پاکستاني رسنۍ: په بلوچستان کې ۳ زره ۸۴۱ ښوونځي د ښوونکو د نشتون له امله تړلي دي

له خیبرپښتونخوا ایالت لکي مروت څخه سیمه ییزو سرچینو نن دوشنبه د (وږي ۱۹مه) افغانستان انټرنشنل پښتو ته ويلي، چې د لکي مروت اړوند لسګونه پولیسو او د هغوی د کورنیو غړو او د سیمې سلګونو نورو اوسیدونکو په دغې سیمه کې د پاکستاني پوځ پر ضد لاریون کړی او هغوی ته یې ویلي چې په څو ساعتونو کې د دوی له سیمې ووځي.

له سیمې خپلواک خبریال او د حالاتو څارونکي لال وزیر افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، چې پولیسو ځکه دغه لاریون کړی چې په دې وروستیو کې یې ډیر ملګري په هدفي وژنو کې په نښه او وژل شوي.

هغه وايي، «پولیسو په دغه لاریون کې د پاکستان پوځ تورن کړ چې د ترهګرۍ په پیښو کې لاس لري او پولیس په وسله ډلو باندې وژني.»

هغه وايي، په سیمه کې د پاکستاني پوځ کسان دغه لاریون ته ورغلي او له پولیسو یې غوښتنه کړې چې خبرو ته ورسره کیني.

ویل کیږي، لاریون کوونکو د لکي مروت او ډېره اسماعیل خان تر منځ لویه لاره د احتجاج په ډول تړلې ده.

خپله پاکستاني پوځ په رسمي ډول په دې اړه څه نه دي ویلي، او نه هم د پاکستان کورنیو چارو وزارت د پولیسو دغه لاریون تایید کړی.

شنونکي وايي، تر وړاندې هم د خیبرپښتونخوا په ځینو ولسوالیو کې پولیسو د پاکستاني پوځ په کړنو شک ښودلی و او په دې اړه احتجاجونه کړي وو.

د پاکستان (اې ار وای) خبري رسنۍ د یکشنبې په ورځ د (وږي ۱۸مه) د پاکستان د څېړنو فدرالي ادارې په حواله راپور ورکړی چې دغې ډلې په خپلو چاپخونو کې بېلابېل جعلي اسناد جوړول او خلک یې پرې تېر اېستل.

د یادې ادارې په وینا، دغې ډلې له خلکو څخه په «ميلياردونه روپۍ» وانه کړې ده.

د پاکستان د فساد ضد ادارې وویل، «په دغې ډله کې د هند او افغانستان خلک هم شامل وو.»

د دې ادارې په وینا یادې ډلې له پاکستانه بهر د سیاسي پناه غوښتنو او یا له پاکستانه بهر د کاري فرصتونو برابرولو جعلي اسناد جوړول.

خو د پاکستان د څېړنو فدرالي ادارې دا نه دي ویلي چې دغه ډله څو تنه وو او د دوی په ډله کې څو تنه پاکستاني وګړي وو.

پاکستان په سیمه کې د جعلي اسنادو په جوړولو کې تر ټولو ډیر نوم‌بدی هیواد دی چې وکړي یې ان بهرنیو وګړو ته د خپل هیواد پېژندپاڼې او پاسپورټونه جوړوي او بهر ته یې لیږي.

دا د اکټوبر له اوومې راهیسې له اردن سره د پولې په اوږدو کې د خپل ډول لومړی برید و.

د تېر کال د اکټوبر میاشتې په اوومه فلسطیني اسلامپالې ډلې حماس د اسراییل پر سویلي سیمو برید وکړ،‌ چې په پایله کې یې ۱۲۰۰ اسراییلیان او بهرنیان ووژل شول.

وروسته بیا اسراییل د دغه برید په ځواب کې په غزه پراخ ځمکني او هوايي بریدونه وکړل او نږدې ټوله غزه یې ورانه.

د اسراییل په بریدونو کې له ۴۰ زرو څخه زیاد فلسطینیان وژل شوي او په ټوله سیمه کې تاوتریخوالی زیات شوی دی.‌

اسراییلي چارواکو وویل، چې د نن ورځې برید د اسراییل تر کنټرول لاندې د سوداګریزو توکو په یوه سیمه کې شوی چېرې چې د اردن بار وړونکې لارۍ لوېدیځې غاړې ته ننوتې.

دغه کرښه چې د پاچا حسین د پُل په نوم هم یادیږي، د ارام سمندر په شمال کې د عمان او بیت المقدس تر منځ پرته ده.

د کورنۍ د غړو په وینا؛ برید کوونکی ۳۹ کلن د لارۍ چلوونکی و، چې د اردن په سوېل کې د حوییتات قبیلې څخه راغلی و.

د اسراییل پوځ ویلي: "یو ترهګر په یوه لارۍ کې له اردن څخه د ایلنبي پُل سیمې ته نږدې شوی، له لارۍ څخه وتلی او په پُل کې یې د اسراییل پر امنیتي ځواکونو ډزې کړې دي."

پوځ زیاته کړې: "ترهګر د امنیتي ځواکونو له خوا له منځه یوړل شوی، د برید په پایله کې درې اسراییلي ملکي وګړي ووژل شوي دي."

اردن د ډزو په اړه پلټنې پیل کړي او د اردن یوه چارواکي ویلي دي چې دغه سرحدي دروازه تړل شوې ده.

روسي ځواکونو د ۲۰۲۲ کال په فېبرورۍ کې په اوکراین د یرغل له پیل راهیسې د اوکراین د خاورې پنځمه برخه نیولې ده.

دغه ځواکونه اوس د اوکراین په ختیځ کې د دونباس سیمې د نیولو هڅه کوي، چې پراخوالی یې شاوخوا د افغانستان د پنځمې پرخې په اندازې دی.

د روسیې دفاع وزارت ویلي، چې د دوی ځواکونو د نووهرودیفکا ښار نیولی، چې له پوکروفسک ښار څخه ۱۲ کیلومتره لرې پروت دی.

پوکروفسک ښار د اوکرایني ځواکونو لپاره د اکمالاتو مهم مرکز بلل کیږي.

دغه ښار تر جګړې مخکې ۱۴۰۰۰ نفوس درلود.

په اوکراین کې زېږیدلی روسي پلوه پوځي بلاګر یوري پوډولیاکا هغه نقشه خپره کړه، چې ښیې روسي ځواکونه له پوکروفسک څخه لږ تر لږه 7 کیلومتره لرو سیمو باندې بریدونه کړي دي.

ولسمشر ولادیمیر پوتین تېره اونۍ وویل، چې د کورسک په سیمه کې د اوکراین برید د اوکراین په ختیځ کې د روسیې د پرمختګ په کمولو کې پاتې راغلی؛ خو د روسي ځواکونو پر وړاندې یې د کییف دفاع کمزورې کړې ده.

د اوکراین لوړپوړي پوځي قوماندان د پنجشنبې په ورځ وویل، چې د کورسک په سیمه کې د کییف عملیات پر مخ روان دي او په تېرو شپږو ورځو کې په پوکروفسک کې د روسیې ځواکونو هیڅ پرمختګ نه دی کړی.

هغه وویل، چې د کورسک د عملیاتو یوه موخه دا وه، چې د روسیې ځواکونه له نورو سیمو څخه وباسي، په ځانګړې توګه د پوکروفسک او کورخوف څخه.

هغه زیاته کړه، چې روسیې لوی شمېر ځواکونه کورسک ته استولي وو؛ خو د پوکروسک جبهه هم پیاوړی کوي.

د اوکرایین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي ویلي دي، چې د کورسک عملیات هم د دې لپاره وو، چې د روسي ځواکونه له پولې څخه د مخالف لوري ته د تېرېدو مخه ونیسي.

روسیه اوس مهال د دونباس شاوخوا ۸۰٪ خاوره باندې کنټرول لري.

په ختیځ کې د روسیې د وروستیو پرمختګونو سرعت ته په پام سره د روسیې ځینې جنګي واحدونه ښايي د دې توان ونه لري چې لا پراخې سیمې وساتي.

پوتین د ۲۰۲۲ کال د فېبرورۍ په میاشت کې اوکراین ته د لسګونو زرو پوځیانو د استولو امر وکړ او دغه جګړه یې د ځانګړو پوځي عملیاتو په نوم یاده کړه.

اوکراین او لویدیځو ملاتړو یې ژمنه کړې، چې روسي ځواکونو ته به ماتې ورکړي او ټول روسي ځواکونه به له اوکراین څخه اوباسي.

د خوړو نړۍوال پروګرام په خپل اېکس کې لیکلي، چې په افغانستان کې ښځې تر ټولو لږ خواړه ترلاسه کوي او د بشري مرستو په کمېدو سره خوړو ته د ښځو لاسرسی نور هم بدتر شوی دی.
ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې ډېری ښځې مجبوره شوې دي، چې خپل ماشومان سوال کولو ته واستوي او د دوی یوازیني خواړه هغه څه دي، چې ماشومان یې تر لاسه کوي.
دغه سازمان په افغانستان کې اقلیمي ناورین ته هم په اشارې سره ویلي دي، چې په وروستیو میاشتو کې زرګونه کسان د سېلابونو او واورو له امله په بېلابېلو سیمو کې مړه شوي دي.
د خوړو نړۍوال پروګرام زیاته کړې ده، چې ښځې د دې له امله چې ډېر په کور کې پاتې کیږي، له یادو پېښو څخه اغېزمنې کیږي.
د جورج ټاون د انسټیټیوټ او د اسلو د څېړنو د موسسې د شمېرو له مخې، چې د ۲۰۲۳ کال په وروستیو کې خپرې شوې، افغانستان د ۱۷۷ هېوادونو په منځ د ښځو د پرمختګ په برخه کې په وروستي ځای کې دی.

په افغانستان کې د طالبانو دویم ځل واکمنۍ په دغه هېواد کې لومړنیو حقونو ته د ښځو لاسرسی محدود کړ، د زده کړو او کار حق یې تر امر ثاني پورې وځنډول شو او د ښځو مخ او غږ عورت وګرځول شو.