د ټرمپ د لوړې تر مراسمو مخکې د هغه د ډیجیټل کرنسۍ ارزښت مخ په لوړېدو دی

ورته مهال جو بایډن بیا ویلي، چې د تړون په لومړي پړاو کې به د غزې څخه د راتلونکو خوشې کېدونکو بندیانو په ډله کې لږ تر لږه دوه امریکایي وګړي هم شامل وي.
هغه وویل: «له دومره کړاو، ویجاړۍ او وینې تویېدنې وروسته نن په غزه کې ډز بندي شوې ده.»
بایډن دارنګه د غزې د اوربند مذاکرات تر ټولو هغو مذاکراتو سخت بللي دي، چې په خپله په کې ښکېل و.
له بل پلوه حماس د اوربند د هوکړې له مخې، د یکشنبې په ورځ لومړی ۳ اسراییلي بندیان سره صلیب ته وسپارل.
وروسته بیا اسراييل هم د اوربند د هوکړې له مخې، له بېلابېلو زندانونو څخه د ۶۹ ښځو او ۲۱ ماشومانو په ګډون د ۹۰ فلسطيني بنديان خوشې کړل.

د فلسطین د روغتیا وزارت د معلوماتو له مخې، د غزې په تړانګه کې د اسراییل په ۱۵ میاشتنۍ جګړه کې د زرګونو ماشومانو او ښځو په ګډون ۴۷ زره او ۸۹۹ تنه فلسطینیان وژل شوي او تر ۱۱۰ زره او ۷۰۰ ډېر فلسطینیان ټپیان او په زرګونو نور لادرکه دي.
له اوربند وروسته د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق یونېسف ویاندې روزالیا بولن بیا ویلي، چې په غزه کې د بشري مرستو د چمتو کولو له پلوه راتلونکې ننګونې "ډېرې" دي.

د پاکستان پوځ د عامه اړیکو دفتر نن دوشنبه د (سلواغې لومړۍ) نېټه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې پوځ د بلوچستان ژوب ولسوالۍ په سمبازه سیمه کې د پوځي عملیاتو پر مهال پنځه وسله وال وژلي دي.

خبرپاڼه کې راغلي، چې د پاکستان پوځ او ایف سي ځواکونو په ګډو عملیاتو او جګړه کې یې د ژوب په سمبازه سیمه کې هغه وسله وال وژلي، چې له افغانستانه په ډیورنډ کرښه را اوښتل.

پوځ په خبرپاڼه کې له طالبانو غوښتي چې خپلې ژمنې پوره کړي او د افغانستان خاوره د پاکستان د نا امنه کېدو لپاره ونه کاروي.

طالبانو د پاکستان دغې ادعا ته لا ځواب نه دی ویلی.

خبرپاڼه زیاتوي چې، له دغو وسله والو څخه وسلې او مهمات هم لاسته ورغلي، چې د «امنیتي ځواکونو په وړاندې په ترهګریزو فعالیتونو او همدارنګه د بې ګناه ملکي وګړو په هدفي وژنو کې ترې کار اخیستل کیده.»

د پاکستان پوځ د عامه اړیکو دفتر وايي، چې په سیمه کې د وسله والو پر ضد لا هم عملیات روان دي او هڅه یې دا ده چې دغه سیمه له وسله والو څخه پاکه کړي.

تر دې وړاندې هم پاکستان دعوې کړې وې چې پاکستان کې د نا امنۍ پېښې له افغانستانه پلان کیږي خو طالبانو د پاکستان داسې ادعاوې رد کړې وې او دا یې د دغه هیواد کورنۍ موضوع بللې وه.

منظور پښتین ویلي په باجوړ ولسوالۍ کې خلک په دې نه پوهېږي چې د ورځې څه ووايي او د شپې څه، ځکه د ده په خبره د شپې او ورځې حکومتونه جلا دي. هغه وايي: «د ورځې به پوځي ګرځي په کوڅو کې او د شپې به طالب ګرځي.»

هغه همدا راز اندېښنه څرګنده کړې چې په مومندو، سوات، بنون، جاني خېلو او بنو کې روان امنیتي حالات ورځې تر بلې خرابیدونکي دي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ د مشر په خبره، په بنو او جاني خېلو کې اوس هم په بازارونو کې د وسله والو فعالیتونه په ښکاره توګه ترسره کېږي او یوازې د کمې مودې لپاره د پوځ له لوري لمنځه وړل شوي وو.

منظور پښتین اشاره کړې چې په بکاخیلو کې د طالبانو او پوځ ترمنځ له نښتو وروسته پاکستانی پوځ له ولسي وګړو څخه غچ اخلي او ځوروي یې.

هغه د خېبرپښتونخوا په کورمې ولسوالۍ کې د شیعه ګانو او سنیانو ترمنځ روانې شخړې هم د پوځ زیږنده بولي او زیاتوي چې په لوی لاس پوځ د دغه شخړو اوږدیدو ته لمن وهي.

پښتین ویلي چې په کورمه کې اوس خلک د دغه روانې نا امنۍ او ناورین له کبله خوراکي توکو ته لاس رسی نه لري؛ خو د پاکستان حکومت هلته د شوې جرګې پرېکړې نه شي عملي کولای. هغه زیاتوي: « ظاهره خبره ده پوځ ریاست جنګ غواړي، دوی سنجیده کېږي، دوی په کورمه کې په وینو خوشحاله دي».

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر ادعا کړې د خېبر ولسوالۍ کې د اپریدو بېلابېلې قبیلې د پاکستاني پوځ له لوري‌ نظر بند کړل شوي‌ او همدا راز په اورکزیو سیمه کې بیا هره ورځ د ځاي اوسیدونکو د وژل کیدو لړۍ روانه ده.

هغه نیوکه کوي چې همدا راز په میرعلي کې هم د پاکستان پوځ له لوري نا امنیو ته لمن وهل کېږي او هلته هم حالت ترینګلي‌ شوي دي.

پښتین نیوکه کړې چې د پاکستان پوځ د خپلو ډرون بمونو د ازمایلو لپاره په میرعلي کې پر بې ګناه عامو وګړو بریدونه کوي.

د یاد غورځنګ د مشر په دې ویډیو پېغام کې ادعا شوې چې د وزیرستان په سپلږه کې څو ورځې وړاندې د سیمې تنکیو ځوانانو د کرېکټ لوبه کوله ؛خو د‌ پاکستاني پوځ له لوري پر له بې پېلوته الوتکې څخه ازمایښتي بم وغورځاوه او پر دغو بې ګناه وګړو یې تجربه وکړه.

منظور پښتین نیوکه کړې چې د پاکستان پوځ د ترهګرۍ په نوم عام ملکي وګړي‌ ماشومان وژني.

هغه له پښتنو غوښتي چې ژر تر ژره دې د دغو کړنو خلاف راپورته شي او نوره دا خاوره د جګړې د دوام لپاره پرېنږدي. هغه غږ کړی چې د‌ پاکستان پوځ تابیا لري چې یو ځل بیا یوه نوې ډله پیدا کړي او په کابل کې یې د جګړو د دوام لپاره وکاروي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر پر پښتنو غږ کړی چې په د ملګرو ملتونو د جنګي جرمونو ادارو ته دې د دوی په سیمو کې روان ناورین مستند کړ‌ي او ورسره دې یې شریک کړي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په داسې حال کې د خېبر پښتونخوا له امنیتي وضعیت څخه اندېښنه څرګندوي چې تر دې دمخه د عوامي ملي ګوند مشر ایمل ولي خان نیوکې کړې وې چې د پښتونخوا یو شمېر سیمې د پاکستاني طالبانو لاس ته لوېدلي او په دغه ایالت کې ترهګرۍ زور اخیستی دی.
په دې وروستیو کې پاکستاني طالبانو په خېبر پښتونخوا کې د‌ پاکستاني پوځ خلاف بریدونو ته زور ورکړی او هره ورځ دوی ته د یاد ایالت په بېلابېلو سیمو کې د مرګ ژوبلې د اوښتو ادعا کوي.

همدا راز د یو شمېر سیمو او له پاکستاني پوځ څخه په پښتونخوا کې د ځینو پوځي چوڼیو د نیول کیدو ادعاوې یې هم کړي دي.

ډاکټرانو ویلي، چې سیف علي خان له خطر څخه وتلی او له روغتون نه رخصت شوی دی.

د ممبۍ د پولیسو مرستیال کمشنر دکیت ګیدم رسنیو ته وویل، « لومړني شواهد ښيي چې نیول شوی سړی د بنګله دیش تابعیت لري او هند ته له غیرقانوني راتګ وروسته یې خپل نوم بدل کړی دی».

دغه دویم مشکوک کس، چې د ممبۍ ښار په څنډو کې نیول شوی، د وېجي داس نوم کاراوه خو ګومان کیږي چې هغه محمد شریف الاسلام شهزاد نومیږي او پنځه یا شپږ میاشتې مخکې ښار ته له راتګ وروسته یې ددندو له یوې ادارې سره کار کاوه.

خان، چې عمر یې ۵۴ کاله دی، په خپل کور کې د غلا د هڅې پر مهال د یوه بریدګر له خوا د چړې شپږ وارونه خوړلي دي.

ډاکټرانو وویل چې هغه د غاړې او لاسونو په برخو کې له ټپونو وروسته عملیات شوی.

له افغانستان سره تاریخي تړاو

د سیف علي خان کورنۍ د هندي کلتورونو یوه ګډوله ده ځکه دواړې میندې یې هندوې وې او ده هم له هندوې کرینا کپور سره واده کړی.

د هندي رسنیو د رپوټونو له مخې، د سیف علي خان اړوند پټوډي کورنۍ ریښې د افغانستان کندهار ولایت ته ورګرځي چې وروسته په هند کې مېشت شول.

فایز طالب خان د دې کورنۍ بنسټګر د دویمې انګلو-مرهټه جګړې پرمهال له ایسټ انډیا کمپنۍ سره همکاري درلوده او د دې مرستې په بدل کې د بریتانیا پوځي افسرانو هغه ته په۱۸۰۴ کال کې پټوډي ملکیت ورکړ. په ځانګړې توګه، د خان نیکونه د کندهار پښتانه دي.

د فایز طالب خان نسلونو تر ۱۹۴۹ پورې پر دې ملکیت حکومت وکړ تر دې چې د هند له استقلال وروسته دا ملکیت له پنجاب سره یوځای شو. د پټوډي وروستی رسمي نواب منصور علي خان پټوډي و. هغه مشهور کرکټ لوبغاړی و. منصور له خپل پلار افتخار علي خان پټوډي څخه دا ویاړ ترلاسه کړ.

سیف علي خان: د کرکټ میراث

منصور علي خان پټوډي د ۲۱ کالو په عمر کې د هند د کرکټ ټیم تر ټولو ځوان کپتان شو. د هغه پلار افتخار علي خان هم د ټیم کپتان و. منصور د بالیووډ له لوبغاړې شرمیلا ټاګور سره واده وکړ او دوی درې ماشومان درلودل - سیف علي خان، سوها علي خان او سبا علي خان.

سیف علي خان دوه ځلې واده کړی دی. د هغه لومړی واده له سینمايي لوبغاړې امرېتاسینګ سره و، چې له هغې دوه ماشومان سارا علي خان او ابراهیم علي خان لري.له طلاق وروسته سیف له کرینا کپور سره واده وکړ او دوی دوه زامن تیمور علي خان او جېه علي خان لري. د سیف خور سوها علي خان له سینمايي لوبغاړي کنال کمیو سره واده کړی. د هغه بله خور سبا مجرده او د سرو زرو ډیزاینره ده.

د هند له استقلال وروسته چې د ۱۹۷۱ کال شاهي لقبونه لغو شول، د پټوډي کورنۍ رسمي وضعیت د سیمه ییزو شاهانو په توګه پای ته ورسېد. د دې کورنۍ ګڼ شمېر غړي، چې د پاکستان کرکټ بورډ پخوانی رییس شهریار خان هم پکې شامل و، پاکستان ته کډه شول.

د الجزېرې د خبر له مخې، د فلسطیني حکومت وزارتونه او ادارې په بشپړ ډول چمتو دي چې د حکومت له پلان سره سم کار پیل کړي څو د عادي ژوند چټک او تدریجي راستنیدل ډاډمن شي.

د فلسطیني چاراوکو په وینا، د بې ځایه شویو خلکو راستنېدل به د اوربند له پلي کیدو څخه اووه ورځې وروسته پیل شي.

دوه مصري سرچینو رویټرز ته وویل، چې د مرستې رسولو شاوخوا ۲۰۰ لارۍ، چې ۲۰ یې د تیلو بار وړونکې دي، د یکشنبې په ورځ د اسراییل تر کنټرول لاندې کریم شالوم له لارې غزې تړانګې ته تګ پیل کړ.

د رویټرز د خبر له مخې، د یکشنبې په ورځ د غزې په سړکونو کې د وسله والو او حماس چارواکو د صحنو په اړه د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر ګیدیون سار وویل: « له بده مرغه، موږ د حماس د پوځي او حکومتي وړتیاوو د له منځه وړو هدف ته ونه رسیدو. موږ دا حقیقت منو چې موږ لا تر اوسه خپل اهداف نه دي ترلاسه کړي، خو موږ ژمن یو چې دا کار وکړو.»

پر غزې د اسراییل برید د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په ۷مه د حماس ډلې له‌خوا د اسراییل پر سویلي سیمو له بریدونو وروسته پیل شو.
په دغو بریدونو کې له ۱۱۰۰ څخه زیات کسان ووژل شول او شاوخوا ۲۴۰ کسان یرغمل شوي دي.
له هغه وروسته اسراییل هم پر غزې بریدونه پیل کړل. په تېرو ۱۵ میاشتو کې په غزه کې لږ تر لږه ۴۶،۷۰۷ کسان وژل شوي دي، چې شاوخوا ۱۸،۰۰۰ ماشومان هم پکې شامل دي.
په غزه کې د جګړې له امله لږ تر لږه ۱۱۰،۲۶۵ کسان ټپیان شوي دي.