې وړاندې هم څو ځلې د طالبانو د مشرتابه له تګلارو سره د کورنیو اختلافاتو او د کابینې د غړو، قوماندانانو، چارواکو او ډیپلوماتانو د مخالفت په اړه راپورونه خپا ره شوي و.
د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون چې د ملا هبت الله اخوندزاده غږیز فایل خپور کړی، نوموړي د فرعوني سیاستونو، بې اتفاقۍ، تخریب او د اختلافاتو په اړه خبرې کړي دي.
دا لومړی ځل دی، چې نوموړی د طالبانو له مشرۍ څخه د لېرې کېدو خبره کوي او ټينګار کوي، چې د طالبانو غړي په ټولییزه توګه کولی شي هغه له دندې لېرې کړي، خو تر هغه وړاندې باید اختلافونه پایته ورسوي.
دا خبرې د یوه ډېموکراټیک نظام د مشر لپاره ښایي اسانه وي، خو د هغه کس خبرې چې د ټوپک په زور رامنځته شوی حکومت کنټرولوي، معنا لرونکې ده.
ښاغلی اخوند وایي: «زه شخصا تاسو ته وایم چې ورورولي، اتفاق، اتحاد او د مسلمانانو وحدت غواړم. زه په دې راضي نه یم چې د مسلمانانو په نظام کې عام او خاص شتون ولري. اختلاف نه غواړم. که ټوله په یوه ورځ سره یو ځای شي، ما له دې دندې څخه لېرې کړي، خوشحاله به شم، خو په دې به خوشحاله نه یم چې ستا ترمنځ اختلافونه او بې اتفاقي وي.»
دا خبرې په داسې حال کې کیږي، چې د طالبانو د اسلامي امارات ټول واک د ښاغلي اخوندزاده په لاس کې دی.
نوموړی په کندهار کې ناست دی او خپله حکومتولي د هېواد په بېلابېلو برخو کې د فرمانونو او حکمونو پر اساس کوي.
ټولې ګومارنې په مستقیمه توګه د ملا هبت الله په کنټرول کې دي او د طالبانو ټول اقتصادي، ټولنیز او بهرني سیاستونه هم تنظیموي.
له څه باندې زرو ورځو راهیسې د نجونو د ښوونځيو تړل پاتې کېدل، له دندو څخه د ښځو منع کېدل او ان په ننۍ وینا کې یې د ښځو د نوم نه اخیستل، د بهرنيو اسلامپاله وسله والو ډلو ملاتړ او په افغانستان کې د کوکنارو د کښت د بندولو امر يې په شدیده توګه د اختلافونو لامل دی.
په دې کې شک نشته، چې د طالبانو اکثره حکومت په نړۍواله ټولنه کې د دغې ډلې د حکومت د مشروعیت او رسمیت پېژندلو لپاره یوازې یو کس مسوول ګڼي.
د طالبانو ډېری اوسني او د لومړۍ دورې مشران په ښکاره او پټه د ملا هبت الله د حکومت پر دې ډول نیوکې کوي.
د دې ډول حکومتوالۍ تر ټولو څرګندې نیوکې ښايي د طالبانو د بهرنیو چارو د وزارت د مرستیال شېر محمد عباس ستانکزي په وینا کې وي.
ښاغلي ستانکزي په وار وار د رسنیو پروړاندې د نجونو د زده کړو، د ښځو د کار او د هبت الله اخوندزاده د حکومتولۍ د ډول په اړه نیوکې کړي دي.
تېره اوونۍ د طالبانو بنسټګر ملا عمر ته نېږدې کس، د ګوانتانامو پخوانی بندي او په پاکستان کې د طالبانو پخواني سفیر ملا سلام ضعیف د طالبانو د "ظالم" مشر په اړه د نیوکې خوله خلاصه کړه.
نوموړي وویل، د امیر مطلق حاکمیت او استبداد د اسلامي ټولنو د زوال اصلي لامل دی.
ښاغلي ضعیف وویل، هر امیر چې مطلق واک په لاس کې واخلي، د وخت په تېرېدو سره په یوه مطلق مستبد بدلیږي.
د عبدالسلام ضعیف په خبره، په یوه مستبد کس د امیر بدلېدل ددې لامل کیږي چې چاپلوس کسان شاوخوا ته ټول کړي او پوه کسان له خپل ځانه لېرې کړي.
نوموړي وړاندیز وکړ، چې «د رهبرۍ یو قوي شورا» کولی شي د امیر په «خالي ځای» کار وکړي.
.د طالبانو مشر تر اوسه د کار د ډول د بدلولو دغو وړاندیزونو ته مثبت ځواب نه دی ویلی او په وار وار یې ټینګار کړی،چې د خپلې خوښې شرعی قانون پلې کول غواړي.
د طالبانو له درې کلنې واکمنۍ وروسته سره له دې چې د طالبانو حکومت مشروعیت او رسمیت نه دی ترلاسه کړی، خو داسې ښکاري چې حداقل د دوی په ویناوو کې انعطاف رامنځته شوی دی.
اخوندزاده کابو دوه کاله مخکې د جولای په لومړۍ نېټه په لویه جرګه کې ګډون کوونکو ته وویل، چې «افغانستان اوس یو ازاد او خپلواک هېواد دی» او زیاته یې کړه: «که تر دې وروسته له اټمي برید سره هم مخامخ شو د کافرانو مشورو ته غوږ نه نیسو.»
خو اوس نوموړی وایي: «ستاسو د اختلافاتو ګټه دوښمن ته رسېږي. دوښمن له دې څخه منفي استفاده کوي. ولې یو بل ته بد وایی؟ ستاسو مسلمان ورور دی او د ورور په سترګه وګوری. غیبت مه کوئ، مه یې افشا کوئ، په پټه ورته نصیحت وکړئ. مخالفت مه کوئ، مقابله مه کوئ، نصیحت وکړئ، ان ما ته هم نصیحت وکړئ، نصیحت کول د مسلمانانو امامانو ته هم کیږي..»
دا ویناوې یو بل ملا هبت الله ښيي، چې ژور اختلافونه او د حکومتولۍ فشارونو حداقل د هغه په ژبه کې انعطاف رامنځته کړی دی.
دا روښانه نه ده، چې دا ویناوې څومره د هغو استبدادي مشرانو لپاره چې د خلکو د تېر اېستلو او د هغوی د احساساتو په پارولو سره د خپلې واکمنۍ د بقا لپاره ترې کار اخلي، حساب کړو، خو که پر طالبانو د فشارونو کچه زیاته شي او یاده ډله د خدمتونو په وړاندې کولو کې پاتې راشي، هیڅ مسله به د طالبانو ترمنځ د اختلافونو د زیاتېدو او طالباني نظام د ړنګېدو مخه و نه نیسي.

ښاغلی اخوندزاده وایي: «زه شخصا تاسو ته وایم چې ورورولي، اتفاق، اتحاد او د مسلمانانو وحدت غواړم. زه په دې راضي نه یم، چې د مسلمانانو په نظام کې عام او خاص شتون ولري. اختلاف نه غواړم. که ټوله په یوه ورځ سره یو ځای شئ، ما له دې دندې څخه لېرې کړي، خوشحاله به شم، خو په دې به خوشحاله نه یم چې ستا تر منځ اختلافونه او بې اتفاقي وي.»
دا خبرې په داسې حال کې کیږي، چې د طالبانو د اسلامي امارات ټول واک د ښاغلي اخوندزاده په لاس کې دی.
نوموړی په کندهار کې ناست دی او خپله حکومتولي د هېواد په بېلابېلو برخو کې د فرمانونو او حکمونو پر اساس کوي.
ټولې ګومارنې په مستقیمه توګه د ملا هبت الله په کنټرول کې دي او د طالبانو ټول اقتصادي، ټولنیز او بهرني سیاستونه هم تنظیموي.
له څه باندې ۱۰۰۰ ورځو راهیسې د نجونو د ښوونځيو تړل پاتې کېدل، له دندو څخه د ښځو منع کېدل او ان په ننۍ وینا کې یې د ښځو د نوم نه اخیستل، د بهرنيو اسلامپاله وسله والو ډلو ملاتړ او په افغانستان کې د کوکنارو د کښت د بندولو امر يې په شدیده توګه د اختلافونو لامل دی.
په دې کې شک نشته، چې د طالبانو اکثره حکومت په نړۍواله ټولنه کې د دغې ډلې د حکومت د مشروعیت او رسمیت پېژندلو لپاره یوازې یو کس مسوول ګڼي.
د طالبانو ډېری اوسني او د لومړۍ دورې مشران په ښکاره او پټه د ملا هبت الله د حکومت پر دې ډول نیوکې کوي.
د دې ډول حکومتوالۍ تر ټولو څرګندې نیوکې ښايي د طالبانو د بهرنیو چارو د وزارت د مرستیال شېر محمد عباس ستانکزي په وینا کې وي.
ښاغلي ستانکزي په وار وار د رسنیو پروړاندې د نجونو د زده کړو، د ښځو د کار او د هبت الله اخوندزاده د حکومتولۍ د ډول په اړه نیوکې کړي دي.
تېره اوونۍ د طالبانو بنسټګر ملا عمر ته نېږدې کس، د ګوانتانامو پخوانی بندي او په پاکستان کې د طالبانو پخواني سفیر ملا سلام ضعیف د طالبانو د "ظالم" مشر په اړه د نیوکې خوله خلاصه کړه.
نوموړي وویل، د امیر مطلق حاکمیت او استبداد د اسلامي ټولنو د زوال اصلي لامل دی.
ښاغلي ضعیف وویل، هر امیر چې مطلق واک په لاس کې واخلي، د وخت په تېرېدو سره په یوه مطلق مستبد بدلیږي.
د عبدالسلام ضعیف په خبره، په یوه مستبد کس د امیر بدلېدل ددې لامل کیږي، چې چاپلوس کسان شاوخوا ته ټول کړي او پوه کسان له خپل ځانه لېرې کړي.
نوموړي وړاندیز وکړ، چې «د رهبرۍ یو قوي شورا» کولی شي د امیر په «خالي ځای» کار وکړي.
د طالبانو مشر تر اوسه د کار د ډول د بدلولو دغو وړاندیزونو ته مثبت ځواب نه دی ویلی او په وار وار یې ټینګار کړی،چې د خپلې خوښې شرعی قانون پلې کول غواړي.
د طالبانو له درې کلنې واکمنۍ وروسته سره له دې چې د طالبانو حکومت مشروعیت او رسمیت نه دی ترلاسه کړی، خو داسې ښکاري چې حداقل د دوی په ویناوو کې انعطاف رامنځته شوی دی.
اخوندزاده کابو دوه کاله مخکې د جولای په لومړۍ نېټه په لویه جرګه کې ګډون کوونکو ته وویل، چې «افغانستان اوس یو ازاد او خپلواک هېواد دی» او زیاته یې کړه: «که تر دې وروسته له اټمي برید سره هم مخامخ شو د کافرانو مشورو ته غوږ نه نیسو.»
خو اوس نوموړی وایي: «ستاسو د اختلافاتو ګټه دوښمن ته رسېږي. دوښمن له دې څخه منفي استفاده کوي. ولې یو بل ته بد وایی؟ ستاسو مسلمان ورور دی او د ورور په سترګه وګوری. غیبت مه کوئ، مه یې افشا کوئ، په پټه ورته نصیحت وکړئ. مخالفت مه کوئ، مقابله مه کوئ، نصیحت وکړئ، ان ما ته هم نصیحت وکړئ، نصیحت کول د مسلمانانو امامانو ته هم کیږي..»
دا ویناوې یو بل ملا هبت الله ښيي، چې ژور اختلافونه او د حکومتولۍ فشارونو حداقل د هغه په ژبه کې انعطاف رامنځته کړی دی.
دا روښانه نه ده، چې دا ویناوې څومره د هغو استبدادي مشرانو لپاره چې د خلکو د تېر اېستلو او د هغوی د احساساتو په پارولو سره د خپلې واکمنۍ د بقا لپاره ترې کار اخلي، حساب کړو، خو که پر طالبانو د فشارونو کچه زیاته شي او یاده ډله د خدمتونو په وړاندې کولو کې پاتې راشي، هیڅ مسله به د طالبانو ترمنځ د اختلافونو د زیاتېدو او طالباني نظام د ړنګېدو مخه و نه نیسي.

تېره اوونۍ د طالبانو بنسټګر ملا عمر ته نېږدې کس، د ګوانتانامو پخوانی بندي او په پاکستان کې د طالبانو پخواني سفیر ملا سلام ضعیف د طالبانو د "ظالم" مشر په اړه د نیوکې خوله خلاصه کړه.
نوموړي وویل، د امیر مطلق حاکمیت او استبداد د اسلامي ټولنو د زوال اصلي لامل دی.
ښاغلي ضعیف وویل، هر امیر چې مطلق واک په لاس کې واخلي، د وخت په تېرېدو سره په یوه مطلق مستبد بدلیږي.
د عبدالسلام ضعیف په خبره، په یوه مستبد کس د امیر بدلېدل ددې لامل کیږي، چې چاپلوس کسان شاوخوا ته ټول کړي او پوه کسان له خپل ځانه لېرې کړي.
نوموړي وړاندیز وکړ، چې «د رهبرۍ یو قوي شورا» کولی شي د امیر په «خالي ځای» کار وکړي.
د طالبانو مشر تر اوسه د کار د ډول د بدلولو دغو وړاندیزونو ته مثبت ځواب نه دی ویلی او په وار وار یې ټینګار کړی،چې د خپلې خوښې شرعی قانون پلې کول غواړي.
د طالبانو له درې کلنې واکمنۍ وروسته سره له دې چې د طالبانو حکومت مشروعیت او رسمیت نه دی ترلاسه کړی، خو داسې ښکاري چې حداقل د دوی په ویناوو کې انعطاف رامنځته شوی دی.
اخوندزاده کابو دوه کاله مخکې د جولای په لومړۍ نېټه په لویه جرګه کې ګډون کوونکو ته وویل، چې «افغانستان اوس یو ازاد او خپلواک هېواد دی» او زیاته یې کړه: «که تر دې وروسته له اټمي برید سره هم مخامخ شو د کافرانو مشورو ته غوږ نه نیسو.»
خو اوس نوموړی وایي: «ستاسو د اختلافاتو ګټه دوښمن ته رسېږي. دوښمن له دې څخه منفي استفاده کوي. ولې یو بل ته بد وایی؟ ستاسو مسلمان ورور دی او د ورور په سترګه وګوری. غیبت مه کوئ، مه یې افشا کوئ، په پټه ورته نصیحت وکړئ. مخالفت مه کوئ، مقابله مه کوئ، نصیحت وکړئ، ان ما ته هم نصیحت وکړئ، نصیحت کول د مسلمانانو امامانو ته هم کیږي..»
دا ویناوې یو بل ملا هبت الله ښيي، چې ژور اختلافونه او د حکومتولۍ فشارونو حداقل د هغه په ژبه کې انعطاف رامنځته کړی دی.
دا روښانه نه ده، چې دا ویناوې څومره د هغو استبدادي مشرانو لپاره چې د خلکو د تېر اېستلو او د هغوی د احساساتو په پارولو سره د خپلې واکمنۍ د بقا لپاره ترې کار اخلي، حساب کړو، خو که پر طالبانو د فشارونو کچه زیاته شي او یاده ډله د خدمتونو په وړاندې کولو کې پاتې راشي، هیڅ مسله به د طالبانو ترمنځ د اختلافونو د زیاتېدو او طالباني نظام د ړنګېدو مخه و نه نیسي.

طالبانو د سعودي عربستان او یو شمېر نورو اسلامي هېوادونو څخه جلا یوه ورځ وروسته اختر ونمانځه.

د لوی اختر د لمانځه په دې مراسمو کې د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال عبدالسلام حنفي او د طالبانو د بهرنیو چارو وزير امير خان متقي تر څنګ د یو شمېر بهرنیو اسلامي هېوادونو ډېپلوماټانو ګډون درلود.

د ریاست الوزرا د اداري مرستیال دفتر نن دوشنبې په يوې اعلاميه کې ویلي، چې عبدالسلام حنفي د اختر د لمانځه د ادا کولو پر مهال د «غزې مسلمانانو ته د اختر مبارکي ويلې.»

په اعلاميه کې راغلي، چې حنفي له خپلو طالب مسوولينو غوښتي، چې د خلکو هوساينې ته په پام خپل مسوليتونه ادا کړي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله هم په کندهار کې د اختر لمانځه ادا کولو پر مهال د طالبانو د حکومت مشرانو ته په اشارې سره وویل: «له خپلمنځي مخالفتونو تېر شئ او که داسې ونه کړئ دښمن به مو نظام در ویجاړ کړي.»

نوموړي د طالبانو د حکومت پر یووالي ټينګار وکړ.