رویټرز: د اسراییل او حزب الله ټکر د پراخې جګړې خطر زیاتوي

دغه وزارت په یوه بیانیه کې دا ګام په غزه کې د ویجاړوونکي بشري وضعیت" او "د یهودانو او فلسطینیانو تر منځ د تلپاتې پخلاینې رامینځته کولو" د دې دلیل په توګه یاد کړ او په ورته وخت کې یې د سمدستي اوربند او له کوم مخکیني شرط پرته د یرغملو د خوشي کولو غوښتنه وکړه.".

بیان زیاتوي، چې د فلسطینیانو او اسراییل د مشروع هیلو د تحقق یوازینۍ لار د دوو دولتونو حل ته رسیدل دي.

د اسراييل د بهرنيو چارو وزارت د ارمنستان سفير د دې پرېکړې په غبرګون کې احضار کړ.

د غزې د جګړې له پیله تر سلوانیا، ایرلنډ، هسپانیا او نورو وروسته ارمنستان وروستی هېواد دی، چې دا ډول پرېکړه یې اعلان کړه.

د راپورونو له مخې اسراییل له هغو هېوادونو سره چې فلسطین په رسمیت پېژني، د خپلو اړیکو د کچې پر کمولو غور کوي.

روغتون د مجاهد ادعا رد کړې ده.

د انډیا ټوډې هندي رسنۍ د مجاهد په اړه لیکلي، چې نوموړی د هغه کس له خوا روغتون ته وړل شوی، چې په وروستیو کې یې ځوراوه هم.

د مظفرنګر ښار اوسېدونکى دغه ځوان زياته کړه، چې سهار کله په روغتون کې له عملياتو وروسته له خوبه پاڅېده، پوه شو، چې تناسلي اله يې پرې شوې ده.

د دغه ځوان په وینا، کله چې یې هوش راغی، د امپرکاش په نوم هغه کس چې روغتون ته یې بوتلی و، ورته وویل چې اوس ښځه ده، لکنو ته به یې بوځي او واده به ور سره کوي.

مجاهد زیاته کړه، چې امپرکاش ورته ویلي، چې که له دې غوښتنې سره مخالفت وکړي پلار به یې ووژني.

هغه ادعا وکړه، چې د روغتون ډاکټرانو او کارکوونکو د امپرکاش په همکارۍ د جندر د تغیر عملیات وکړل.

انډیا ټوډې لیکلي، چې پولیسو امپرکاش د غبرګولي په ۱۶مه د مجاهد د پلار له شکایت وروسته نیولی دی.

په ورته وخت کې د بزګرانو د اتحاديې غړو د روغتون د ودانۍ مخې ته لاريون پيل کړی او پوليس يې په دې برخه کې په پلټنو کې په بې غورۍ تورن کړي.

د دې اتحاديې يو مشر د روغتون ډاکټران د بدن د غړو په ناقانونه سوداګرۍ کې په لاس لرلو تورنوي.

د روغتون غبرګون

د مظفر نگر سیمه ییز روغتون د دې ځوان هندي ادعا ردوي چې د هغه له رضایت پرته یې د جنسیت د تغیرولو جراحي کړې.

د دغه روغتون يو تن مدير وويل چې مجاهد له دوو مياشتو راهيسې په منظم ډول په دغه روغتون کې د پلاستيک جراح له ډاکټر رضا فاروقي تداوي کوله.

کرتي ګوسوامي وویل چې سړي خپل ځان د یوې میرمنې په توګه ور پېژاند او غوښتل یې چې د جندر د تغیرولو عملیات وکړي.

ښاغلي ګوسوامي زیاته کړه چې د درملنې ډاکټر ښاغلی مجاهد د معایناتو لپاره د رواني ناروغیو متخصص ته هم معرفي کړی و، چې د جنسیت د تغیرولو جراحي لپاره یو شرط دی.

د دغه ډاکټر په خبره، د مجاهد روحي وضعیت یې مناسب بلل شوی دی.

د دغه روغتون چارواکي زیاته کړه، چې مجاهد د غبرګولي په څلورمه روغتون ته ورغی او د همدې میاشتې په شپږمه یې عملیات ترسره شول.

هغه دا هم وویل چې روغتون د مجاهد یوه ویډیو لري، چې له عملیاتو مخکې د خپل جندر د تغیرولو په اړه خبرې کوي، خو دا ویډیو لا نه ده خپره شوې.

په دې غونډه کې به د یو شمیر هیوادونو د افغانستان لپاره خصوصي نمایندګان ګډون کوي.

په دوحه کې د خبرو دغه سلسله د کال ۲۰۲۳ په مۍ کې د ملل متحد د جنرال سکرتر انتونیو ګوتېرش په نوښت پیل شوې او دویمه ناسته یې د کال ۲۰۲۴ په فرورۍ کې شوې وه.

په دغو دواړو ناستو کې د افغانستان د مدني ټولنې او په خاصه توګه د افغانستان د ښځو نمایندګانو هم ګډون کړی وو.

طالبانو په دغو تیرو ناستو کې ګډون نه وو کړی.په وړومبۍ ناسته کې هغوی ته د ګډون بلنه ورکړل شوی نه وه.

په دویمه ناسته کې طالبانو ځکه ګډون ونه کړ چې په دغه غونډه کې یې د مدني ټولنې د نمایندګانو په ګډون او د غونډو په اجندا یې اعتراض درلود، علت یې دا وو چې په اجندا کې د ښځو د حقوقو خبره شامله وه.

طالبان ولې دا ځل ګډون کوي؟

د جون د میاشتې په اتلسمه د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد فرانس خبري اژانس ته وویل، چې « د اسلامي امارت یو هییت به د دوحې په کنفرانس کې ګډون کوي، هغوی به هلته د افغانستان نمایندګي کوي او د افغانستان دریځ به څرګندوي.»

هغه زیاته کړه چې طالبان ځکه په دې غونډه کې ګډون کوي چې په اجندا کې یې له افغانستان سره د اقتصادي کومکونو او د سرمایه ګزارۍ مواقع پیدا کولو موضوعات شامل دي او دا د افغانستان لپاره ګټور دي.

خو د طالبانو د خارجه وزارت ویاند عبدالقهار بلخي د سوشل میدیا د ایکس له لارې د متحده قومونو سازمان ته اختار ورکړی چې که د دوحې د راتلونکی ناستی په اجندا یا د ګډونوالو په لست کې کوم تغیر یا بدلون را ولي، نو دا کار به په دغه ناسته کې د ګډون په باره کې د طالبانو په تصمیم اغیز ولري.

مطلب دا دې چې که متحده قومونه د دوحې په راتلونکې ناسته کې له طالبانو نه پرته کوم بل افغان ته د ګډون بلنه ورکړي او یا د غونډې په اجنډا کې د بشري حقونو خبره او یا کومه بله موضوع شامله کړي، نو طالبان به په دغه غونډه کې د خپل ګډون په تصمیم تجدید نظر وکړي.

دا ډیره عجبه ده چې د ټوپک سالارۍ په اساس ولاړ د یوه ناروا یا نامشروع او مستبد نظام نمایندګان، چې زیاتره کړنې یې د ملل متحد له چارتر نه سرغړونه کوي، د ملل متحد سازمان باندې خپل غیر عادلانه شرطونه تحمیلوي.

دا خبره بیخي طبیعي ده چې د افغانستان د مدني ټولنې نمایندګانو او په خاصه توګو ښځو د متحده قومونو له خوا د طالبانو د یکه تازۍ او انحصار په منلو او په جنسیتي اپارتاید د سترګې پټولو باندې اعتراض کړی، خو ور سره د نړۍ د بشري حقوقو ګڼو سازمانونو هم په دې حصه کې د خپل تشویش څرګندونه کړې ده.

ملګرو ملتونو ته لیک

د بشری حقونو څار سازمان یا هیومن رایټس واچ د ملل متحد د مصونیت شورا ته لیک لېږدلی دی.

دوی په دغه لیک کې وییلي چې « د دوحې د وړومبۍ غونډې نه د یوه کال نه لږ زیات وخت کې په ولسونو کې دا تشویش پراخ شوی چې بین المللي ټولنه د افغان ښځو او جینکیو د حقوقو د ژغورلو عزم نه لري، ځکه د افغانستان مدنی ټولنې او په خاصه توګه ښځو دا غوښتنه کړې ده چې په افغانستان کې د ښځو اساسي حقونه منل شوي نه وي، تر هغه دې له طالبانو سره د خبرو نه ډډه وشي. د دوحې دریمه ناسته د دې خبرې د زبادولو لپاره ټاکونکې موقع ده چې د افغانانو بشري حقونه له طالبانو سره د زدوبند قطعه نه ده، برعکس دا یو داسې اساس دی چې د هغوی د هیواد اینده ور سره تړاو لري.»

د بشري حقونو د څار د ښځو د حقوقو د څانګې مسولې هیدر بار په ایکس کې د ویډیو پیغام سره د متحده قومونو په سازمان باندې تور پورې کړی، چې د دوحې په غونډه کې د ګډون لپاره د طالبانو د راضي کولو لپاره د ملل متحد سازمان هغوی ته «جدي امتیازونه » منلي دي.

دغه پرمختګونه او هغو ته عکس العملونه دا جوتوي چې د ملل متحد سازمان په افغانستان کې د بشری حقونو او په خاصه توګه د ښځو د حقونو او د جینکو د معارف په مسلو د خپل دریځ نه انحراف کړی دی.

د دوحې د دریمې ناستې د ګډونوالو لسټ او اجندا یې د طالبانوپه وینا جوړ کړي، چې ملي او بین المللي مشروعیت نه لري.

خو سیاسي شنونکي په دې خبره پوهیږي چې د ملل متحد سازمان په مهمو بین المللي مسایلو کې د تصمیم نیولو په حصه کې استقلال نه لري او د مصونیت شورا د پنځو دایمي غړو هیوادونو یا ابر قدرتونو په خوښه تصمیم نیسي.

دا هم معلومه خبره ده چې د ابر قدرتونو لپاره خپلې ستراتیجکې ګټې اهمیت لري او د افغانستان د ګټو یا د افغان ښځو د حقوقو په غم کې نه دي.

د افغانستان پر طبیعي زېرمو سیالي

افغانستان د اسیا قلب بلل کیږي او د اسیا او اروپا تر مینځه د ځمکني پل د جوړیدو یا نه جوړیدو په مسله کې د افغانستان جغرافیه خاص اهمیت لري.

خو اوس داخبره هم هر عام و خاص ته معلومه ده چې افغانستان خورا ډیرې طبیعي زیرمې لري چې هر ابر قدرت پرې ګيډه اچول غواړي او د خپل اقتصاد قوي کولو لپاره ترې ګټه پورته کول غواړي.

په نړۍ کې د خپلې هژمونۍ د تامین لپاره د افغانستان د ستراتیجکې جغرافیه نه د یوه بل په ضد استفاده کول د ابر قدرتونو د افغان پالیسۍ اصلي اساس دی او په دې وجه له پنځه څلویښت کلونو نه په افغانستان کې د ابر قدرتونو غیر مستقیم جنګ ادامه لري.

امریکا، بریتانیا، فرانسېاو نورو غربي قوتونو د افغانستان په جنګ کې سرمایه ګزارۍ د خپلو روسي او چینايي سیالانود نفوذ د مخ نیويلپاره کړې وهاو اوس هم په دغه سیمه کې بې ثباتي د هغوي په ګټه ده.

چینایان د خپل اقتصادي قوت د لا زیاتولو لپاره د افغانستان په طبیعي زیرمو نظر لري. په دغه زدوبند کې ورته د طالبانو نامشروع او ضعیفه واکمني ګټه کوي.

روسان هم په مینځنۍ اسیا کې د خپلو ګټو د تامین لپاره د طالبانو په سر لاس تیروي.

خو دوی ټول دا خبره هیروي چې په شلمه پیړۍ کې د ملل متحد سازمان او د بشري حقونو برنامه ځکه جوړه شوی وه، چې د نشتوالي له امله یې دوه عظیمې نړیوالې جګړې شوې وې، نو که نړۍ بشري حقونو ته شا کړه ایا په یوویشتمه پیړۍ کې به بیا د نړۍ ورانوونکي جنګونه نه پیلیږي؟

یادونه: افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو لیکوالو نظریاتو ته درناوی کوي؛ خو د چا د نظر ملاتړ نه کوي.

اسراییلي پوځ د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي ۳۱مه) وویل، چې عباس ابراهیم حمزه حماده چې په فضل ابراهیم مشهور و او د جویا سیمې د عملیاتو قوماندان و، د دیر کیفا ښار ته څېرمه وژل شوی دی.

د دې اعلامیې له مخې؛ هغه په ​​​​دې سیمه کې د حزب الله د ځمکنیو ځواکونو قوماندې کولو پر مهال د اسراییل په وړاندې د بریدونو پلان کولو او ترسره کولو مسولیت درلود.

په وروستیو میاشتو کې، فضل ابراهیم «د لبنان په سویل کې د حزب الله فعالیتونه پر مخ وړل او هڅه یې کوله چې ځمکنۍ جګړې ته وده ورکړي.»

حزب الله پرته له دې چې هغه خپل قوماندان یاد کړي، د هغه مړینه یې تایید کړه.

د فضل ابراهیم وژل کېدو سره له اسراییل سره د وروستیو نښتو په ترڅ کې د حزب الله د وژل شویو کسانو شمېر ۳۴۹تنو ته ورسېد.

د غزې جګړه چې د تېر کال د اکټوبر په اوومه د اسراييل پر سویلي سيمو کې د حماس له بريد سره پيل شوه، د اسراییل پر پوله له لبنان سره د شخړې لامل شوه.

اوس په دغه سیمه کې د اسرائیلي پوځ او حزب الله تر منځاوربند چې د اسلامي دولت له ملاتړه برخمنه ‌ډله ده، ورځنۍ خبره ده.

د حزب الله مشر حسن نصرالله د چهارشنبې په ورځ په یوې ټلویزیوني وینا کې خبرداری ورکړ، چې که اسراییل پر لبنان برید وکړي په هېواد کې به «هیڅ ځای» خوندي نه وي.

د اروپایي ټولنې هېوادونو پر نویو بندیزونو له یوې میاشتې ډېر کار وکړ او په پای کې یې د جرمني په غوښتنه د کمېسون هغه وړاندیز لرې کړ، چې هدف یې پر بیا صادروونکو بندیز و.

دغه لرې شوي بندیز په دریمو هېوادونو کې د اروپایي ټولنې د غړو شرکتونه اړ اېستل، چې روسیې ته خپل توکي بیا صادر نه کړي.

اروپایي ټولنه غواړي د مینځلو ماشین د پتریو یا چیپونو په څېر د روسیې د دوه مخې ټیکنالوجۍ صادرات ودروي چې مسکو یې د پوځي موخو لپاره کارولی شي.

یو ډیپلوماټ وايي، جرمني د دې بندیزونو د اغېز ارزونې غوښتنه کړې چې ښايي راتلونکي کې ور باندې کار وشي.

خو د ګاز مارکېټ پوهان وايي، دا بندیز به لږ اغېز ولری، ځکه پخپله اروپايي ټولنه د روسیې ګاز اخلي او د اروپایي بندرونو له لارې اسیا ته د دې انرژي لس سلنه صادرېږي.