د امریکا ولسمشر جوبایډن د دوشنبې په ورځ د هغو ۱۳ امریکايي پوځیانو د قربانیو یادونه کړې، چې درې کاله وړاندې په افغانستان کې د امریکايي پوځیانو د حضور په وروستیو ورځو کې د کابل د هوايي ډګر په دروازه کې د یوه ځانمرګي برید له امله ووژل شول.
بایډن په یوه اعلامیه کې ویلي: "موږ باید هیڅکله دا هېر نه کړو چې هر یو سرتېری چې موږ له لاسه ورکړی داسې یو انسان و، چې خپله ټوله کورنۍ او ټولنه یې شاته پریښې ده. موږ په ګډه باید تل د هغوی قربانۍ په یاد ولرو."
هغه زیاته کړه: "نن ورځ موږ ژمنه کوو، چې تل به د هغوی یاد ژوندی ساتو. خدای دې زموږ ټول وژل شوي اتلان وبښي. خدای دې ټولو هغو کسانو ته برکت ورکړي چې خدمت یې کړی او قربانۍ یې ورکړې."
سپینې ماڼۍ وايي، چې وژل شوي سرتېري د سمندري قول اردو غړي وو.
بایډن وویل، چې دا ۱۳ امریکایان او ډېر نور چې ټپیان شوي وو "په لوړه کچه هېوادپالان وو."
هغه وايي: "ځینې دغه سرتېري په هغه کال کې زېږیدلي وو، چې په افغانستان کې جګړه پیل شوې وه. ځینې یې افغانستان ته په دویم یا درېیم سفر وو؛ خو ټولو د خپل ځان څخه لوی هدف ته د خدمت کولو لپاره جوګه شوي وو. هغوی د خپلو امریکایانو، متحدینو او ملګرو د خوندیتوب لپاره خپل ځان په خطر کې واچاوه."
په ۲۰۲۱ کال کې د کابل هوايي ډګر په ایبي دروازه کې یو ترهګریز برید له ۱۰۰ ډېر افغانان په داسې حال کې ووژل، چې د جګړه ځپلي افغانستان څخه د متحده ایالاتو د ځواکونو د وتلو وروستۍ ورځې وې. د امریکا د ځواکونو د وتلو له بشپړېدو مخکې افغان ولسمشر اشرف غني هېواد پرېښوده او طالبانو یو ځل بیا په کابل واک تر لاسه کړ.
د داعش خراسان ډلې د دغې چاودنې مسوولیت منلی و.
د امریکا متحده ایالاتو له دغه چاودنې پنځه ورځې وروسته د کابل له هوايي ډګر څخه خپل ټول ځواکونه وویستل او ۱۲۰ زره امریکایان او افغانان یې هم تخلیه کړل او په دې توګه د امریکا په تاریخ کې تر ټولو اوږده جګړه پای ته ورسېده.
طالب سرچينو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ويلي، چې دوې ورځي وړاندې نامعلومو کسانو د کندهار ښار د اوومې ناحيې په زاړه ښار کې د طالبانو د دفاع وزارت د مرستيال ملا فاضل اخوند مدرسې ته شاوخوا ۱۸ منه د پسه غوښه د خیرات په نوم ور وړې، چې زهري مواد په کې ګډ وو.
سرچينه زياتوي، چې د مدرسې مسوولینو دغه شکمنه غوښه تر کتلو وروسته معلومه کړې، چې زهري مواد ورسره یو ځای شوي دي.
سرچینه زياتوي: «د ملا فاضل اخوند مدرسې ته چې زيات طالبان پکې دي يو کس ۱۸ منـه د پسه غوښه د مدرسې مخ ته د خيرات په نوم اېښې وه؛ خو د مدرسې مشر غوښه تر پخولو مخکې لیدلې وه، چې زهر پکې ګډ شوي وو.»
په دې مدرسه کې د سوېلي حوزې شاوخوا ۸۰۰ طالبان په ديني زده کړو بوخت دي.
که څه هم طالبانو په رسمي ډول په دې اړه څه نه دي ويلي؛ خو دغه ډلې په يوې خبرتيا کې له طالبانو او مدرسو له مسوولینو غوښتي: «ټول مجاهدين او د ټولو مدرسو مسوولین باید دوښمن ته متوجې شي که داسې یو کس یو څه راوړي بايد انتظار شي تر څو معلومات يې سم وشي.»
سرچینه زیاتوي، چې طالبانو په کندهار کې د ټولو مدرسو پر خوړنځایونو څار پیل کړی او د مدرسو له مسوولینو یې غوښتي، چې پر اشپزخانو ځانګړي محدودیتونه وضع کړي.
د د طالبانو د دفاع وزارت مرستیال ملا فاضل اخوند د کندهار د زاړه ښار منډيګک ماڼې ته څېرمه يوه لويه هديره او دولتي ځمکه غصب کړې او یوه ديني مدرسه او تر ۵۰ زيات دوکانونه یې پر جوړ کړي دي.