د هېکرانو یوې ډلې «طالب لیکس» لهخوا په افشا شویو سندونو کې یو هم د کانونو وزارت اړوند په سمنګانونو ولایت کې د ګچو د شوي قرارداد په تړاو یو سند دی چې په خورا کمه بیه یې دغه قرارداد یوه شرکت ته ورکړی دی.
د مکتوب له مخې، طالبانو د «میهن سټار په نوم یوې کمپنۍ ته یو ټن ګچ په څلور سوه افغانۍ قراداد» ورکړی او ټول ټال د ۱۰ زره ټنو قرارداد ورسره شوی دی.
په یاد مکتوب کې د طالبانو کانونو وزارت خپل ولایتي ریاست ته لیکلي، چې له اړوند شرکت څخه د استخراج او لېږد له درکه یوازې پر ټن څلور سوه افغانۍ واخلي.
د مکتوب له مخې، دغه قرارداد یوازې د یوه کال لپاره شوی دی چې د سمنګان ولایت د حضرت سلطان ولسوالۍ اړوند د ګچو د یوه کان د استخراج لپاره شوی دی.
د دغه کان د کېندنو قرارداد لومړی د متر مکعب په بڼه شوی و؛ خو طالبانو په ناببره توګه بېرته بدل کړی او د ټن حساب ته یې اړولی دی.
دغه سند په سمنګان ولایت کې د طالبانو د کانونو رییس لطف الله حبیبي لهخوا لاسلیک شوی دی.
نیوکې دا دي، چې د طالبانو په کانونو وزارت کې پراخ فساد روان دی او د طالبانو یو شمېر لوړ پوړي غړي د کانونو په قراردادونو کې ښکېل دي چې له دې درکه یې پراخه ګټه شخصي جېبونو ته روانه ده.
د طالبانو د یاد وزارت پر پخواني وزیر شهاب الدین دلاور هم د کانونو په برخه کې د فساد تور و او له همدې کبله د ملا هبتالله له لوري له دندې ګوښه شو.
د «طالب لیکس» لهخوا د طالبانو د افشا شویو سندونو پربنسټ، د کابل په شکردرې ولسوالۍ کې هم یوازې په یوه میاشت کې له پنځه سوه ټنو څخه زیات د مرمر ډبرې استخراج شوې دي.
د دغو سندونو له مخې، د مرمر ډبرو د استخراج دغه شمېره یوازې په یوې ولسوالۍ کې ښودل شوې، چې ښیي په ټول هېواد کې د ګران بیه ډبرو استخراج په پراخه توګه په چټکۍ سره روان دی او دا اندېښنې هم راپورته کوي، چې دغه لړۍ له فساده ډکه ده.
راپورونه کاږي، چې د کانونو په برخه کې طالبان په زیات شمېر تړونونو کې په مستقیم ډول ونډه لري او د دوی عایداتي سرچینې بلل کېږي.
طالبان غواړي د افغانستان طبیعي زېرمې د عوایدو په یوې مهمې سرچینې بدلې کړي؛ خو کارپوهان وايي، د تخصص او څار کمښت اوږدمهاله ګواښونه پېښوي.
د امریکا او ملګرو ملتونو د ارزونو له مخې، د افغانستان د طبیعي زېرمو ارزښت شاوخوا یو ټریلیون ډالره دی.
د راپورونو له مخې، واک ته د طالبانو له راتګ راهیسې د کان کېندنې له ۲۰۰ ډېر تړونونه لاسلیک شوي، چې ګڼ یې له سیمهییزو شرکتونو سره دي او د میلیاردونو ډالر ارزښت لري.
