بنګله دېش: پاکستان دې د تېرې جګړې له امله بښنه وغواړي

نوموړي تیره ورځ د مهراباد هوایي ډګر کې خبریالانو ته وویل: «موږ په تېرو څو ورځو کې د امریکایي چارواکو له خولو بیلابیلې او ضد و نقیض څرګندونې اورېدلي دي. له همدې امله له امریکا ته تمه لرو چې د موضوع د روښانتیا لپاره لومړی ګام پورته کړي او خپل نیت او جديت په واضح ډول څرګند کړي.»

بقايي وویل، د تېرو ناکامو تګلارو تکرار به هیڅ ګټه ونه لري او زیاته یې کړه: «یوازینی پرمختګ هغه وخت امکان لري، چې مقابل لوری حقایق درک کړي او د اسراییل تر اغېز لاندې د ناعادلانه او غیر واقعي غوښتنو له مطرح کولو ډډه وکړي.»

نوموړي دا هم تایید کړه، چې د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو اترو دویم پړاو به نن شنبه، د عباس عراقچي او ویټکاف تر مشرۍ لاندې د عمان د بهرنیو چارو وزیر سید بدر البوسعیدي په منځګړیتوب، د ایټالیا په پلازمېنه روم کې «په غېر مستقیم ډول» ترسره شي.

اسماعیل بقايي همداراز پر اېکس لیکلي: «دوامداره سوله د ملتونو تر منځ د رښتیني خبرو اترو پایله ده، نه د زور پر مټ تحمیل.»

هغه زیاته کړې، چې ایران تل د ښه نیت او مسوولانه چلند له مخې د ډېپلوماسۍ له لارې د شخړو حل لپاره خپلې ژمنې ثابتې کړي دي.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر طلال چودري پرون د جمعې په ورځ په اسلام اباد کې په یوه خبري غونډه کې خبریالانو ته وویل، چې هېواد یې له لسیزو راهیسې افغان کډوالو ته پناه ورکړې وه، خو اوس د دې وخت رارسېدلی چې د کډوالۍ قوانین په کلکه پلي کړي.

هغه زیاته کړه، چې د پاکستان حکومت د «ناقانونه بهرنیو وګړو د جبري ستنولو پلان» پر بنسټ د اسنادو نه لرونکو افغان کډوالو د ایستلوبهیر په ډیر شدت سره څاري.

د چودري په ​​وينا، «دا بهیر په منظم ډول او له طالبانو سره په همغږۍ روان ده، زيانمنو شويو کډوالو ته اسانتياوې برابرې شوې دي.»

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر خبرداری ورکړی، چې د هغو پاکستاني وګړو پر ضد به قانوني چلند وکړي، چې ناقانونه کډوالو ته کور، دندې یا نورې اسانتیاوې برابروي.

په ورته وخت کې ټاکل شوې، چې د پاکستان د لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار به نن کابل ته سفر وکړي او د یوه لوړپوړي پلاوي په مشرۍ به له طالبانو سره وګوري.

د رسمي شمېرو له مخې دا مهال په پاکستان کې له ۲.۱ میلیونو ډېر افغان کډوال ژوند کوي، چې ډېری یې په پښتونخوا ایالت کې مېشت دي.

د یادولو وړ ده، چې د پاکستان حکومت له څه مودې راهیسې د ناقانونه افغان کډوالو په جبري ډول د ستنولو د لړۍ دویم پړاو پیل کړی او هر ورځ په زرګونو افغان کډوال په جبري توګه د تورخم، سپین بولدک او نورو لارو څخه افغانستان ته ستنوي.

د متحده ایالاتو د فلوریډا استازی کوري ملز او د انډیانا مارلین سټوټزمن، دواړه د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمهوري غوښتونکي ګوند غړي دي.

د پلاوي یوه کس وویل، ملز د جمعې په شپه د سوریې له نوي ولسمشر احمد الشارع سره وکتل. د دوی غونډه ۹۰ دقیقې وه او دوی د امریکا په بندیزونو او پر ایران خبرې وکړې.

یوې سرچینې ویلي، ټاکل شوې چې سټوټزمن د شنبې په ورځ له الشارع سره وویني، چې لا هم له القاعدې سره د خپلو پخوانیو اړیکو له امله د امریکا او ملګرو ملتونو تر بندیزونو لاندې دی.

سټوټزمن د یادې ناستې په اړه وویل: "موږ باید له هېڅ چا سره د خبرو کولو ویره و نه لرو."

د سوریې نوي مشرتابه په متحده ایالاتو او اروپا فشار راوړی چې په بشپړ ډول بندیزونه لرې کړي ترڅو دا هېواد وکړای شي د یوې لسیزې جګړې له امله ویجاړ شوی اقتصاد ورغوي.

ملز او سټټوزمن د سوریې د پلازمینې د جګړې له امله ویجاړو شويو برخو ته سفر وکړ، د عیسوي مذهبي مشرانو سره یې وکتل او د سوریې د حکومت د نورو وزیرانو سره یې د لیدو پلان هم شته.

سټوټزمن رویټرز ته وویل: "دلته یو فرصت موجود دی، فرصتونه په ژوند کې یو ځل راځي. زه نه غواړم چې سوریه د چین او یا د روسیې او ایران په لاسونو کې ولوېږي."

تیره میاشت متحده ایالاتو سوریې ته د شرطونو یو لېست ورکړ چې د بندیزونو د جزوي معافیت په بدل کې یې پوره کړي.

د کانګرس د غړو دا لیدنه د سولې او سوکالۍ له‌پاره د سوریې امریکایي اتحاد له‌خوا تنظیم شوې وه.

د خېبر پښتونخوا ایالتي حکومت د اپرېل په ۱۸ نېټه په یوه اعلامیه کې چې رسنیو سره شریکه شوې ویلي، چې تر اوسه یې په ټولیزه توګه ۱۹۸۲ افغان کډوال له پلازمینې اسلام اباد، ۱۶ زره او ۳۸۵ افغانان له پنجاب ایالت، دوه له ګلګست بلتستان، یو زر او ۱۹ یې د پاکستان تر واک لاندې کشمیر او ۴۴ نور یې د سند له ایالته د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه کړي.

په اعلامیه کې راغلي چې له دغه ډلې ۱۶ زره ۳۲۰ افغان کډوال چې د تابعت کارتونه یې لرل په خپله خوښه افغانستان ته ستانه شوي.

د خېبر پښتونخوا حکومت په دغه اعلامیه کې راغلي چې د ۲۰۲۳ کال له سپټمبر څخه د ۲۰۲۵ کال د اپریل تر ۱۸ مې نېټې پورې ټول ۵ لکه ۱۲،۴۵۱ افغان کډوال جبري افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

یاده دې وي چې دغه ارقام په افغانستان کې د کډوالو اړوند ادارو د ارقامو سره فرق کوي، په افغانستان کې د کډوالو ادارو ارقام ښي چې له ۲۰۲۳ کال نه تر اوسه پاکستان لږ تر لږه اته لکه افغان کډوال جبري افغانستان ته ستانه کړي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له‌مخې، هغه د جمعې په ورځ (اپرېل ۱۸مه) د خپلې وینا پرمهال ټینګار کړی چې چین نه یوازې یو نړۍوال، بلکې د کاناډا او ارکټیک سیمې لپاره هم یو ځانګړی ګواښ دی او په وینا یې، کاناډا باید د چین له امنیتي ګواښونو سره د مبارزې لپاره جدي اقدامات وکړي.

کارني همداراز زیاته کړې چې چین، د نړۍ د یو لوی اقتصادي او پوځي ځواک په توګه، د نړۍوال امنیت او ثبات لپاره یو جدي ګواښ بلل کېږي. کارني د اوکراین په جګړه کې له روسیې سره د چین همکارۍ ته په اشارې دا د بیجېنګ د پراخ جیوپولیټیک ګواښ بېلګه بللې او په وینا یې، چین د اسیا په ځانګړې توګه د ټایوان لپاره یو ګواښ دی او کاناډا باید له دې ګواښ سره مبارزه وکړي.

د کاناډا لومړي وزیر په خپلو څرګندونو کې د دغه هېواد په کورنیو چارو کې د چین د بهرنۍ لاسوهنې موضوع ته هم اشاره کړې او زیاتوي چې چین هڅه کړې څو د سیاسي او اقتصادي نفوذ له لارې د کاناډا پر کورني سیاست اغېز ولري او له همدې امله باید له دې بهرنۍ لاس‌وهنې سره د مبارزې لپاره ځانګړي پلانونه غوره شي.

د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني همداراز ټینګار کړی چې دغه هېواد باید د چینایي ګواښونو په ځواب کې له خپلو ملګرو او متحدینو سره په همکارۍ او د کورنیو سیاستونو په پیاوړتیا سره مناسب دفاعي او امنیتي تدابیر پلي کړي.

هغه له امریکا سره د کاناډا سوداګریزې سیالۍ ته په اشارې ویلي چې که څه هم کاناډا پر امریکایي توکو غچ‌اخیستونکي تعرفې لګولي دي، خو هېواد یې د امریکا د سوداګریزو اقداماتو په ځواب کې د ډالر په بدل کې د ډالر سیاست غوره کولو اراده نه‌لري.

د هغه په وینا،په داسې حال کې چې هېوادونه لا هم د نړۍوالې سوداګرۍ په توازن ساتلو کې هڅه کوي، د نړۍوال سوداګریز سېستم په جوړښت کې لوی بدلونونه رامنځته شوي چې هېواد یې باید دا هرڅه په پام کې ونیسي.