امریکا په پام کې لري چې د ۲۰۲۵ کال لپاره یو لک او ۲۵ زره نور کډوال ومني

حال وش د دوشنبې په ورځ (د تله ۹ مه) په یوه خبرپاڼه کې اعلان وکړ، چې په ۱۳۹۸ کال کې یو افغان زنداني د مخدره موادو د قاچاق په تور نیول شوی و.

حال وش د دغه افغان هویت د «نثار احمد رحمتي» په نوم اعلان کړی او ويلي يې دي، چې نوموړی د یکشنبې په ورځ له عمومي زندان څخه ځانګړې بند خونې ته لېږدول شوی دی.

د دغو افغانانو د محاکمې او زندان د وضعیت په اړه تر اوسه معلومات نه دي خپاره شوي او تر اوسه د ایران چارواکو او د ایران دولتي رسنیو د دغه اعدام په اړه څه نه دي ویلي.

د ایران د بشري حقونو سازمان د یکشنبې په ورځ د شېراز په مرکزي زندان کې د دوو افغانانو په ګډون د ۱۴ بندیانو د اعدامولو خبر ورکړی و.

د ایران د پارلمان دغه غړي د سې شنبې په ورځ خبرداری ورکړ، چې له افغانانو سره د ایراني ښځو ودونه او بهرنیانو ته د ملکیت حق ورکول به د نفوسو د جوړښت د بدلون لامل شي.

یعقوب رضازاده وویل: «ولې ۱۷ میلیونه افغان کډوال ایران ته راغلل او دلته اوسېږي؟»

دغه ایراني چارواکي په داسې حال کې په دغه هیواد کې د ۱۷ میلیونو افغان کډوالو د موجودیت ادعا کړې ده، چې د ایران د کورنیو چارو پخوانی وزیر احمد وحیدي ویلي، چې په دغه هیواد کې د رسمي او نارسمي کډوالو په ګډون پنځه میلیونه افغان کډوال میشت دي.

ښاغلي رضازاده همداراز له ایراني مېرمنو سره د بهرنیو اتباعو د واده پر قانوني کېدو نیوکه وکړه او ویې ویل، د دې مسلې د توجیه لپاره د «شرعي واده» لقب کارول منطقي نه دي.

د ایران د پارلمان دغه غړي وویل: «موږ په څه اجازې سره بهرنیانو ته د ایراني ملکیتونو حق ورکوو؟ دې ته مهاجرت نه ویل کیږي، بلکې د نفوسو د جوړښت څېړنه او د ایران په خاوره کې د دوهم افغانستان جوړول بلل کیږي.»

د ایران د مدني قانون په ۱۰۶۰ ماده کې راغلي: «د یوې بهرنۍ ښځې سره د یوې ایرانۍ ښځې واده په داسې حالاتو کې، چې کوم شرعي خنډ نه وي، د حکومت په ځانګړې اجازې ځنډول کېږي.»

د دغه قانون له مخې، د یوې ایرانۍ لپاره له یوه نا ایراني سره د واده کولو شرط دا دی، چې دواړه باید مسلمان وي.

دغه اژانس د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزات له قوله لیکلي، چې له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو د اېستلو په لړ کې تېره ورځ له یادو ګاونډیو هېوادونو څخه ۱۵۷ افغان کډوالې کورنۍ راستنې کړل شوې.

د راپور له مخې، ۲۰ کورنۍ د ننګرهار د تورخم، ۴۳ کورنۍ د کندهار د سپین بولدک، ۶۵ کورنۍ د نیمرو د وریښمو پله او ۲۹ کورنۍ د هرات د اسلام کلا له لارې هېواد ته راستنې کړل شوې دي.

د باختر اژانس د معلوماتو له مخې، تازه له راستنو کړل شویو کډوالو سره د طالبانو له لوري د مرستو تر څنګ یو شمېر دغه کډوال یې خپلو اصلي سیمو ته لیږدولي دي.

د راپورونو له مخې، د ایران د کرمانشاه لوی څارنوال بیا ویلي، چې دغه ولایت ته د افغانانو په ورتګ بندیز دی.

د دغه ولایت لوی څارنوال حمید رضا کریمي تېره ورځ خبرداری ورکړی، چې که هر چا افغان کارګرانو ته کار ورکړی وو، قانوني چلند به ورسره وشي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې ایران په دغه هېواد کې له افغان کډوالو سره چلند خورا سخت کړی او ډیری افغانان وايي، چې ایراني پولیس پر پاسپورټ او ویزې سربېره هم افغانان نیسي او له یاد هېواده یې باسي.

د طالبانو د کډوالو او ستنېدونکو چارو وزارت نن په اعلاميه کې د خلیل رحمان حقاني او په افغانستان کې د پاکستان د سفير عبیدلرحمان نظاماني د لیدنې خبر ورکړی.

اعلاميه زیاتوي، چې حقاني په دې ليدنه کې په پاکستان کې د افغان کډوالو د ځوروني ترڅنګ دتګ راتګ پر مهال د ځينو ستونزو یادونه وکړه او له دغه هېواد یې وغوښتل، چې په دې برخه کې د ګاونډيتوب اصل په پام کې ونيسي.

حقاني له پاکستاني سفيره غوښتي، چې کډوال دې د سیاستونو نه قرباني کوي.

«د پاکستان څخه د مهاجرینو په هکله د یوې ګډې او جامع تګلارې غوښتنه کوو، ترڅو د مهاجرینو راتلونکی روښانه او په اړه یې دقیق تصمیمونه ونیول شي.»

په اعلاميه کې د پاکستاني سفير له قوله لیکل شوي، چې «مسایل باید د خبرو او ګډو ناستو له لارې حل کړو.»

په اعلاميه کې نظاماني د کډوالو د ستونزو حل خپل اخلاقي مسوليت بللی او ويلي یې دي، چې له رهبرۍ سره به یې پر حل کار وکړي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزیر امير خان متقي بېګاه په کابل کې د بهرنيو هېوادونو له سفيرانو او استازو سره په ناسته کې وويل، له ټولو هېوادونو په تېره له ایران او پاکستان یې تمه دا ده، چې د افغان کډوالو په ستنولو کې له زغم او احتیاط کار واخلي.

متقي د پاکستان او یران یادولو سره هیله وکړه، چې افغان کډوالو ته پکې تکلیف ونه رسېږي او په خپله خوښه ستنېدو ته پرېښودل شي.

د طالبانو چارواکو د څرګندونو سره هممهاله په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو د ځورولو او په زور افغانستان ته د ستنولو راپورونه ډېر شوي دی.

د روانې عیسوي میاشتې په پیل کې ۱۲ کسان هغه مهال مړه شول، چې هڅه یې کوله له دغه کاناله په تېرېدو سره له فرانسې ځان انګلستان ته ورسوي.

دغه کسان هغه مهال مړه شول چې کښتۍ یې په کانال کې ډوبه شوه.

په دغه کانال کې د کډوالو مړینې په فرانسې او انګلستان فشارونه ډېر کړي، چې له دغې لارې د کډوالو د کښتیو د تللو مخه ونیسي.

د فرانسې د پاس-دی-کالاس سیمې مشر جاک بیلنټ وویل، چې د ژغورنې ډلو ته خبرداری ورکړل شوی و، چې یوه کښتۍ چې ۵۹ تنه پکې سپاره وو؛ د پاس-دی-کالیس په سیمه کې د امبلټیوس ساحل ته نږدې په اوبو کې له ستونزو سره مخ شوې ده.

هغه یوې خبري غونډې ته وویل: "د شپې په شاوخوا یوه بجه یوه نوې پېښه رامنځته شوه او موږ د اتو کسانو مړینې خواشیني کړو."

هغه زیاته کړه، چې نور ۵۱ کډوال اوس د ژغورنې او طبي عملې تر پاملرنې لاندې دي.

نوموړي زياته کړه، چې وژل شوي کسان د افغانستان، سوډان، سوريې، مصر او ايران وګړي وو، خو دا یې نه دي‌ ویلي، چې د افغانانو شمېر څو تنه وو.

دغه کانال د نړۍ یو له بوختو بار وړونکو لارو څخه دی او هلته د سمندر څپې قوي دي، چې په کوچنیو کښتیو کې تېرېدل خطرناک کوي.

بیلنټ وویل، چې وروستۍ پېښه د هغو کسانو شمېر ۴۶ ته رسوي، چې د کال له پیل راهیسې د فرانسې څخه د کانال د تېرېدو په هڅه کې مړه شوي دي.

هغه وویل، چې یوازې د سپټمبر په ۱۴مه له فرانسې څخه د دې کانال د تېرېدو اته هڅې وشوې او شاوخوا ۲۰۰ کډوال وژغورل شول.