پاکستاني سرچینو د پوځ پر اډې د افغان طالبانو د یوه بل غړي د لاس لرلو خبر ورکړ

دوه ورځې وړاندې د جلال اباد ښار یو شمېر مدني فعالانو د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست په همغږۍ یوه ځانګړې کمېټه جوړه کړې وه، چې د طوفان ځپلو لپاره مرستې راټولې کړي؛ خو نن له څو ساعته مرستو راټولو وروسته ورته طالبانو ویلي، چې حق نه لري مرستې راټولې کړي.

د جلال اباد ښار یو مدني فعال افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې لومړی ورسره طالبانو منلې وه، چې د جلال اباد ښار د عیدګاه په جومات کې دې خېمه ووهي او مرستې دې راټولې کړي؛ خو وروسته یې د دوی د خېمې مخالفت کړی دی.

هغه زیاته کړه: "کار مو شروع کړ، د خلکو علاقه زیاته وه؛ مګر طالبان راغلل ویل یې چې تاسو حق نه لرئ چې مرستې راټولې کړئ".

د یوې خیریه ټولنې غړي د نوم د نه ښودلو په شرط وویل، چې دا مهال په سره رود، بهسودو او یو شمېر نورو ولسوالیو کې طوفان او سېلاب ځپلي له سختو ستونزو سره مخ دي؛ خو طالبانو کومه محسوسه مرسته نه ده کړې.

بل خوا په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ اداره (اوچا) وايي، د وروستیو سېلابونو له امله ۷۳۴ کورنۍ بېړنیو مرستو ته ارتیا لري.
اوچا نن ویلي، په بدخشان، کونړ، لغمان، ننګرهار او نورستان کې د دې سېلابونو له امله ۴۰ تنه مړه شوي، ۲۵۱ ټپيان شوي او ۵۷۳ کورونه ویجاړ شوي دي.

د فلوریډا ایالت استازي مایکل والټز له افغانستانه د امریکا وتل د متحده ایالاتو پر ملي وجدان د ننګ داغ وباله.
ښاغلي والټز د کابل په هوایي ډګر کې د امریکایانو د وتلو پرمهال د ۱۳ سرتیرو وژل کېدو ته په اشاره وویل، چې د دوی کورنۍ باید هره ورځ له دې فاجعې سره ژوند وکړي.
دغه جمهوريپال استازي پر بایډن نیوکه وکړه، چې ان د وژل شویو سرتېرو له کورنیو سره ټلیفوني خبرې هم نه کوي او له افغانستانه وتل بریالی اقدام ګڼي.
والټز وویل؛ دونالډ ټرمپ له نوموړي غوښتي و، چې له دې کورنیو سره د لیدو زمینه برابره کړي ترڅو له هغوی سره شپږ ساعته لیدنه ولري.
د نوموړي په خبره، ټرمپ د دې سرتیرو کورنیو ته یو ماښام بلنه ورکړه او له هغوی سره یې ژمنه کړې، چې که بیا د امریکا ولسمشر شو، د پېښې په اړه به ټول اسنادونه، ویډیوګانې او مهم اطلاعات خپاره کړي.
د یو شمېر دغو وژل شویو سرتېرو کورنیو چې د جمهوريپالو ملي راټولیدنه کې یې حضور درلود، د ټرمپ له نوماندۍ ملاتړ اعلان کړ.
په افغانستان کې د وژل شویو امریکایي سرتېرو کورنۍ یو ځای سره ودرېدې په ژړا یې د دوی نومونه واخیستل.

په دې راټولیدنه کې د دونالډ ټرمپ زوی دونالډ ټرمپ جونیور هم د بایډن حکومت تورن کړ، چې له افغانستانه یې د امن او منظم وتلو د څرنګوالي په اړه دروغ ویلي دي.
بل جمهوري غوښتونکي برایان ماسټ چې په ځلونو له افغانستانه د امریکایي ځواکونو د وتلو په اړه پر جوبایډن نیوکې کړې، یو ځل بیا یې دا بهیر د امریکا په تاریخ کې «شرمناک» وباله.
نوموړی چې هم یو وخت په افغانستان کې د امریکا پخوانی سرتېری و، همداراز وویل، چې ان د جوبایډن په یاد هم نه دي چې له افغانستانه د وتلو پرمهال ۱۳ سرتېرو ژوند له لاسه ورکړ.
دغه جمهوريپال استازي چې تر دې وړاندې هم د کانګرس د بهرنيو اړیکو کمېټه کې د افغانستان په اړه امریکايي چارواکي پوښتلي و، ویلي دي چې کابو دوه زره او ۵۰۰ امریکايي پوځیان وژل شوي او جوبایډن د دوی قربانیو او ټولو سرتېرو ته سپکاوی کړی دی.
ښاغلي ماسټ تصریح کړه، چې جو بایډن د سر اعلی قوماندان په توګه د امریکایانو د درناوي وړ نه دی.

طالبانو له امریکا سره د دوحې تړون کې ژمنه کړې، چې بهرنیو وسلوالو ډلو ته په افغانستان کې ځای نه ور کوي او له افغان خاورې به نورو هېوادونو ته ګواښ نه پېښېږي.

خو د طالبانو واکمنېدو او پاکستان کې د وسلوالو بریدونو ډېرېدو سره اسلام اباد بیا بیا طالبان تورنوي چې د دغه هېواد ضد وسلوالو ته یې پنا ور کړې ده.

د تېرې دوشنبې په ورځ د پښتونخوا په بنو کې د پاکستان پر پوځي مرکز له برید او د اتو پاکستاني پوځیانو تر وژل کېدو وروسته د دغه هېواد بهرنیو چارو وزارت په اسلام اباد کې د طالبانو مرستیال سفیر احضار کړ.

پاکستاني چارواکو له نوموړي وغوښتل چې په دې برخه کې پلټنې وکړي او سملاسي ګام پورته کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند هم وړمه ورځ په واشنګټن کې خبري غونډې ته وینا کې وویل، چې «د پاکستان خلک له ترهګرۍ او توندلارۍ ډېر زیانمن شوي دي.»

د مټیو مېلر په خبره، امریکا د سیمې له امنیت د ګواښونو ختمولو کې د پاکستان له حکومت او ولس سره ګډې ګټې لري.

هغه زیاته کړه، چې بیا بیا یې له افغان طالبانو د دې ډاډمنول غوښتي چې «په ترهګریزو بریدونو کې افغان خاوره نه کارېږي.»

مټیو مېلر زیاتوي «له طالبانو سره تعامل کې لومړیتوب یې هم دا و او دی چې افغان خاوره د نورو هېوادونو پرضد ونه کارېږي.»

طالبان تل دا وايي چې په افغانستان کې وسلوالې ډلې نشته او نه هم افغان خاوره د نورو هېوادونو پرضد د بریدونو لپاره کارېږي.

دوی د پاکستان حکومت د افغانستان پرضد د داعش په روزلو هم تورونوي، خو پاکستاني چارواکي ورته ادعاوې ردوي.

د پاکستان د لومړي وزیر له دفتره په خپره شوې ویناپاڼه کې راغلي، چې شهباز شریف په دې اړه له ټولو امنیتي ځواکونو څخه مننه کړې او وایي خوشاله دی چې خلکو په ډاډمنه توګه خپل مذهبي مراسم ترسره کړل.
په تېرو کلونو کې به دغه غونډې د ځینو مذهبي ډلو له‌خوا په تاوتریخوالي بدلېدې او ولسي خلکو ته به په کې ګڼه مرګ ژوبله اوښته.
د دغه هېواد د نورو صوبو پرتله به د تاوتریخوالي زیاتې پېښې د خیبر پښتونخوا په هنګو، ډېره اسماعیل خان، ورکزیو، پاړه چنار او پېښور کې پېښېدې؛ خو سږکال د دغو مراسمو د خوندي ترسره کولو له پاره زرګونه امنیتي ځواکونه پر دندو ګومارل شوي وو او ورسره د څار امنیتي کمرې هم د دغې صوبې په بېلابېلو برخو کې لګول شوې وې.
د خیبر پښتونخوا امنیتي چارواکي وايي، چې دوی د مذهبي فرقه وارۍ د مخنیوي او د عاشورا د ډاډمنو نمانځلو په پار د څار داسې یوه کمېټه جوړه کړې وه چې د صوبې ټولې سیمې یې تر امنیتي پوښښ لاندې راغلې وې.

دا رنګه د پېښور خیبر بازار، قصه خوانۍ، کواټۍ او ګنج بازار ته ټولې غځېدلې لارې د محرم په ورځو کې د هر ډول تګ راتګ لپاره تړل شوې وې او ورتلونکي کسان به هم د امنیتي ځواکونو له‌خوا پلټل کېدل.
خو ځیني سیاسي شنونکي دا هم وايي، چې د پاکستان د تحریک طالبانو په تګلارو کې راغلي بدلون هم د عاشورا په نمانځنه کې تر یوه بریده ونډه لرله.

تر دې وړاندې دغې ډلې به د ولسي خلکو په نښه کولو سره دغه شان غونډې ګډوډولې؛ خو د دغې ډلې په اوسنۍ تګلاره کې یوازې امنیتي ځواکونه په نښه کېږي او له ولسي خلکو سره کار نه لري.
خو لا هم د داعش ډله د شیعه مذهبو سره د دښمنۍ پاللو له امله د یو ګواښ په توګه پاتې ده؛ خو د پاکستان امنیتي ادارې وايي، چې اوس‌مهال یې د دغې ډلې ډېر مرکزونه له منځه وړي او دغه ډله نور د دې توان نه لري چې بریدونه وکړي.
په پاکستان کې ولسي خلک وايي، چې دوی د دغه هېواد په ټولو برخو کې د ډاډمن امنیت غوښتونکي دي؛ خو د دوی په خبره د دغه هېواد امنیتي ځواکونه د امنیت په خوندي کولو او د وسله‌والو په مهلرولو کې پاتې راغلي.
همدغه تېره ورځ وسله‌والو د خیبر پښتونخوا په ډېره اسماعیل خان کې یو روغتون په نښه کړ، چې قربانیان یې د ښځو او ماشومانو په ګډون تر ډېره ولسي خلک ول.

د طالبانو تر واک لاندې باختر خبري اژانس خبر ورکړی، چې د چهار شنبې په ورځ د (چنګاښ ۲۷مه) د بدخشان ولایت په کوهستان ولسوالۍ کې د یوه لنډ کروزر موتر د چپه کېدوپه پېښه کې ۵ کسان مړه او ۱۳ نور ټپیان شوي دي.
ویل کېږي، چې د پېښې په قربانیانو کې ښځې او ماشومان هم شته.
له بله پ‍لوه له هراته سرچینې وايي، هلته هم دوه ټرافیکي پېښې شوې چې له امله یې درې تنه وژل شوي او دوه نور ڼپیان دي.

راپورونه وایي، چې په یوه پېښه کې د روغتیا وزارت د پلاوي یو غړی هم مړ شوی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې په روانه اونۍ کې په هرات، بغلان او کندهار په ګډون د هېواد په شمېر ولایتونو کې د ټرافیکو پېښو له امله سلګونو کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده، چې ګڼ خلک یې لامل د موټر چلوونکو بې احتیاطي ګڼي؛ خو موټر چلوونکي بیا د لارو سړکونو خرابوالی په ګوته کوي.