د اسراییل پوځ د پنجشنبې په ورځ ویلي، چې د حماس د پوځي څانګې مشر محمد ضعیف تېره میاشت په غزه کې د اسراییل په یو هوايي برید کې وژل شوی دی. دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ په تهران کې د دغې ډلې سیاسي مشر د اسراییل به یو برید کې وژل شوی و.
داسې انګیرل کیږي، چې ضعیف د اکټوبر په اوومه د سوېلي اسراییل د برید یو له طراحانو څخه و، چې پر فلسطین د پراخ اسراییلي بریدونو او جګړې لامل شو.
د اسراییلو ځواکونو اعلان کړی، چې د جولای په ۱۳ د اسراییل پوځي الوتکو د خان یونس په سیمه کې برید کړی و او د یوې استخباراتي ارزونې وروسته، دا تایید کېدی شي، چې محمد ضعیف په دغه برید کې له منځه تللی دی.
حماس د ضعیف وژنه نه تایید کړې او نه یې رد کړې؛ خو د دغې ډلې یو چارواکي عزت رشاق ویلي، چې د دوی د مشرانو د وژنې په اړه هر ډول څرګندونې یوازې د دوی مسوولیت دی.
رشاق وویل: «تر څو چې دوی (د حماس سیاسي او پوځي مشرتابه) دا اعلان ونه کړي، په رسنیو کې خپاره شوي خبرونه او یا کوم بل اړخ دغه ډول خبرونه نه شي تاییدولی.»
د اسراییل دا اعلان په داسې حال کې شوی چې د ایران په پلازمینه کې د حماس د سیاسي مشر اسماعیل هنیه د جنازې په مراسمو کې ګڼ شمیر خلک راټول شوي دي.
ايران او حماس د هنيه د وژنې پړه پر اسرايیل اچولې؛ خو اسراییل بیا نه په دغه وژنه کې لاس لرل رد کړي او نه يې هم تاييد کړي دي.
اسراییل د سې شنبې په ورځ په بیروت کې د لبنان د حزب الله غورځنګ یو جګپوړی قوماندان هم وژلی دی.
حزب الله او حماس د ایران ملاتړې ډلې دي.
وروستي وژنو په منځني ختیځ کې د جګړې د لا زیاتوالي اندیښنه راپارولې ده.
ایران ویلي، چې سیمه ییز جګړه نه غواړي؛ خو هر برید ته به په کلکه ځواب ورکړي.
د پاکستان طالبانو تحریک څو ورځې وړاندې ویلي و، چې د وزیر باجوړي او عاصم په نوم د دوی دوه وسله وال له ساعتونو جګړې او د مرمیو تر ختمېدو وروسته د مومند په انبار سیمه کې په یوه سمڅه کې پټ شوي و، چې پاکستاني پوځیانو پرې خاورې اچولوې وې او خښ کړي یې وو.
خواله رسنیو کې د پاکستاني ځواکونو له خوا د دې وسلوالو د سمڅې د بندولو ویډیو هم خپره شوې او له پراخو غبرګونونو او نیوکو سره مخامخ شوې وه.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته هم رسېدلې ویډیو کې ښکاري، چې لومړی د پاکستاني ځواکونو له خوا پر سمڅه ډزې کیږي او بیا وروسته د اکسواټرونو پر مټ پر دغو کسانو خاورې اړول کیږي.
خو نن پاکستاني طالبانو په یوه خبرپاڼه کې لیکلي: «د پېښور د مومندو ایجنسۍ په انبار کې د سي ټي ډي "د پاکستان پوځ" له خوا محاصره شوي او ژوندي خښ شوي «مجاهدین» د الله تعالی په خاص مدد او نصرت سره روغ راووتل او خپل خوندي ځای ته ورسېدل.»
په خبرپاڼه کې دا هم ویل شوي، چې د ټي ټي پي مشر دغږ کسانو ته د هغوی د مقاومت له امله سل سل زره روپۍ د انعام په توګه په پام کې نیولې دي.
بالاخره په ۱۹۶۲ کال کې په دغه کورنۍ کې فلسطیني سیاستوال اسماعیل هنيه وزېږېد.
هنیه د همدې جګړو پرمهال لوی شو او په هغه ښوونځي کې شامل شو، چې د ملګرو ملتونو له خوا بې ځایه شویو فلسطینیانو ته جوړ شوی و.
نوموړي د ښوونځي له پایته رسولو وروسته د غزې په اسلامي پوهنتون کې د عربي ادبياتو په برخه کې لوړې زده کړې وکړې.
اسماعیل هنیه چې په شپاړس کلنۍ کې د خپل تره لور امال هنیه سره واده کړی و، د اته زامنو او پنځه لوڼو خاوندان شول.
هنیه له ۱۹۸۰مې لسیزې د حماس غړیتوب ترلاسه کړی و او د وخت په تېرېدو سره د دغه غورځنګ پر مهمې او اغېزناکې څېرې بدل شو.
په ۲۰۰۷ کال کې حماس د غزې کنټرول ترلاسه کړ او هنیه د لنډ وخت لپاره په غزه کې د لومړي وزیر په توګه خپل کار ته دوام ورکړ.
له هغې ورځې چې اسماعیل هنیه سیاسي فعالیتونه پیل کړل په ځلونو بندي، تبعید او ټپي شو او ان د خپلې کورنۍ غړي یې له لاسه ورکړل، خو د فلسطین د خپلواکه کېدو له مبارزې لاس پر سر نه شو.
نوموړی چې د خالد مشعل ځای ناستی و، په وروستیو کلونو کې یې په جلا وطنۍ کې له قطر څخه د دې ډلې سیاسي چارې سمبالولې او له ډېرې مودې راهیسې غزې ته نه و تللی.
ښاغلی هنیه چې په ۲۰۱۷ کال کې د حماس د سیاسي دفتر د مشر په توګه وټاکل شو، د اسراییل ملاتړي امریکا بیا هغه په ۲۰۱۸ کال کې د ترهګرو په ډله کې راوست او پر هغه یې بندیزونه ولګول.
حماس د تېر کال په اکټوبر میاشت کې تر هغه وروسته بیا ځلې د نړۍوالو رسنیو سر ټکی وګرځېد، چې یادې ډلې پر اسراییل بریدونه وکړل چې له امله شاوخوا زر اسراییلیان ووژل شول او لسګونه نور د حماس له خوا یرغمل ونیول شول.
اسراییل بیا د حماس د بریدونو په ځواب کې ځمکني او هوایي عملیات په غزې پیل کړل، چې له تېر یوه کال راهیسې نږدې ۴۰ زره فلسطینیان وژل شوي او زرګونه نور ټپيان دي.
د دغو جګړو د پایته رسولو په موخه د اسماعیل هنیه په کلیدي رول سره د مصر، قطر او د امریکا په منځګړیتوب له څو میاشتو راهیسې مذاکرات روان ول، خو دغه مذاکرات لا کومې پایلې ته نه و رسېدلي، چې نوموړی د ایران د نوي ټاکل شوي ولسمشر د لوړې په مراسمو کې د ګډون په موخه تهران ته ولاړ.
دا په ایران کې د نوموړي له وروستیو انځورونو څخه یو دی.
اسماعیل هنیه د اسراییل له تعقیبولو سره سره بالاخره نن سهار وختي په تهران کې په خپل استوګنځي کې د یوه برید له امله ووژل شو.
له دې پېښې سره حماس ډلې یوه اعلامیه خپره کړه او په ایران کې یې د نوموړي ترور تایید کړ.
د ایران دولتي رسنیو راپور ورکړی، چې د ایران د اسلامي جمهوریت رهبر علي خامنه يي به د پنجشنبې په سهار (د زمري ۱۱مه) د اسماعیل هنیه جنازه وکړي.
د دغه راپور له مخې؛ دغه جنازه به د تهران په پوهنتون کې د سهار په ۸:۳۰ بجو ترسره شي.
د اسماعیل هنیه پر وژنې د نړۍ د اسلامي هېوادونو مشرانو خپل توند غبرګون ښودلی او ویلي یې دي، چې دا پېښه د منځي ختیځ کړکېچ لا پیچلی کولی شي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت په ټينګار سره وویل، چې د هنیه وینه نه ضایع کیږي او د نوموړي په وژنې سره د ایران او فلسطین ترمنځ اړیکې لا پراخې شوې.
د یادولو ده، چې دغه وزارت د یوې بیانیې په خپرولو سره د «اسماعیل هنیه په وژلو کې امریکا له اسراییل سره په لاس لرلو تورنه کړې ده.