د فرانسې په سلگونو وګړو د نوي لومړي وزير د ټاکلو پر ضد لاريون وکړ

واشنګټن پوسټ د شنبې په ورځ (د وي ۱۷ مه) د باوري سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې د امریکا جمهوري غوښتونکي ګوند او په ځانګړې توګه د کانګرس د بهرنیو اړیکو کمیټه هڅه کوي چې له افغانستان څخه د بایډن د وتلو په اړه نور شواهد ترلاسه کړي.

د بهرنیو اړیکو کمیټې، چې تمه کیده تر دې دمه به خپلې څیړنې بشپړې کړي وي، د بایډن په اداره کې لږترلږه دوه نورو مهمو شخصیتونو سره خبرې کړي. د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلینکن، په دې اونۍ کې د کمیټې له خوا احضار شوی و او د سپيني ماڼۍ د ملي امنيت سلاکار اوجیک سليوان سره هم د دغې کمیټې له خوا خبرې شوي دي.

پر همدې مهال، د پنټاګون ویاند جیمز اډمز ویلي: «موږ د کانګرس له خوا د داسې کومې غوښتنې خبر نه یو چې له پوځي یا نورو کسانو د شهادت ورکولو غوښتنه شوې وي.»

د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو د کمیټې یو غړي د نوم د نه ښودلو په شرط واشنګټن پوسټ ته ویلي دي، چې څیړونکي د افسرانو ځوابونه څیړي او کیدای شي له دوی څخه وغوښتل شي، چې په څېړونو کې لا زیاته برخه واخلي.

د سپینې ماڼۍ ویاندې شارون ینګ په یوه اعلامیه کې وویل، چې حکومت په څېړونو کې بشپړه همکاري کړې، او لوړ پوړي چارواکې یې قانون جوړونکو او د دوی کار کوونکو ته د معلوماتو ورکول لپاره اماده کړي دي.

د استازو جرګې د جمهوري غوښتونکو له خوا د څیړنو د پراخول او اوږدولپه داسې حال کې مطرح کیږي، چې د جمهوري غوښتونکو نوماند ډونالډ ټرمپ د سې شنبې په شپه د خپل ډیموکراټیک سیالې کاملا هاریس سره مناظرې ته چمتو کیږي.

په ورته وخت کې د سنا مجلس د بهرنیو اړیکو کمیټې رییس مایکل مکال وايي، چې د دوشنبې په ورځ به یو راپور خپور کړي، چې د بایډن - هاریس ټیم د شاتګ موضوع به په کې وغندي.

تمه کیږي، چې د دغې کمیټې ډیموکراټ غړي د اوسنۍ ادارې د دفاع کولو لپاره ځواب ووايي.

په ورته وخت کې د افغانستان د جګړې کمیسیون به د ۲۰۲۶ کال د اګسټ پوري خپلې موندې خپرې کړي.

دغه کمیسیون د دواړو ګوندونو له خوا د افغانستان د ۲۰ کلنې جګړې څیړنه ده.

په وروستیو اونیو کې د ټرمپ کمپاین او په کانګرس کې د هغه متحدینو له افغانستانه د وتلو په اړه په هاریس باندې نیوکې کړي او له افغانستان څخه د ځواکونو د وتلو په وروستیو ورځو کې شوي ځانمرګي برید ته اشاره کړې، چې ۱۳ امریکايي پوځیان او شاوخوا ۱۷۰ افغانان په کې وژل شوي وو.

په ورته وخت کې د کانګرس د بهرنیو اړیکو په کمیټه کې ډیموکراټانو په دوامداره توګه دغه څېړنې رد کړي او ټینګار کوي، چې دغه څېړنې نه شي کولای دې ته ځواب ووايي، چې څنګه د ټرمپ د خبرو اترو او طالبانو سره د ځواکونو د وتلو په اړه د هغه تړون، د بایډن د ولسمشرۍ پرمهال د افغانستان د سقوط د شرایطو په رامنځته کولو کې مرسته وکړه.

له دې سره سم په ۲۰۲۲ کال کې د افغانستان د بیارغونې لپاره د کانګرس له خوا ټاکل شوي ځانګړي څیړونکې په یوې خپلواکې ارزونې کې موندلي، چې د افغان ځواکونو د سقوط «تر ټولو مهم عامل» طالبانو سره د ټرمپ لاسلیک شوی تړون و.

په همدې مهال د جمهوري غوښتونکو د کمیټې ویاندې، لزلي شيد، دا ادعاوې رد کړې او ویې ویل: «دوی پرېکړه کړې وه، چې دوی د ځواکنو وتلو په اړه د (جمهوري غوښتونکي ګوند) سره د مرستې کولو غوښتنې له پامه وغورځوي او دا وژونکې تراژیدي یې له پامه غورځولې.»

مک کال دمخه ادعا کړې وه ،چې د هغه څیړنو ښودلې چې څنګه د بایډن ادارې د امریکا خلکو «غولولي او په ځینو مواردو کې یې په کلکه دروغ ویلي.»

دغه راپور دا هم تاییدوي، چې کماله هارس له افغانستانه د وتلو په وروستیو پړاوونو کې له امریکايي پوځیانو سره ملګرې وه.

مک کال وویل: «دا د امریکا خلکو پورې اړه لري، چې پریکړه وکړي چې ایا دا موضوع باید هاریس د نورو څلورو کلونو لپاره په قدرت کې له پاتې کیدو بې برخې کړي یا نه.»

دا مسله په پراخه توګه سیاسي شوې ده ځکه، چې ټرمپ او نورو جمهوري غوښتونکو د ۲۰۲۱ په اپریل کې د هاریس په څرګندونو نيوکې وکړې، چې هغه د بایډن سره «په خونه کې وروستی کس» وو کله چې افغانستان سقوط وکړ.

پر همدې مهال وروستۍ نظر پوښتنې ښيي، چې کاملا هاریس تر ډونالډ ټرمپ لږه مخکې ده.

د امريکا د عدليې وزارت د جمعې په ورځ (د وږي ١٦مه) په يوه خبرپاڼه کې ليکلي، ټاکل شوې وه محمد شهباز خان دغه بريد د اکتوبر په اوومه پر اسراييل د حماس د بريد د کليزې په شاوخوا کې په نيويارک کې ترسره کړي.

د خپرو شويو معلوماتو له مخې، نوموړي په نيويارک کې د يهودانو پر يوه مرکز د ډزو نيت درلود.

دغه پاکستانی وګړی تېره چهارشنبه د کاناډا په کبک کې ونیول شو.

د امریکا د عدلیې وزارت وايي، محمد شهباز خان چې په شازب جادون مشهور و، د ایف بي ای او کاناډايي امنیتي چارواکو په همکارۍ پېژندل شوی دی.

دغه وزارت ټینګار کړی، چې امریکا به له خپلو کورنیو او نړیوالو شریکانو سره د داعش او نورو ترهګرو سازمانونو او د هغوی د ملاتړو له خوا له رامنځته شوي ګواښ سره د مقابلې لپاره ګډ کار ته دوام ورکړي.

ښاغلي زیلنسکي وویل، اوږد واټنه توغندي به د جګړې پای ته رسولو لپاره پر روسیې فشار راوړي.

خو د امریکا دفاع وزیر لویډ اسټین د اوکراین د ولسمشر له دې غوښتنې وروسته خبریالانو ته وویل، «هیڅ داسې وړتیا نشته چې د روسیې پرضد د اوکراین هڅو کې ټاکونکی رول ولوبوي.»

هغه دا هم وویل، چې اوکراین د اوږد واټنه توغندیو پر ځای ډرون کارولی او په روسیه کې اهداف په نښه کولی شي.

له دې سره د امریکا دفاع وزیر د روسیې پرضد جګړه کې د اوکراین لپاره د ۲۵۰ میلیون ډالرو امنیتي مرسته اعلان کړه.

هغه دا هم وویل ، چې امریکا او ملګري یې د اوکراین قوي ملاتړ جاري ساتي.

په جرمني کې د امریکا پوځي اډه کې د اوکراین له ولسمشر سره تر لیدنې وروسته پرون جرمني او کاناډا هم کییف ته د نورو تجهیزاتو ور کولو ژمنه وکړه.

دا لومړی ځل و چې ولادیمیر زیلنسکي هم د امریکا په کوربتوب د جرمني په رامسټین هوايي اډه کې د اوکراین د متحدینو په غونډه کې ګډون درلود، خومتحدینو یې د روسیې پر خاوره د اوږده واټن توغندیو د کارولو غوښتنه ونه منله.

۳۹ کلن ډروف په فرانسه کې له نیول کېدو او د فرانسې د قضایي بنسټونو له خوا د صادر شوو تورونو وروسته د لومړي ځل لپاره د پنجشنبې په ماښام پر ټیلیګرام یو پیغام خپور کړ.

په دې اوږد پیغام کې، هغه لیکلي چې په ټیلیګرام کې د نورو خلکو د مینځپانګې خپرولو مسوولیت هغه ته راجع کول د "حیرانتیا" خبر ده.

تېره چهارشنبه، د ټیلیګرام مشر او مالک په رسمي ډول د فرانسې د قضایي بنسټونو له خوا تورن شو خو وروسته د ۵ میلیونه یورو په ضمانت خوشې شو او تر قضایی څارنې لاندې دی. نوموړي ته له فرانسې د وتلو اجازه هم نه ورکول کیږي.

د چهارشنبې په ماښام د پاریس یو څارنوال لور بیکو، په یوه اعلامیه کې وویل، چې له څلورو ورځو توقیف وروسته، ډروف د دوو څېړونکو قاضیانو له خوا د سازمان شویو جرمونو او پیسو سپینولو په ګډون په ګڼو سرغړونو تورن شوی دی.

ډروف څلور ورځې مخکې له باکو څخه د پاریس هوايي ډګر ته د رسېدو پر مهال ونیول شو.

نوموړي په خپل پیغام کې، هغه ادعاوې وغندلې چې ګواکې "ټلیګرام انارشیستۍ جنت دی" او هغه یې "بلکل دروغ" وبللې.
هغه ټینګار وکړ: "موږ هره ورځ په میلیونونو مضر پیغامونه او چینلونه لیرې کوو."

داعش معمولا د خپل ټیلیګرام چینل له لارې د وسله والو بریدونو مسؤلیت په غاړه اخلي.

د ډروف له خوشې کېدو څو ساعته مخکې، وال سټریټ ژورنال راپور ورکړ چې هغه شپږ کاله مخکې د فرانسې له ولسمشر ایمانویل مکرون سره لیدلي و او ماکرون ترې غوښتي وو چې د ټیلیګرام شرکت فرانسې ته انتقال کړي.

وال سټریټ ژورنال د چهارشنبه په ورځ لیکلي چې د دې غونډې یو کال دمخه د فرانسې امنیتي ادارې له متحده عربي اماراتو سره په ګډو عملیاتو کې د ډروف اې فون هیک کړی و ، ځکه چې فرانسوي چارواکي ټیلېګرام ته د داعش د لاسرسي او د بریدونو لپاره د کسانو ګمارنې په اړه ډیر اندیښمن و.

هغه لیکلي: "له همدې امله زما موخه دا ده چې په دې برخه کې د پام وړ پرمختګ څخه ځان ډاډمن کړم."

وال سټریټ ژورنال لیکي چې د نړۍ په ګوټ ګوټ کې حکومتونو هڅه کړې چې ډروف راجلب او کنټرول کړي او په دواړو مواردو کې اکثره ناکام شوي دي.

د حکومتونو له خوا د دې هڅو لامل پر ټیلیګرام د بیلابیلو ډلو څارنه او کنټرول دی، چې معمولا په کې د حکومت ضد لاریونو تنظیم کوونکي، د اسلامي اورپکو ډلې، د مخدره موادو قاچاقبران او سایبري جنایتکاران شامل دي.

ډروف ته د یو نږدې کس په وینا، د ټیلیګرام شرکت د کلونو لپاره دوی ته لیږل شوي فرعي غوښتنې او د محکمې حکمونه له پامه غورځولي او دا فرعي غوښتنې او فرمایشونه یې د شرکت بریښنالیک پته کې ساتلي دي.

وال سټریټ ژورنال لیکلي چې داسې نښې نشته چې د مکرون سره د ډروف پخوانۍ خبرې یا د هغه د ټلیفون هک کول د هغه له نېول کیدو سره تړاو ولري.

فرانسې او متحده عربي اماراتو په ۲۰۲۱ کې ډروف ته تابعیت ورکړ، او متحده عربي اماراتو په هغه کال د ټیلیګرام پلیټ فارم کې د ۷۵ ملیون ډالرو څخه ډیره پانګونه وکړه.

همدا راز واشنګټن کییف ته د ۲۵۰ میلیون ډالرو په ارزښت د نورو وسلو ژمنه کړې.

زلېنسکي د جرمني په رامسټین هوايي اډه کې د امریکا په کوربه توب د اوکراین د متحدینو په یوې غونډه کې د لومړي ځل لپاره ښکاره شو او له متحدینو یې د روسیې پر خاوره د اوږده واټن وشتنې وسلو د کارولو غوښتنه وکړه. هغه دا کار د یوې بلې حل لارې په توګه وړاندې کړ چې پر روسیې فشار راوړي تر څو جګړه پای ته ورسوي.

زلېنسکي وویل: «موږ د اږد واټن ویشتونکو وسولو د کارولو وړتیا یوازې د اوکراین په نیولو شویو سیمو کې نه غواړو، موږ یې د روسیې خاورې دننه هم غواړو. هو، ترڅو روسیه سولې ته وهڅول شي.»

زلېنسکي د جمعې په ورځ په رامسټین کې په خپلو څرګندونو کې وویل: "د سرو ګرښو د رامنځ ته کولو لپاره د روسیې هڅې پایله نه ورکوي.»

دا په داسې حال کې ده، چې امریکا د نومبر په میاشت کې د جمهوري ریاست د ټاکنو لپاره تیاری نیسي چې کیدای شي د اوکراین لپاره سترې اغیزې ولري. د ډیموکراټانو کاندیدې کمالا هریس ژمنه کړې چې له اوکراین سره به ودریږي.

بل خوا، پخوانی ولسمشر ډونالډ ټرامپ چې د جمهوري غوښتونکو نوماند دی، ژمنه کړې، چې د اوکراین جګړه به سمدستي د سولې د احتمالي خبرو اترو سره حل کړي.