د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق او د روغتیا نړۍوال سازمان وايي، چې په نړۍ کې یوازې ۴۸سلنه ماشومان د مور په شیدو تغذیه کیږي. دغو سازمانونو ویلي، په تېرو ۱۲ کلونو کې ماشومانو ته د مور د شیدو ورکولو کچه ۱۰سلنه لوړه شوې؛ خو لا هم ۵۲سلنه ماشومان د مور له شیدو بې برخې دي.
د ماشومانو د ملاټړ او د روغتیا نړۍوال سازمان د پنجشنبې په ورځ (د زمري ۱۱مه) د «د مور د شیدو ورکولو نړۍوالې اونۍ » په مناسبت د احصایې په خپرولو سره وویل، چې د مور د شیدو ورکولو د کچې لوړېدل کولای شي په کال کې د څه باندې ۸۲۰زره ماشومانو ژوند وژغوري.
د يادو بنسټونو په ګډه اعلاميه کې راغلي، چې د مور په شيدو کې موجود انټي باډي د ماشومانو له ناروغۍ او مرګ څخه د ژغورولو ترڅنګ ميندو کې د سرطاني او غير ساري ناروغيو خطر هم کموي.
په دغه اعلاميه کې راغلي، چې د نړۍ له نيمايي څخه زيات نفوس، يعنې په نړۍ کې څلور نيم ميليارده وګړي له لازمو روغتيايي خدمتونو بې برخې دي او له همدې امله په نړۍ کې زياتې ښځې خپلو ماشومانو ته د شيدو ورکولو توان نه لري.
دغه سازمانونه وايي؛ اوس مهال یوازې نیمایي هېوادونه د مور د شیدو د کچې په اړه معلومات راټولوي. د ملګرو ملتونو د بنسټونو په وینا، د روغتیایي نابرابرۍ پر وړاندې د سمو معلوماتو راټولول د کورنیو له خوا د میندو د ملاتړ د کچې په پوهاوې کې مرسته کوي.
د روغتیا نړۍوال سازمان او یونیسف ټینګار کړی، چې کورنۍ، ټولنې، روغتیايي کارکوونکي، پالیسي جوړونکي او نور چارواکي باید د شیدو ورکوونکو میندو د ملاتړ په برخه کې خپل ګډ مسوولیت ترسره کړي.
د پاکستان طالبانو تحریک څو ورځې وړاندې ویلي و، چې د وزیر باجوړي او عاصم په نوم د دوی دوه وسله وال له ساعتونو جګړې او د مرمیو تر ختمېدو وروسته د مومند په انبار سیمه کې په یوه سمڅه کې پټ شوي و، چې پاکستاني پوځیانو پرې خاورې اچولوې وې او خښ کړي یې وو.
خواله رسنیو کې د پاکستاني ځواکونو له خوا د دې وسلوالو د سمڅې د بندولو ویډیو هم خپره شوې او له پراخو غبرګونونو او نیوکو سره مخامخ شوې وه.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته هم رسېدلې ویډیو کې ښکاري، چې لومړی د پاکستاني ځواکونو له خوا پر سمڅه ډزې کیږي او بیا وروسته د اکسواټرونو پر مټ پر دغو کسانو خاورې اړول کیږي.
خو نن پاکستاني طالبانو په یوه خبرپاڼه کې لیکلي: «د پېښور د مومندو ایجنسۍ په انبار کې د سي ټي ډي "د پاکستان پوځ" له خوا محاصره شوي او ژوندي خښ شوي «مجاهدین» د الله تعالی په خاص مدد او نصرت سره روغ راووتل او خپل خوندي ځای ته ورسېدل.»
په خبرپاڼه کې دا هم ویل شوي، چې د ټي ټي پي مشر دغږ کسانو ته د هغوی د مقاومت له امله سل سل زره روپۍ د انعام په توګه په پام کې نیولې دي.
بالاخره په ۱۹۶۲ کال کې په دغه کورنۍ کې فلسطیني سیاستوال اسماعیل هنيه وزېږېد.
هنیه د همدې جګړو پرمهال لوی شو او په هغه ښوونځي کې شامل شو، چې د ملګرو ملتونو له خوا بې ځایه شویو فلسطینیانو ته جوړ شوی و.
نوموړي د ښوونځي له پایته رسولو وروسته د غزې په اسلامي پوهنتون کې د عربي ادبياتو په برخه کې لوړې زده کړې وکړې.
اسماعیل هنیه چې په شپاړس کلنۍ کې د خپل تره لور امال هنیه سره واده کړی و، د اته زامنو او پنځه لوڼو خاوندان شول.
هنیه له ۱۹۸۰مې لسیزې د حماس غړیتوب ترلاسه کړی و او د وخت په تېرېدو سره د دغه غورځنګ پر مهمې او اغېزناکې څېرې بدل شو.
په ۲۰۰۷ کال کې حماس د غزې کنټرول ترلاسه کړ او هنیه د لنډ وخت لپاره په غزه کې د لومړي وزیر په توګه خپل کار ته دوام ورکړ.
له هغې ورځې چې اسماعیل هنیه سیاسي فعالیتونه پیل کړل په ځلونو بندي، تبعید او ټپي شو او ان د خپلې کورنۍ غړي یې له لاسه ورکړل، خو د فلسطین د خپلواکه کېدو له مبارزې لاس پر سر نه شو.
نوموړی چې د خالد مشعل ځای ناستی و، په وروستیو کلونو کې یې په جلا وطنۍ کې له قطر څخه د دې ډلې سیاسي چارې سمبالولې او له ډېرې مودې راهیسې غزې ته نه و تللی.
ښاغلی هنیه چې په ۲۰۱۷ کال کې د حماس د سیاسي دفتر د مشر په توګه وټاکل شو، د اسراییل ملاتړي امریکا بیا هغه په ۲۰۱۸ کال کې د ترهګرو په ډله کې راوست او پر هغه یې بندیزونه ولګول.
حماس د تېر کال په اکټوبر میاشت کې تر هغه وروسته بیا ځلې د نړۍوالو رسنیو سر ټکی وګرځېد، چې یادې ډلې پر اسراییل بریدونه وکړل چې له امله شاوخوا زر اسراییلیان ووژل شول او لسګونه نور د حماس له خوا یرغمل ونیول شول.
اسراییل بیا د حماس د بریدونو په ځواب کې ځمکني او هوایي عملیات په غزې پیل کړل، چې له تېر یوه کال راهیسې نږدې ۴۰ زره فلسطینیان وژل شوي او زرګونه نور ټپيان دي.
د دغو جګړو د پایته رسولو په موخه د اسماعیل هنیه په کلیدي رول سره د مصر، قطر او د امریکا په منځګړیتوب له څو میاشتو راهیسې مذاکرات روان ول، خو دغه مذاکرات لا کومې پایلې ته نه و رسېدلي، چې نوموړی د ایران د نوي ټاکل شوي ولسمشر د لوړې په مراسمو کې د ګډون په موخه تهران ته ولاړ.
دا په ایران کې د نوموړي له وروستیو انځورونو څخه یو دی.
اسماعیل هنیه د اسراییل له تعقیبولو سره سره بالاخره نن سهار وختي په تهران کې په خپل استوګنځي کې د یوه برید له امله ووژل شو.
له دې پېښې سره حماس ډلې یوه اعلامیه خپره کړه او په ایران کې یې د نوموړي ترور تایید کړ.
د ایران دولتي رسنیو راپور ورکړی، چې د ایران د اسلامي جمهوریت رهبر علي خامنه يي به د پنجشنبې په سهار (د زمري ۱۱مه) د اسماعیل هنیه جنازه وکړي.
د دغه راپور له مخې؛ دغه جنازه به د تهران په پوهنتون کې د سهار په ۸:۳۰ بجو ترسره شي.
د اسماعیل هنیه پر وژنې د نړۍ د اسلامي هېوادونو مشرانو خپل توند غبرګون ښودلی او ویلي یې دي، چې دا پېښه د منځي ختیځ کړکېچ لا پیچلی کولی شي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت په ټينګار سره وویل، چې د هنیه وینه نه ضایع کیږي او د نوموړي په وژنې سره د ایران او فلسطین ترمنځ اړیکې لا پراخې شوې.
د یادولو ده، چې دغه وزارت د یوې بیانیې په خپرولو سره د «اسماعیل هنیه په وژلو کې امریکا له اسراییل سره په لاس لرلو تورنه کړې ده.