د تېر نظام د چارو ادارې مشر وایي: «پوهنې سره د ښکیلاک د دې نیابتي اوسنۍ حاکمې ډلې دښمني ژورې ریښې لري.» فضل محمود فضلي د طالبانو له خوا د نجونو پر زده کړو بندیزونو ته په اشارې سره وايي؛ یاده ډله او ملاتړي یې په "ډېرې بې شرمۍ او منافقانه تبلیغاتو" سره هڅه کوي، دا بهیر عادي وښيي.
نوموړي په خپل اېکس کې همداراز لیکلي، چې طالبان او ملاتړي یې په کاذب روایت سره غواړي داسې یو ذهنیت جوړ کړي، چې ګواکي له پوهنې سره مخالفت په هیواد کې دودیزې ریښې لري.
دا په داسې حال کې ده، چې نوموړي څو ورځې وړاندې هم ویلي و: «حاکمه ډله عصري زده کړو ته لېوال افغانان سپکوي او شرایط پرې سختوي.»
ښاغلي فضلي همداراز ویلي و، چې د دې ډلې له خوا پر لوستو خلکو د شرایطو په سختېدو سره به د پوهو افغانانو شمېر کم شي.
نوموړی دغه څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې طالبانو په روزنیزو چارو د ټولو محدودیتونو ترڅنګ څو ورځې وړاندې د هېواد د ټولو پوهنتونونو په فراغت غونډو کې د ځانګړې تورې چپنې اغوستل او خولۍ پر سر کول هم منع کړل.
پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته دغې ډلې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر ټولو ښوونیزو او روزنیزو چارو بندیزونه لګولي او له درېو کلونو راهیسې د افغانستان ښوونځي له دولسم ټولګي ښځینه فارغانې نه لري.
د ۱۴۰۰ کال د زمري له ٢٤مې نېټې تر اوسه د هېوادونو، ملګرو ملتونو او د بشري حقونو د نورو سازمانونو استازو له طالب چارواکو سره په لسګونو غونډې کړې او په ډېریو مواردو کې يې د ښوونځيو د بيا پرانېستلو غوښتنه کړې، خو دغو غوښتنو تر اوسه کومه پایله نه ده لرلې.
سره له دې چې طالبانو تل ویلي، چې د نجونو د ښوونځیو بندېدل موقتي دی او د شریعت پر اساس به نجونې یو ځل بیا ښوونځیو ته ستنې شي، خو له درېو کلونو راهیسې طالبانو د نجونو د زده کړو او نورو مسایلو په اړه د محدودیتونو د لېرې کولو په برخه کې هیڅ کوم نرمښت نه دی ښودلی او برعکس یې لا پسې سخت کړی هم دی.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې بیا په دې وروستیو کې په یو تازه راپور کې خبرداری ورکړی، چې د نجونو پر زده کړو بندیز به په افغانستان کې د کم عمره نجونو د ودونو د زیاتېدو لامل شي.
باختر خبري اژانس د شنبې په ورځ د ځایي طالب استخباراتو له لوري د دغه تاریخي اثارو د ترلاسه کولو خبر ورکړی.
په خپرو شوو انځورونو کې لیدل کیږي چې په دغو تاريخي اثارو کې لوښي، کاسې او کوچنیو ګلاسونو ته ورته توکي شامل دي.
باختر اژانس دا نه دي ويلي، چې دغه اثارو څه ډول ترلاسه شوي او نه یې هم په تړاو د نیول شویو کسانو په اړه څه ويلي دي.
څه موده مخکې د طالبانو د هنر او کلتور مرستيال عتيق الله عزيزي ويلي و، چې د دوی د مشر هبت الله اخوندزاده د ځانګړي فرمان له مخي د تاريخي اثارو او سيمو د تخريب او قاچاق مخنيوی يې کړی او د ځينو سيمو د ترمیم په برخه کې يې ستونزې حل شوې دي.
د عزيزي په خبره، چې له ډېرې مودې راهیسې يو شمېر کسان د تاريخي اثارو او شتمنيو د قاچاق، تخريب او لوټولو هڅې کوي، چې دوی یې مخنیوی کړی.
د تېرو جګړو پرمهال د افغانستان ډېر مهم تاریخي اثار لوټ شوي او له هېواده بهر لېږدول شوي دي او ځني تاريخي مېني د زورواکو له لوري غصب شوې هم دي.