د یوناما مشرې او په ملګرو ملتونو کې د قطر استازې په افغانستان کې د ثبات پر ټینکښت خبرې کړي

په کندهار کې د طالبانو د والي وياند محمود عزام د سې شنبې په ورځ ويلي، چې په دې ناسته کې د یوناما اړوند د ټولو ادارو غړو هم ګډون درلود.

د ښاغلي عزام په خبره، ملاشيرین په افغانستان کې له مرستندويه ادارو دا هم وغوشتل، چې خپلې مرستې او خدمات زيات کړي.

نوموړي په دې ناسته کړې زياته کړې: « په خپلو خدماتو کې ډېروالی او پراخوالی را ولي، اوږدمهاله پروژې تطبیق کړي.»

هغه له بهرنیو مرستندويه ادارو غوښتي، چې بشري مرستې دې په سیاست پورې نه تړي او ادارې دې ټولي چارې د دوی په مشوره مخ ته بیايي.

د طالبانو د اعلامیې له مخې، د افغانستان په سویل کې د یوناما مشر طالب والي ملاشيرين ته ويلي، چې دوی هڅه کوي لنډ مهاله مرستې په اوږد مهال کې د «نظام د اصولو» مطابق مخ ته بوځي.

هغه ويلي: « هڅه کوو، چي ډونرانو ته قناعت ورکړو او راتلونکي کې افغانستان ته خپله بودیجه ډېره ځانګړې کړو.»

په کندهار کې د طالبانو والي ملاشيرين پر داسي مهال په سويل کې د يوناما له مشر او غړو سره ګوري، چې د وږي میاشتي په لومړی اونۍ کې د طالبانو د امربالمعروف وزير خالد حنيفي پر یوناما سختې نيوکې کړې وې.

حنيفي ويلي وو، چې د طالبانو د نوي قانون په اړه د یوناما څرګندونې «بې ځایه او د لوېدیځ اندېښنه ده.»

دغه وزارت د ملګرو ملتونو دغه استازولي دوښمنه وبلله او ویې ویل له یوناما سره به همکاري ونه کړي.

امربالمعروف وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې «هر هغه څوک چې پر دغه شرعي قانون نیوکه کوي، په اسلام او شرعي احکامو يې نيوکه کړې او بايد له نيوکې ډډه وکړي.»

د رویټرز د خبر له مخې د جرمني د بهرنیو چارو وزیرې نن خبري ناستې ته وویل: « دا روښانه ده، چې دلته لویه اندېښنه څه ده؛ که اوکراین سقوط وکړی، مالداویا ورپسې په کتار کې ده.»

انالنا بېربوک د فرانسې، پولینډ، رومانیا، هالنډ او لیتوانیا له بهرنیو چارو وزیرانو سره په کډه په چیسنیاو کې د مالداویا په شراکت د اوکراین اړوند ډلې په غونډه کې کډون کړی دی.

جرمني په اروپا کې د کیف یو مهم ملاتړی دی. دغه ډله په ۲۰۲۲ کال کې هغه وخت جوړ شو، چې روسیې پر اوکراین برید وکړ.

دغه پیلیټ فارم کې د مالدویا هېواد اقتصاد او ثبات برخې تر بحث لاندې نیول کیږي.

د مالدویا ولسمشرې مایا ساندو چې روسیه یې د خپل حکومت د نسکورولو په نیت تورنه کړه.

هغې وویل، چې دغه هېواد یې له سختو ننګونو سره مخ دی او له خپلو ملاتړو هېوادونو یې وغوښتل چې خپل ملاتړ زیات کړي.

ساندو وویل، «د اوکراین پر وړاندې د روسیې جګړه، چې موږ یې له لومړۍ ورځې غندو، زموږ اقتصاد ته یې ډېر زیان رسولی دی.»

د مالدویا هېواد متحدینو هم په اروپايي ټولنه کې د دغه هېواد د شاملیدو لپاره د هڅو هرکلی وکړ.

د ساندو په مشرۍ مالداویا، چې د اوکراین، ناټو او د اروپايي ټولنې د غړي رومانیا ترمنځ پروت دی، تمه لري چې تر ۲۰۳۰ کال پورې په دې بلاک کې شامله شي.

په کابل کې د ملګرو ملتونو د خوړو نړيوال پروګرام د سې شنبې په ورځ (د وږي ۲۷مه ) پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې دغه سازمان په افغانستان کې د راتلونکو شپږو مياشتو لپاره د خپلو فعاليتونو د دوام لپاره په عاجله توګه ٦٧٧ ميليونه ډالرو ته اړتيا لري.

د روغتیا نړیوال سازمان هم د پنجشنبې په ورځ (د وږي ۲۲ مه) اعلان وکړ، چې په افغانستان کې د خوراکي توکو نه خوندیتوب په یو مخ په زیاتیدونکي بحران بدل شوی او ۲.۹ میلیونه ماشومان، چې عمرونه یې له پنځو کلونو کم دي له خوارځواکۍ سره مخ دي.

د دغه سازمان په وینا، ۸۵۰ زره ماشومان له سختې خوارځواکۍ سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د خوړو نړیوال پروګرام تر دې مخکې اعلان کړی و، چې اروپايي ټولنې له افغانستان سره ۲۵ میلیونه یورو مرسته کړې ده.

دغه سازمان ویلي، چې دغه بشري مرستې به د ماشومانو، امیندوارو او شیدې ورکونکو میندو په ګډون د سلګونو زرو خلکو لپاره د خوړو د خوندیتوب په برخه کې ولګول شي.

طالب چارواکو د سه شنبې په ورځ وویل چې د ګرځندوی په برخه کې ۳ زره شرکتونه ثبت شوي دي.

چارواکو دا هم وویل چې په یو شمېر ولایتونو کې د معیاري هوټلونو د جوړولو کار روان دی او په دې وروستیو کې یې د ګرځندوی او هوټلونو د مدیریت انستیتیوت هم فعال کړی دی.

په افغانستان کې د هېواد د وضعیت په اړه د ډېرو هېوادونو خبرداریو ته په کتو، د طالبانو د دې ادعا تایدول سخت دي چې ګواکې زرګونه بهرنيو سېلانیانو افغانستان ته سفر کړی.

د تېر کال د غويي په ۲۷ مه په یوه برید درې بهرني وګړي او یو افغان وژل شوي وو، چې داعش یې مسوولیت منلی و.

دغه برید په افغانستان کې د بهرنیو وګړو د خوندیتوب په اړه اندېښنې راپورته کړې.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، په تېر کال کې یې ۶۲۰ خبریالانو ته د ژورنالیزم کارتونه وېشلي، د یوټیوب چینلونو لپاره یې کړنلاره جوړه کړې او د خبریالانو د صندوق لپاره یې کړنلاره چمتو کړې ده.

دغه وزارت همدا راز د ۱۰ زره ترانو او نعتونو راټولول، د ۱۲ تیاترونو نندارتونونه، د بېلابېلو وختونو د ۲۴۱۰ لرغونو اثارو ثبت او د کابل په هوايي ډګر او ګمرکونو کې د ۴۱۶ تاریخي اثارو د قاچاق مخه نیول د لاسته راوړنو په توګه یاد کړل.

طالبان وايي، په تېر کال کې یې د افغانستان په ۱۴ ولایتونو کې د ۴۰۰ لرغونو سیمو علمي سروې کړې او ۳۸۱ لرغوني سیمې یې په نښه کړې دي.

دغه وزارت همدا راز وویل چې له ۱۰۰ ښوونیزو بنسټونو او روزنیزو مرکزونو سره د همکاریو تړونونه لاسلیک شوي، چې له مخې یې په پلازمېنه او ولایتونو کې ۱۰ زره ۵۸۱ کسانو ته وړیا لوړو زده کړو او ۱۷ زره ۷۸۱ نورو ته په ځانګړي تخفیف ورکول کېږي.

ښاغلي متقي نن کابل کې د بهرنیو هېوادونو له سفیرانو او استازو سره په ناسته کې دا خبرې وکړې.

هغه د افغان کډوالو له کوربه هېوادونو په مننې سره زیاته کړه: «په ځانګړې توګه مو د پاکستان اسلامي جمهوریت او ایران اسلامي جمهوریت چې څنګه چې څلوېښت کاله یې د میلیونونو افغانانو کوربتوب کړی، هیله ده پاتې وختونه هم په ښه نیت او حوصله را سره تېر کړي، مهاجرینو ته تکلیف ونه رسېږي او افغانان پخپله خوښه هېواد ته را ستانه شي.»

دې وروستو کې له پاکستان او ایران د افغان کډوالو د ستنولو لړۍ چټکه شوې ده

همهاله افغان کډوال شکایت کوي چې په دغو هېوادونو کې د امنیتي ځواکونو او خلکو چلن هم ور سره سخت شوی دی.

د ایران په یزد کې افغان کډوالو تېره شنبه افغانستان انټرنشنل پښتو ته داسې ویډیو لېږلې وه چې پکې افغان ځوانان ټپي وو.

دوی ادعا کوله چې په دغه ښار کې ایرانیانو پر دې ځوانانو موټر خېږولی او پښې یې ور ماتې کړې دي.

له دې سره ایراني چارواکي بیا بیا د افغان کډوالو د ستنولو په تړاو څرګندونې کوي.

تازه د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي چې بې قانونه کډوال به په درناوی خپل هېواد ته ستانه شي، خو افغان کډوال شکایت لري چې د پاسپورټ اوویزې لرلو یا د ایران د کډوالۍ اسنادو با وجود هم ځینې کسان نیول کېږي او افغانستان ته ستنېږي.