د «طالبلیکس» هېکرانو له خوا د طالبانو په افشا شویو اسنادو کې یو هم د دغې ډلې تر کنټرول لاندې د ښوونیز نصاب د جامو یا یونیفورم لایحه ده، چې د یادې ډلې مشر ملا هبتالله اخوندزاده د حکم پر بنسټ یې د هېواد له ټولو ښوونیزو بنسټونو د عمليکېدو غوښتنه شوې ده.
د طالبانو د پوهنې وزارت دا لایحه چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې په یوې مقدمه، څلورو فصلونو او نهوو مادو کې منظور شوې ده.
د دغې لایحې په مقدمه کې راغلي: «شریعت د جامو لپاره ځانګړی ارزښت ورکړی او یوازې د انسان د بدن پټولو وسیله نه ده، بلکې دا له ادابو او دیني لارښوونو سره هم تړاو لري.»
په دې لایحه کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د ښوونیزو ادارو د زدهکوونکو جامې له لومړي تر نهم ټولګي اسماني ښودل شوی او ورسره یې د سپینې خولۍ یا پګړۍ پر سر کول هم لازمي بللي دي.
همداراز په دغه لایحه کې له ۱۰م څخه تر ۱۲م ټولګي پورې د زدهکوونکو جامې سپین رنګ ښودل شوی او ترڅنګ یې د پګړۍ پر سر کولو سپارښتنه هم شوې ده.
د طالبانو د پوهنې وزارت په لایحه کې ښوونکو ته سپارښتنه شوې چې کمېس، پرتوګ، پګړۍ او یا هم خولۍ ورسره واغوندي.
طالبانو په دې لایحه کې ټولو ښوونکو او زدهکوونکو ته خبرداری ورکړی، چې د تنګو او چسپو جامو له اغوستلو دې ډډه وکړي.
دغهراز، طالبانو په یاده لایحه کې د خپلو مدرسو له زدهکوونکو غوښتي چې هغه کمېس، پرتوګ او پګړۍ دې واغوندي چې له دیني علماوو سره مناسبې وي.
د طالبانو د یونیفورم په جوړه شوې لایحه کې پر زدهکوونکو او ښوونکو د اسلامي جامو د اغوستلو پر پليکېدو ټینګار شوی او خبرداری ورکړی، چې د نه عمليکېدو په صورت کې به د دغې ډلې له غبرګون سره مخ شي.
دا په داسې حال کې ده، چې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته دغې ډلې د هېواد ښوونیز او علمي بنسټونه له عصري علومو بېبرخې او پر دیني مدرسو بدل کړي دي.
د یادونې ده، چې شاوخوا درې اوونۍ مخکې د «طالبلیکس» په نوم د ناڅرګندو هېکرانو یوې ډلې د طالبانو پر اطلاعاتي او استخباراتي شبکو سایبري برید وکړ او د دغې ډلې یو شمېر مهم اسناد یې ترلاسه او افشا کړل.
یاد مکتوب چې د «۱۴۰۳ کال د اومې میاشتې په ۱۴مه» نېټه لیکل شوی پکې یادونه شوې، چې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د پاکستاني پوځ سره د ورورګلوۍ او ملګرتیا اړیکو ته ژمنتیا لري.
د طالبانو په دغه افشا شوي سند کې ټینګار شوی، چې د افغانستان خاوره به د پاکستان په ګډون د هېڅ ګاونډي او بهرنیو هېوادونو پر ضد نه کارېږي.
پاکستان بیا د طالبانو دغه څرګندونې نه مني او ادعا کوي، چې د افغانستان د خاورې دننه یې د دوی پر ضد جنګېدونکي «ټي ټي پي» وسلهوالې ډلې ته پناه ځایونه ورکړي او خاوره یې د دوی پر ضد کارول کېږي.
د طالب لیکس له لوري د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په دغه افشا شوي مکتوب کې ویل شوي د پاکستان هغه ادعا سمه نه ده، چې ګني افغان طالبانو د خېبر پښتونخوا په بېلابېلو سیمو کې د افغانستان له خاورې پر پاکستاني پوځیانو د سپکو او درنو وسلو بریدونه شوي دي.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې په ښکاره توګه خړې پړې شوې او دواړه لوریو د لفظي بریدونو تر څنګ د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې سره وسلهوالې نښتې هم کړې دي.
پاکستان په بېلابېلو وختونو کې په نړۍوالو ناستو کې او د هېوادونو سیاسي استازولیو ته له طالبانو شکایت کړی دی، چې پاکستاني طالبان یې په خپل هېواد کې خوندي ساتلي دي.
واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته په خېبر پښتونخوا کې د «ټيټيپي» فعالیتونه نه یوازې دا چې چټک شوي؛ بلکې پراخ شوي هم دي او هره ورځ یې له پاکستاني پوځیانو سره د وسلهوالو نښتو خبرونه لاس په لاس کېږي.
په ورته مهال په خېبر پښتونخوا کې یو شمېر سیاستوالو هم اندېښنې څرګندې کړې، چې د پاکستان د بې غورۍ له کبله د «ټيټيپي» بریدونو زور اخیستی دی.
ملګرو ملتونو تازه په خپل یو راپور کې طالبان ملامته کړي، چې د پاکستان پر ضد یې پاکستاني طالبانو ته په خپله خاوره کې ځای ورکړی او حتی د لوژېستیکي ملاتړ تر څنګ یې د یادې ډلې مالي ملاتړ هم کړی دی؛ که څه هم د طالبانو د روانې واکمنۍ په لومړیو میاشتو کې له «ټيټيپي» سره د خبرو اترو لپاره پاکستان خپل څو پلاوي هم کابل ته واستول؛ خو دغو مذاکراتو نه یوازې دا چې چندان پایلې یې ورنکړې بلکې یادې وسلهوالې ډلې لا خپلو فعالیتونو ته زور ورکړی.
افغان طالبانو بیا په وار وار د پاکستان دغه ادعاوې رد کړې او همدا خبره یې کړې، چې د افغانستان خاوره د خپلو ګاونډیو او هېڅ هېواد پر ضد نه کاروي.
د ملګرو ملتونو په تازه راپور کې راغلي، چې حتی د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د ختیځ ترکستان وسلهوالې ډلې مشر عبدالحق نورستانی چې له القاعده شبکې سره پراخې اړیکې لري په ډاډه زړه کابل کې اوسېږي او له هغه ځایه په سوریه کې خپل جنګیالي رهبري کوي.
د طالبانو له اسنادو ښکاري چې د بهرنيو چارو وزارت یې د «۱۴۰۳ کال د لیندۍ په درېیمه» نېټه په اسلام اباد کې خپل سفارت ته یو لیک استولی چې د پاکستان له چارواکو سره د دې پیسو د ورکړې په اړه خبرې وکړي.
د اسنادو له مخې، د پاکستان پوځ له ۱۴۰۰ «کال د زمري میاشتې څخه تر ۱۴۰۳ د تلې شپږمې» نېټې پورې د افغانستان له فضا څخه الوتنې کړې دي.
د طالبانو د ټرانسپورټ وزارت وايي، دوی د پاکستان د هرې پوځي الوتنې لپاره ۷۰۰ ډالره ټاکلي دي.
د دې معلوماتو پر بنسټ د طالبانو سفارت په اسلاماباد کې د پاکستان له پوځ غوښتي چې د درې کلونو د الوتنو پیسې ورکړي. خو لا تر اوسه پورې روښانه نه ده چې پاکستاني چارواکو دې غوښتنې ته څه ځواب ویلی دی.
د راپورونو پر بنسټ طالبان لا هم د افغانستان د فضا بشپړ کنټرول په واک کې نه لري نه لري.
د مخکیني جمهوري حکومت له پرځېدو وروسته د افغانستان د هوايي ټرافیکو سېسټم هم له کاره غورځیدلی او کار نه کوي.
طالبانو دا غوښتنه په داسې حال کې کړې چې د نړۍوالو اصولو له مخې دا ډول حسابونه باید هر کال تصفیه شي، خو طالبانو نه دي ویلي، چې ولې یې دا موضوع درې کاله ځنډولې وه.
تر دې وړاندې افغانستان انټرنشنل د طالبانو د افشا شويو اسنادو له مخې راپور ورکړی و چې د دې ډلې د بهرنيو چارو وزارت ادعا کړې وه چې د پاکستان بې پیلوټه الوتکو د ۱۴۰۳ «کال د مرغومي له ۱۴مې تر ۲۱مې» نېټې پورې لږ تر لږه ۱۱ ځله د افغانستان فضا ته داخلې شوې دي.
د راپورونو له مخې دا الوتکې د هلمند، کندهار، ننګرهار او پکتیکا پر فضا ګرځېدلې دي.
لا هم معلومه نه ده چې طالبان د افغانستان د هوايي حریم څومره کنټرول لري.
د طالبانو د دفاع وزارت یوه غړي مخکې ویلي و، چې دوی هڅه کوي د روسیې په مرسته د افغانستان پر فضا کنټرول ترلاسه کړي، خو وروسته دا طالب چارواکی له دندې ګوښه کړل شو.