نوي ډیلي د دوشنبې په ورځ مسکو ته د لومړي وزیر نرېندرا مودي له سفر وروسته ویلي، چې هند روسیې ته د خپلو صادراتو د زیاتولو لپاره د لارو چارو په لټه کې دی. هند غواړي، چې مسکو سره په هندي روپو – روبل سوداګري پراخه کړي او مسکو وهڅوي، چې پر هندي توکو تغرفې لرې کړي.
هند او روسیه چې پخواني ملګري دي، په ۲۰۲۲ کال کې پر اوکراین د روسیې له برید وروسته، هڅه کړې چې خپلې سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.
خو دغه اړیکې تر ډېره د هند له لوري د روسیې د تیلو په اخیستو سره پراخې شوې، چې پر اوکراین له برید وروسته، د اروپايي هېوادونو له لوري یې پیر درول شوی دی.
هند ته د روسیې د صادراتو زیاتوالی سره، په تېر مالي کال کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه له ۶۱.۴۳ میلیونو ډالرو څخه ۶۵.۷ میلیارده ډالرو ته لوړه شوې ده.
په داسې حال کې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري د تېر کال په پرتله یو پر درېیمه لوړه شوې، روسیې ته د هند د درملو، ماشینونو او نورو توکو صادرات لږ څه کم شوي دي.
د هند د سوداګرۍ وزارت مرستیال سنیل بارتوال په یو خبري کنفرانس کې وویل، چې حکومت له روسیې غوښتي چې د هند پر سمندري محصولاتو د روسیې تغرفو ته پام وکړي او په کې بدلون راوستل په پام کې ونیسي.
هغه له نورو جزییاتو له ورکولو پرته وویل، چې نوی ډیلي د هندي روپو - روبلو پر اساس سوداګري هم هڅوي چې په پیل کې دواړه هیوادونه په دې اړه پاتې راغلی وو؛ خو اوس به د دې ستونزې د حل لپاره به پلاوي واستوي.
هغه مطبوعاتي کنفرانس ته وویل: "کله چې موږ روسیې ته ګورو، په دې لټه کې یو چې څنګه دواړه هېوادونه د ښو سوداګریزو اړیکو له لارې ګټه ترلاسه کولی شي. موږ د اجناسو بېلابېل ډولونه په نظر کې نیولې، د بېلګې په توګه الکترونیکي وسایل، انجینري توکي او نور توکي چې روسیې ته صادر کېدی شي."
نوی ډیلي او مسکو هڅه کوي، چې په روبلو او هندي روپو خپله سوداګري لا پراخه کړي، ځکه چې د جګړې له امله پر روسي شرکتونو بندیزونه لګول شوي دي؛ خو دواړه هېوادونه په دې اړه تر اوسه ځکه یوې پایلې ته نه دي رسېدلي، چې هندي اسعار په نړۍ کې ډېره راکړه ورکړه لري او روسیه نه غواړي چې له دې امله تاوان وکړي.
تېره اونۍ روسیې ته د مودي سفر، د اوکراین په پلازمېنه کیف کې د ماشومانو پر یو روغتون د روسیې د توغندي له برید سره هممهاله وو، چې لسګونه کسان په کې ووژل شول.
د هند لومړي وزیر د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته وویل، چې د بې ګناه ماشومانو مرګ دردونکی او وېروونکی دی.
روسیې د برید مسوولیت رد کړی دی.
روسیې او هند د نږدې همکارۍ لپاره نهه ساحې په ګوته کړي، چې له اټومي انرژۍ څخه تر درملو پورې، بېلابېلې سوداګرۍ په کې شاملې دي او ویلي یې دي، چې دواړه هېوادونه غواړي دوه اړخیزه سوداګري پراخه کړي او تر ۲۰۳۰ کال پورې یې ۱۰۰ میلیارده ډالرو ته ورسوي.
واشنګټن پر نوي ډیلي له مسکو سره د نږدې اړیکو د ساتلو له امله انتقاد کړی دی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یو ویاند ویلي: "موږ له روسیې سره د دوی د اړیکو په اړه خپلې اندېښنې له هند سره په مستقیم ډول شریکې کړي دي".
