ملا برادر د ترمذ سوداګریز مرکز د پرانیستې په موخه ازبکستان ته ولاړ

سفارت ویلي، دې چې دغه لارۍ د «خیبر درې» په سیمه کې د یو شمېر کسانو له لوري درول شوې دي.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د لاریو درول افغان سوداګرو ته میلیونونه ډالره زیان اړولی دی.

طالبانو ویلي، چې په دې اړه یې څو ځلې له پاکستاني چارواکو سره خبرې کړې، خو تر اوسه پورې یاده ستونزه نه ده حل شوې.

د طالبانو سفارت پر اسلام اباد غږ کړی، چې په پاکستان کې د لاریو د بندولو موضوع جدي ونیسي، چې د دواړو هېوادونو سوداګرو او خلکو ته زیان ونه رسیږي.

د طالبانو د درې کلنې واکمنۍ پر مهال د تورخم دروازه څو ځلې د سوداګریزو توکو د لېږد رالېږد پر مخ تړل شوې ده.

د تورخم دروازې په تړل کېدو سوداګرو تل ویلي، چې په میلیونونه ډالرو زیان ورته اوړي.

ګڼ شمېر افغان سوداګرو هم ویلي، چې د تازه میوو او سبو سلګونه لارۍ یې د تورخم پر لاره درول شوې دي.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د «کوکي خیل» قبیلې بېځایه شویو کډوالو لاریون کړی او لاره یې بنده کړې ده.

یاده موضوع تردې مهاله د افغانستان د فوټبال فدراسیون نه منلې او نه یې هم رد کړې ده.

په تېرو څو ورځو کې ویل شوي وو، چې د افغانستان د فوټبال ملي لوبډلې روزونکي ایشلي ویسټ ووډ په یو اړخیزه توګه د افغانستان د فوټبال د ناسم حالت، کمزوري مدیریت او روزونکي ته د فدراسیون د مالي ژمنتیا د نشتوالي له امله خپل قرارداد په یو اړخیز ډول لغوه کړی او فیفا ته یې شکایت کړی دی.

خو د افغانستان د فوټبال فدراسیون په دې اړه لا څه نه دي ويلي.

تېره ورځ د افغانستان د فوټبال لوبډلې روزونکي د هانګ کانګ د فوټبال ملي لوبډلې مشري په غاړه واخیسته او د یاد هېواد د فوټبال ملي لوبډلې د روزونکي په توګه یې قرارداد لاسلیک کړ.

د هانګ کانګ فوټبال فدراسیون پر خپله رسمي پاڼه لیکلي:«د هانګ کانګ فوټبال فدراسیون په دې خوښ دی چې اشلي ویسټ ووډ د هانګ کانګ د ملي لوبډلې د نوي مشر روزونکي په توګه وټاکل شو.»

ایشلي ویسټ ووډ د اروپا او اسیا فوټبال اتحادیې څخه د مسلکي روزونکي سند لري.

ایشلي ویسټ ووډ د ۲۰۲۳ کال په نومبر میاشت کې د افغانستان د فوټبال د ملي لوبډلې د روزونکي په توګه د افغانستان د فوټبال فدراسیون سره قرارداد لاسلیک کړی و.

واشنګټن پوسټ د چهارشنبې په ورځ راپور ورکړ چې افغانستان دا مهال په نړۍ کې د ښځو د حقونو تر ټولو ناوړه کړکېچ سره مخامخ دی.

واشنګټن پوسټ ورځپاڼې لیکلي، چې طالبان افغانستان ځکه ورانوي، چې په زده‌کړو او سوداګرۍ کې د ښځو نشتوالی د دوی د حقونو تر پښو لاندې کولو ترڅنګ د افغانستان کړکېچن اقتصاد ته هم زیان رسوي.

په دغه مطلب کې د طالبانو د «امربالمعروف او نهي عن المنکر» په۱۱۴ مخیز قانون کې د ښځو پر وړاندې د بندیزونو په اړه خبرې شوې دي.

د طالبانو دغه قانون، چې د روان کال د زمري په ۳۱ مه خپور شو، د ښځو غږ «عورت» بللی او له پردیو نارینه وو سره د ښځو په خبرو او له محرم پرته ورسره د سفر کولو په ګډون یې نور بندیزونه لګولي دي.

په مقاله کې راغلي چې له افغانستان څخه د امریکا له وتلو وروسته، ځینو ډیپلوماټانو فکر کاوه چې طالبان به د ۱۹۹۰ لسیزې سختې تګلارې د رسمیت پیژندلو د اړتیا له امله پریږدي، خو اوس داسې ښکاري چې دا انګیرنې «بې معنا» دي.

واشنګټن پوسټ لیکي چې اوسني طالبان کټ مټ د پخوانیو طالبانو په شان انسان ځپونکي دي.

دې ورځپاڼې له حکومتونو غوښتي چې له طالبانو سره د هر ډول خبرو اترو پر مهال دې ښځې په خپلو پلاويو کې ورګډې کړي او په دوامداره توګه د ښځو له حقونو دفاع وکړي.

ورځپاڼې د نړۍوالو مرستو غوښتنه هم کړې، چې افغان ښځو او نجونو ته دې واستول شي. واشنګټن پوسټ د ښځو پر وړاندې د سختو قوانینو د توشیح کولو له امله د طالبانو پر مشرانو د لا زیاتو بندیزونو غوښتنه کړې.

دغې امریکايي ورځپاڼې لیکلي: «ماګنیتسکي قانون په متحده ایالاتو کې د دې لپاره رامینځته شوی چې هغه کسان په نښه کړي چې د بشري حقونو څخه سرغړونه کوي. امریکا ولې پر هغو طالب مشرانو نور بندیزونه نه لګوي چې دومره سخت قوانین یې وضع کړي دي؟»

د طالبانو د نوي قانون له مخې په عامه ځایونو کې د ښځو غږ بند دی، له محرم پرته ښځې اجازه نه لري چې له عامه ټرانسپورټ څخه کار واخلي او ښځې له کورونو د وتلو لپاره باید خپل بدن او مخونه په بشپړه توګه پټ کړي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې د چهارشنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې وویل، چې طالبانو په تېرو درېیو کلونو کې د ښځو پر وړاندې د بندیزونو تر ۷۰ ډېر فرمانونه او لارښوونې صادرې کړې دي.

د دغه سازمان په وینا دغو فرمانونو او حکمونو ښځې له خپلو بنسټیزو حقونو بې برخې کړې دي.

دغې ادارې وویل، د طالبانو بندیزونو د افغان ښځو او نجونو پر ژوند ناوړه اغېزې کړې دي.

د شمېرو له مخې، «یوازې په سلو کې یوه مېرمن احساس کوي چې پرېکړې یې د دوی په شاوخوا کې اغېز لري. ۶۴ سلنه مېرمنو ویلي، چې دوی له کوره د وتلو پرمهال د خوندیتوب احساس نه کوي، په داسې حال کې چې دغه شمېر په نارینه وو کې دوه سلنه دی.»

دغه اداره زیاتوي: «چې اته سلنه ښځو ویلي، نږدې یوه ښځه یا نجلۍ پيژني چې د ۲۰۲۱ کال د اکسټ له میاشتې وروسته یې د ځان وژنې هڅه کړې ده.»

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې دغه د زورزیاتي قوانینو د سملاسي لغوه کولو غوښتنه وکړه، او ټینګار یې وکړ چې «حاکم چارواکي باید د نړۍوالو قوانینو سره پر خپلو ژمنو عمل وکړي چې د ټولو ښځو او نجونو بشپړ حقونه ورکړل شي.»

تر دې مخکې د طالبانو د امربالمعروف وزیر د نړۍوالو نیوکو او څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي و، چې نړۍوال سازمانونه د افغانستان په اړه د تبصرې کولو هیڅ حیثیت نه لري.

خالد حنفي زیاته کړي ده، چې طالبان به یواځي د «اسلامي قوانینو» په چوکاټ کې له نړۍ سره جوړجاړی وکړي.

د طالبانو امربالمعروف د نوي قانون توشیح کول د نړۍوالو له لوري وغندل شو.

یو شمېر لوېدیځو هېوادونو او سازمانونو د طالبانو د وروستي قانون په اړه چې د ښځو د حقونو او ازادیو د تروړلو او ځپلو په اړه دی، غبرګونونه ښودلي دي.

د طالبانو اسیايي ملګرو لکه روسیه، چین او ایران پر دغه قانون له نیوکې کولو ډډه کړې ده.

د امریکا د بهرنیو چارو پخوانۍ وزیرې او لومړۍ مېرمنې د چهارشنبې په ورځ په خپلې ایکس پاڼې لیکلي:«ایا تاسو غواړئ وګورئ چې هغه احمقانه بنسټپالنه کوم ځای ته ورسیدله؟ د طالبانو نوی قانون وګورئ چې ښځې یې له کوره بهر له خبرو کولو بندې کړې دي.»

نوموړې پر نړۍ غږ وکړ چې د دغې «ناوړه او له کرکې خپرونکې نوې قضیې په وړاندې اعتراض وکړي.»

طالبانو په یوه توند غبرګون کې ټینګار کړی، چې نړۍوالې نیوکې او غندنې د امربالمعروف د قانون پر پلي کېدا هیڅ اغیز نه لري.

د دغې ډلې ویاند دا نیوکي، «شریعت ته ګستاخي» بللې ده.

د طالبانو د امربالمعروف وزیر بیا نیوکه کوونکي «بې حیثیته» وبلل.