بریتانوي رسنۍ: د پاکستان پوځ باید عمران خان د ټرمپ د ادارې له فشارونو مخکې خوشې کړي

دغه نظرپوښتنه چې په پرلیکه بڼه د فیسبوک او اېکس پر مټ ترسره شوې پکې ۱۵۵۹ ګډونوالو برخه اخیستې ده، چې د نظرپوښتنې اساسي څلور پوښتنې یې ځواب کړې دي.

دا نظرپوښتنه د افغانستان په اوسني وضعیت کې له طالبانو سره د ټرمپ د نوې راتلونکې ادارې د تعامل، فشار راوړلو، مرستې بندولو او بې پرې پاتې کېدو په اړه د خلکو نظرونه راټولوي.

د اېکس او فیسبوک نظرپوښتنې د افغانستان د حالاتو او د طالبانو په اړه د خلکو بېلابېل نظرونه ښیي او په ګډه دا پایلې د ټولنیزو او سیاسي تمایلاتو د پوهېدو لپاره کارول کېږي.

۱. پر طالبانو فشار راوړل

•د اېکس نظرپوښتنه: ۶۲ کسانو (۱۹%) د دې نظریې ملاتړ کړی چې ټرمپ به پر طالبانو فشار راوړي.

•د فیسبوک نظرپوښتنه: ۳۰۸ کسان (۲۵%) باور لري چې ټرمپ به پر طالبانو فشار راوړي.

•د دواړو ګډې پایلې: ۳۷۰ کسان (۲۴%) پر دې باور دي چې ټرمپ به پر طالبانو فشار راوړي.

۲. له طالبانو سره تعامل کول

•د اېکس نظرپوښتنه: ۱۵۷ کسان (۴۸%) باور لري چې ټرمپ له طالبانو سره تعامل کوي.

•د فیسبوک نظرپوښتنه: د دې نظریې ملاتړ بیا پر فیسبوک لا زیات شوی او ۶۴۰ کسانو (۵۲%) باور ښودلی چې ټرمپ به له طالبانو سره تعامل کوي.

• د دواړو ګډې پایلې: ۷۹۷ کسان (۵۱%) په مجموعي توګه په دې باور لري چې ټرمپ به له طالبانو سره تعامل کوي.

۳. پر طالبانو مرستې بندول

•د اېکس نظرپوښتنه: ۴۳ کسان (۱۳%) باور لري چې ټرمپ به پر طالبانو مرستې بندې کړي.

•د فیسبوک نظرپوښتنه: ۸۶ کسان (۷%) باور لري چې ټرمپ به پر طالبانو مرستې بندې کړي.

•د دواړو ګډې پایلې: ۱۲۹ کسان (۸%) په دې باور لري چې ټرمپ به پر طالبانو مرستې بندې کړي.

۴. نظر نه لرم

•د اېکس نظرپوښتنه: ۶۶ کسان (۲۰%) د موضوع په اړه بې پرې پاتې شوي او نظر یې نه دی ورکړی.

•د فیسبوک نظرپوښتنه: ۱۹۷ کسان (۱۶%) تاییدوي چې د موضوع په اړه هېڅ نظر نه لري.

•د دواړو ګډې پایلې: ۲۶۳ کسان (۱۷%) په دې موضوع کې بې پرې پاتې شوي دي.

تحلیل او پایله

د اېکس او فیسبوک د نظرپوښتنې ګډ تحلیل ښيي چې زیاتره ګډونوال (۵۱%) باور لري چې ټرمپ به له طالبانو سره تعامل وکړي. د دې نظریې ملاتړ د دواړو نظرپوښتنو په پایلو کې له ۵۰% څخه لوړ دی، چې ښيي د نظرپوښتنو ګډونوال باور لري، ټرمپ به له طالبانو سره تعامل وکړي.

دویمه برخه خلک بیا باور لري چې ټرمپ به پر طالبانو فشار راوړي او دا ډله خلک د مجموعي ګډونوالو ۲۴ سلنه جوړوي.
درېیمه ډله ګډونوال بیا باور لري چې ټرمپ به پر طالبانو د امریکا مرستې بندې کړي او د دې باور لرونکي خلک د نظرپوښتنې ۸ سلنه جوړوي.

څلورمه ډله ګډونوال چې اندازه یې یو څه لوړه ده بیا د اړوندې موضوع په اړه هېڅ نظر نه لري او دا د ګډونوالو ۱۷سلنه جوړوي.

خبرپاڼه کې ویل شوي چې، که د دوی هر غړي له دغه امر څخه سرغړونه وکړه نو سخته سزا به ورکړي.

د تحریک طالبان پاکستان ټي ټي پي مشرتابه د یوې خبرپاڼې له لارې «خپلو والیانو، ولسوالانو او ډلګۍ مشرانو» ته خبرداری ورکړی چې له «تسلیم شویو حکومتي کسانو سره دې اړیکې نه پالي او نه دې له هغوی سره ناستی پاستی کوي.»

ټي ټي پي په خپله خبرپاڼه کې دا نه دي ويلي، چې کوم ډول تسلیم شوي حکومتي کسان یادوي خو په دې وروستیو کې یو شمېر پاکستاني پولیس او ایف سي عسکر په وزیرستان، ډېره اسماعیل خان، بنو او لکي مروت کې له خپلو دندو لاس په سر شوي وو.

تحریک طالبان پاکستان دغه ګام داسې مهال اخیستی چې د پاکستاني امنيتي ادارو روانه اونۍ د دغې ډلې پر غړو پر ډیورنډ کرښه د دوو بریدونو یادونه کړې او ویلي یې دي چې دغه وسله وال د افغانستان له لوري پر ډیورنډ کرښه پاکستان ته اوښتل.

خو ټي تي پي د دغو بریدونو په اړه لا څه نه دي ویلي.

پاکستاني امنیتي ادارو تر لسو د زیاتو وسله والو د وژل کېدو او همدومرو د ټپي کېدو خبر ورکړی او ویلي یې دي چې وژل شوي وسله وال په حافظ ګلبهادر پورې تړلي دي.

د خراسان ډایري په نوم یوې پاکستاني رسنۍ د خپلو سرچینو په حواله ویلي، چې د وسله والو دغه برید د پاکستان د امنیتي ځواکونو له خوا په شا تمبول شوی دی. په دې راپور کې، وسله والو ته هم د مرګژوبلې د اړول کیدو راپور ورکړل شوي، خو د دقیق شمیر په اړه یې څه نه دي ویل شوي.

تیره ورځ د پاکستان په بلوچستان کې د بلوڅ ازادي غوښتونکي پوځ په برید کې د وژل شوو کسانو شمیر ۲۷ ته پورته شوی دی. په وژل شوو کې ۱۹ پاکستاني عسکر هم شامل دي.

په پاکستان کې یو ځل بیا نا امنیو زور اخیستی او د امنیتي پیښو شمیر په زیاتیدو دی. د پاکستان حکومت او پوځ د دغو پیښو پړه د افغانستان په طالبانو اچوي او وايي، چې دوی په خپله خاوره کې د پاکستان ضد ډلو ته ځای ورکړی دی. طالبانو بیا دغه ادعاوې رد کړي دي.

اېکسپرېس ټرېبیون د دغه هېواد د امنیتي سرچینو له قوله تېره ورځ شنبه د (لړم ۱۹مه) ویلي چې یوې ډلې وسله والو پلان درلود چې د افغانستان له لورې له ډیورنډ کرښې د شمالي وزیرستان سپین وام ولسوالۍ ته واوړي، د پاکستان د پوځ له لوري پرې برید شوی چې له امله یې شپږ وسله وال وژل شوي او یو شمېر ټپیان شوي.

پاکستاني سرچینو په دغې جګړه کې پوځ ته د اوښتې مرګ ژوبلې په اړه څه نه دي ویلي.

پاکستاني امنیتي سرچینو اېکسپرېس ټرېبیون ته ویلي، چې دغه وسله وال د حافظ ګلبهادر اړوند و او غوښتل یې چې په شمالي وزیرستان کې پر پاکستاني امنیتي ځواکونو بریدونه وکړي.

تر اوسه پورې ټي ټي پي په دې اړه څه نه دي ویلي.

تېره اونۍ په سویلي وزیرستان پر پاکستان پوځ د ټي تي پي په برید کې شپږ پاکستاني پوځيان وژل شوي و او پنځه ټپیان وو.

دغه برید داسې مهال کیږي چې بلوڅ بیلتون پالو د بلوچستان په کويټه ښار کې د رېل په یوه تمځای کې تیره ورځ د یوه ځانمرګې پرید په پایله کې د ۱۹ پاکستاني پوځيانو په ګډون ۲۶ تنه وژلي او شاوخوا ۵۰ نور یې ټپیان کړي.

د پاکستان د ریلوې پولیسو انسپکټر جنرال راو سردار علي خان د شنبې په ورځ د کراچۍ په ګډون په ټول هېواد کې په لوړه کچه د اورګاډو د تمځایونو او تاسیساتو د امنیت ساتلو خبرداری ورکړی.

د اورګاډو د تمځایونو او ودانیو د امنیت خوندیتوب په موخه د یادې ادارې اړوند اضافي پولیس هم په مهمو تمایځایونو کې ځای پر ځای شوي دي.

د پاکستان ټریبیون ورځپاڼې په خپل یوه راپور کې ویلي، چې د دغه هېواد د اورګاډي ادارې دغه امنیتي تدابیر د پاکستان د بلوچستان ایالت د کویټې ښار د اورګاډې په یوه تمځای کې له یوې خونړۍ چاودنې وروسته نیولي دي.

د پاکستاني چارواکو له لوري امنیتي ځواکونو ته لارښوونه شوې، چې د اورګاډونو تمځایونو ته د ننوتلو او وتلو په ځایونو کې څارنه سخته کړي.

د اورګاډو په تمځایونو کې د کلکو امنیتي تدابیرو د نیولو په لړ کې د پاکستان د حکومت له لوري د اورګاډو په لویو تمځایونو کې د ماین ناکاره کولو ډلې هم ځای پرځای شوې دي او د هر اورګاډې له روانیدو مخکې د اورګاډي پلټنه کوي.

د راپورونو له مخې، د اورګاډو په تمځایونو کې د کلکو امنیتي چمتوالو په لړ کې ټول مساپر او د هغوی وسایل پلټل کیږی او د لا څار په موخه په تمځایونو کې د تګ راتګ لپاره اضافي دروازې جوړیږي.

همدارنګه پاکستاني رسنیو ویلي، چې د اورګاډو په تمځایونو کې د ځانګړو امنیتي تیاریو په لړ کې په تمځایونو کې د ښځینه پولیسو شمېر هم ډیر شوی تر څو امنیتي چاپیریال ډاډمن کړي.

پاکستاني چارواکو د پاکستان د اورګاډو په مهمو او لویو تمځایونو کې د کلکو امنیتي چمتوالي نیولو راپور په داسې حال کې ورکړی، چې تېره ورځ د پاکستان د کویټې ښار د اورګاډې په یوه تمځای کې د یوې چاودنې په پایله کې د ۱۹ پاکستاني پوځيانو په ګډون ۲۶ کسان ووژل او له ۵۰ ډیر نور ټپان شول.