د طالبانو روغتیا وزارت: افغانستان کې له پنځو زرو ډېر ماشومان په 'تلسېمیا' ناروغۍ اخته دي

د هغه په خبره، دغو کسانو کې «۵۳۲ افغان کډوالو» د اې سي سي کارتونه لرل او پاتې «۴۱۷» بې اسناده کډوال وو.

دغه کسان د پنجاب په ګډون په پښتونخوا ایالت کې د پولیسو له لوري نیول شوي وو.

هم مهاله سرچینو افغانستان انټرنشنل ته زیاته کړې، چې د کډوالو د اېستل کیدو بهیر له یوې اوونۍ راهیسې پڅ شوی دی.

سره له دې چې د هند او پاکستان ترمنځ شخړې په اوج کې دي، دوه ورځې دمخه پولیسو د اسلام اباد په «بي ۱۷ ښارګوټي» کې نږدې پنځوس تنه ونیول.

په نیول شویو کسانو کې ماشومان او ښځې هم شاملې وې.

پاکستان د اپرېل له لومړۍ نېټې څخه د کډوالو د اېستل کیدو دویمه لړۍ پیل کړې چې تر دې دمه یې «۱۴۶زره افغانان» پر ډیورنډ کرښه اړولي دي.

د ملګرو ملتونو، کډوالو ملاتړ سازمانو او ان طالبانو له لوري‌ له پاکستان نه غوښتنې وشوې چې د افغان کډوالو د اېستل کیدو بهیر دې ودروي او په باعزته توګه دې یې د ستنیدو اسانتیاوې برابرې کړي.

خو پاکستان دغو غوښتنو ته چندان پام ونکړ او دا لړۍ یې ګړندۍ وساتله.

په پاکستان تر دوه میلونه ډېر افغان کډوال مېشت دي چې ډېری یې د ملګرو ملتونو د کډوالۍ سازمان څخه ثبت شوي کارتونه لري، خو هغوی ته هم خبرداری ورکړل شوی، څو د جون میاشتې تر پایه له دغه هېواده ووځي.

بلخوا ایران هم د افغان کډوالو د ځورولو او اېستلو لړۍ روانه ساتلې ده.

ایراني چارواکو خبر ورکړی، چې په نږدې راتلونکي کې به د سلګونه زره افغان کډوالو د اېستل کیدو بهیر پیل کړي او وېره شته چې د دغو کډوالو په ستنیدو سره به د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې بشري ناورین لا پسې ډېر شي.

دغه افغانان داسې مهال له ګاونډیو هېوادونو څخه ستنېږي چې په هېواد کې د لوږې او بې روزګارۍ کچه تر بل هر وخته ډېره شوې ده.

د یونسیار چارواکو اندېښنه ښودلې، چې تازه ستانه شوي کډوال به هم له دغه ناورین څخه خوندي پاتې نه شي او د نجونو په ګډون به ښځې هم د طالبانو له سختو بندیزونو سره مخې شي.

په تورخم کې له سهار راهیسې دواړه غاړو ته سلګونه کسان د تګ راتګ په موخه په انتظار ولاړ دي‌ او لا هم څرګنده نه ده چې لاره به کله پرانېستل شي.

هم مهاله یوه سرچینه وایي، د لارې د بندښت له کبله د افغان کډوالو د ایستل کیدو بهیر کې هم ځنډ راغلی دی.

نوموړي دغه څرګندونې د (غوايي ۱۸مه) د سرې میاشتې د نړۍوالې ورځې په مناسبت ځايي خبریالانو ته کړې دي.

هغه زیاته کړې، چې د دغو نغدي مرستو تر څنګ یې په بېړنیو حالاتو کې سلګونه کورنیو ته د خوراکي توکو ترڅنګ د لومړنیو اړتیاوو توکي هم رسولي دي.

فیاض وویل: «د صحت په بخش کې ۱۷ټیمونه لرو. ګرځنده او ثابت ټیمونه چې درې لکه کسانو ته مو اولیه خدمات رسولي دي.»

طالبان داسې مهال دغه ادعا کوي، چې تېره ورځ په جلال اباد ښار کې د چټک توپان او باران له امله د ځاني زیانونو تر څنګ خلکو ته درانده مالي تاوانونه هم اوښتي دي.

د جلال اباد ښار د شپږمې ناحیې اوسېدونکي وهاب ابرازي په یوه ویډیو کې ویلي، چې د تیرې ورځې د ورښت پر مهال په دغه ښار کې اوبه ډنډ ولاړې وې او خلکو ته درانده مالي زیانونه ور اوښتي دي.

نیوکې دا د‌ي، چې طالبان یوازې په تبلیغاتي توګه د مرستو یادونه کوي،‌ خو د طبیعي پېښو د بېړنیو څپو پر مهال د مرستو په رسولو کې پاتې راغلي دي.

د طبیعي پېښو زیانمنو کسانو په وار وار شکایتونه کړي چې پر وخت ورته مرستندویه ادارو رسیدنه نه ده کړې او یوازې ورسره ژمنې شوي دي.

نږدې څو میاشتې وړاندې هم د جلال اباد ښار په ګډون د ننګرهار بېلابېلې ولسوالۍ د سختو اورښتونو او سېلابونو سره مخ شوې چې له کبله یې خلکو ته درانده مالي او ځاني زیانونه واوښتل.

هغه مهال هم نیوکې وې، چې طالبانو د خپل کمزوري مدیریت له کبله زیانمنو شویو کورنیو ته رسېدنه نه وه کړې.

د خوست ولایت د طالبانو ویاند مستغفر ګربز د پنجشنبې په ورځ (غويي ۱۸مه) د خپلې اېکس‌پاڼې له لارې په یوه بیان کې زیاته کړې چې د سېلاب له امله دوه کسان مړه او درې نور ټپيان شوي دي.

نوموړي همداراز ویلي چې دوه عرادې موټر سېلاب وړي او تخریب شوي دي. د هغه په وینا، سيمې ته طالبان رسېدلي او ټپيان یې ځايي روغتیايي مرکزونو ته لېږدولي دي.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د ننګرهار او خوست په ګډون د هېواد یو شمېر ولایتونه د شدید اورښت او توپان شاهدان وو.

په ننګرهار د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس د دغه ولایت د عامي روغتیا د رییس امین‌الله شریف له قوله راپور ورکړی چې په جلال‌اباد ښار کې د تېز توپان او باران له امله ۲۵ کسان ټپیان شوي دي.

پر همدغه مهال د ننګرهار ځايي طالب چارواکو ویلي چې د تېز توپان او باران له امله خلکو ته مالي زیانونه هم اوښتي او د دغه ښار برېښنا په لنډمهالي ډول پرې شوې ده.

په کندهار کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست د پنجشنبې په ورځ د (غويي ۱۸مه) د ۱۹ ولسواليو د عشر ټولولو له مسولینو او مولایانو سره په دې برخه کې د خپل مشر هبت الله د حکم په اړه مجلس کړی.

د طالبانو د کرنې او مالدارۍ ادارې د طبيعي سرچینو مشر بازمحمد فیضان ویلي، چې عشر راټولول په «اسلامي نظام» کې شرعي امر دی او باید په ټولو سیمو کې تطبیق شي.

هغه زياته کړې: «د عشر راټولول یو عبادت دی او عشر ورکونکي یې د دغه عبادت عملي کوونکي دي. دا عشر حکومت د ادارې د لګښت لپاره نه کاروي، بلکې مستحقو او بېوزلو کورنیو ته رسول کېږي.»

طالبانو عشر ورکوونکو ته سپارښتنه کړې، چې له صبر او اخلاص څخه کار واخلي.

په کندهار کې د عشر او ذکات راټولولو مشر ویلي، چې د دې پروسې لپاره نوي پلانونه لري او د عشر ټولولو لپاره به ځانګړې کمېټه هم جوړه کړي.

تېر کال په کندهار کې د طالبانو د کرنې او مالدارۍ ادارې خبر ورکړی و، چې د عشر راټولو لپاره د هبت الله اخونزاده نوی طرزالعمل يوازې د ۱۴۴۶ هجري قمري کال لپاره د تطبيق وړ دی.

د طالبانو د دغه ادارې له خپلو کار کوونکو غوښتي، چې په ولسواليو کې د عشر راټولولو په برخه کې په جدي توګه خپل مسووليت ادا کړي.

په يو شمېر سیمو کې د طالبانو له لورې د عشر ټولولو پروسه د ځایي خلکو له لورې د جنجال سره مخ شوې او پر طالبانو نيوکه کوي، چې په لوړه اندازه له دوی څخه عشر اخلي.

واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته دغه ډلې په جبري توګه له خلکو غوښتي، چې خپل ذکاتونه او عشر د جوماتونه ملا امامانو او يا هم طالبانو ته ورکړي.