طالبان: د افغانستان د شتمنیو کنګل پاتې کېدل د بې‌وزلۍ او بیکارۍ لامل شوي دي

ډاکټرانو ویلي، د اسراييل په بېلابېلو هوايي بریدونو کې چې د مغازې په کډوالو کمپ، د زیتون په سیمه، د غزې په مرکزي او شمالي برخو کې پر کورونو شوي، شاوخوا ۲۱ تنه په کې وژل شوي دي.

د دوی د معلوماتو له مخې، د غزې په سوېلي سیمه او په خان یونس ښار کې د کډوالو پر یو بل کمپ باندې هم د هوايي بریدونو په ترځ کې ۵ تنه وژل شوي.

طبي سرچینو ویلي، چې اسراییل د فلسطيني کډوالو پر هغو ګڼه ګوڼه هم ډزې کړي، چې د صلاح الدین پر سړک د ملګرو ملتونو د مرستو موټرو ته په تمه و او په دې ډزو کې ۱۴ تنه وژل شوي دي.

د اسراییل پوځ ویلي، که څه هم دوی څو ځلې خبرداری ورکړی چې دا یوه فعاله جګړه ییزه سیمه ده؛ خو بیا هم خلک د غزې په مرکزي سیمه نصیرات کې هغو فعالو ځواکونو ته نږدې شول، چې له کبله يې دوی تهدید باله.

د غزې د روغتیا وزارت د سې شنبه په ورځ خبر ورکړی، چې د مې په وروستیو کې د خوراکي توکو د مرستې د بیا پیل راهیسې د خوراکي توکو د مرستو د ترلاسه کوونکو په ګډون ۳۹۷ فلسطینیان وژل شوي او له ۳۰۰۰څخه ډېر ټپیان شوي دي.

د ایران او اسراییل د هوایي شخړې نږدې یوه اوږنۍ وروسته، ډېری خلک په دې باور دي چې په غزه کې د مېشتو فلسطینیانو ظلم د نړۍوالې ټولنې له نظره غورځېدلی او د اسراییل پوځ په خاموشۍ سره د غزې د خلکو قتل عام ته دوام ورکوي.

افغانستان انټرنشنل - پښتو ته د دغه ویډیو رالېږونکی ادعا کوي، چې نوموړي د طالبانو د واک له ترلاسه کېدو وروسته، ډېر شمېر ننګرهاریان د موسیقۍ او محفلونو له امله نیولي، وهلي او ډبولي دي.

قاري نعیم ګل د ننګرهار ولایت د شینوارو ولسوالۍ د سیاچوب کلي اصلي اوسېدونکی دی. نوموړی د طالبانو له واکمنېدو وروسته د دغه ولایت د استخباراتو ریاست په بېلابېلو برخو لکه د دفتر مدیریت، داخلي امنیت او ترهګرۍ ضد څانګو کې دنده ترسره کړې ده.

هغه په ننګرهار کې د دې ډلې د استخباراتو د پخواني مشر ډاکټر بشیر تر ټولو نږدې کس دی، چې د بې ګناه خلکو په وژنو، تښتونو او د شکنجو په ډېرو قضیو کې لاس لري.

د ویډیو له خپرېدو وروسته، د سیمې یو شمېر اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې دا ډول دوه‌مخی چلند د طالبانو د سخت دریځه تګلارو او اسلامي ادعاوو سره په ټکر کې دی. ځینې پر دې ټینګار کوي، چې نعیم ګل د موسیقۍ، هنري فعالیتونو او داسې ټولنیزو مراسمو پر ضد سخت اقدامات کړي دي.

د سرچینو په وینا، هغه ګڼ شمېر ځوانان د سندرو له محفلونو، یا د موبایل موسیقۍ له امله نیولي، وهلي او شکنجه کړي دي.

د ننګرهار ولایت یوه اوسېدونکي افغانستان انټرنشنل - پښتو ته د نوم نه ښودلو په شرط وویل: «هغه چا ( قاري نعیم ګل) چې خلک به یې ټنګ ټکور له امله ډبول، نن پخپله د موسیقۍ مخې ته ناست، مست او چرس څکوي.»

د جلال اباد ښار یو بل اوسېدونکی وایي، « که دا ویډیو د یو عادي افغان ځوان وای، نو طالبانو به زندان ته اچولی و؛ خو کله چې د طالبانو غړي او یا چارواکي وي، نو قانون او شریعت ورته کومه معنا نه لري.»

د یادولو وړ ده، چې پر طالبانو لا له وړاندې دا نیوکه شته، چې د دوی مسوولین د عامو خلکو له چارو سره سخت چلند کوي، خو دوی خپله اصول او قانون ته ژمن نه دي، دا پېښه چې په‌کې د استخباراتو یو لوړپوړی چارواکی ښکاري، دا تاثر لا پسې پیاوړی کوي.

سیاسي څېړونکي باور لري، چې دا ډول پېښې د طالبانو پر ادارې باور ته زیان رسوي او د دوی له‌خوا پر ټولنه لګول شوي سخت ټولنیز بندیزونه تر پوښتنې لاندې راولي.

نی چې اوسمهال په جلاوطنۍ کې فعالیت کوي، د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۸مه) په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې د ایران او اسراییل ترمنځ د زیاتېدونکي تاوتریخوالي له امله په ایران کې د افغانستان رسنیزه ټولنه له زيات فشار سره مخ ده.

دغه سازمان ټينګار کړی، چې د افغان خبریالانو او رسنیزو کارکوونکو «فزيکي او رواني خوندیتوب» په خطر کې دی.

نی ټینګار کړی، چې په ایران کې کډوال خبریالان نه یوازې د اسراییل د بریدونو له مرګوني خطر سره مخ دي، بلکې په هېواد کې د افغان کډوالو په وړاندې د منفي احساساتو څخه هم ځورېږي.

یاد سازمان په ټينګار سره ویلي، چې افغان خبریالان باید له ایران څخه درېیم هېواد ته ولېږدول شي.

د سازمان په خبرپاڼه کې ویل شوي: «موږ یو ځل بیا ټینګار کوو، چې افغان خبریالان او د رسنیو کارکوونکي په ایران کې د مرګ له خطر سره مخ دي. که دوی په ایران کې پاتې شي، نو وبه وژل شي او که دوی هېواد ته ستانه شي، نو د طالبانو له خوا به د مرګ له خطر سره مخ شي.»

نی له ملګرو ملتونو، د نړۍوالو بشري حقونو له سازمانونو او د بیان د ازادۍ او د خبریالانو د حقونو ملاتړو ادارو څخه غوښتنه کړې، چې په ایران کې د افغان کډوالو خبریالانو وضعیت ته لومړیتوب ورکړي او اړین اقدامات وکړي.

خلیلزاد امریکا ته د پاکستان د پوځ د مشر عاصم منیر د سفر په اړه په خپل اېکس کې لیکلي، چې منیر به هڅه وکړي د پاکستان د پوځ تر ملکیت لاندې د شرکتونو له لارې د امریکا پانګونې راجلب کړي.

هغه زیاته کړې: «ددې لپاره چې امریکا د افغانستان د امنیت او ترهګرۍ پر ضد د مبارزې دنده پاکستان ته وسپاري، دغه هېواد به د چین او امریکا تر منځ د اړیکو منځګړیتوب ته ممکن ځان وړاندې کړي.»

‏خلیلزاد وایي، «سره له دې چې منیر ځان ته د فیلډ مارشال رتبه ورکړې، خو د خلکو ترمنځ د هغه پر دوامدارې واکمنۍ او د عمران خان په بندي پاتې کېدو پراخې نیوکې لاهم شته.»

‏زلمی خلیلزاد وایي: «جنرال منیر د باور وړ نه دی. پاکستاني پوځ د امریکا پر وړاندې تل دوه‌مخی سیاست کړی، له یوې خوا یې مرسته اخیستې او له بلې خوا یې زموږ پر ضد جګړه مارو ته پناه ورکړې.»

هغه دغه راز لیکلي، «ولسمشر ټرمپ پوهېږي چې د پاکستان پوځ له اوږدې مودې راهیسې له موږ سره دوه ګونې لوبه روانه کړې ده، په افغانستان کې زموږ د پوځي شتون په کلونو کې، پاکستان زموږ مرسته واخیسته او په ورته وخت کې یې هغو کسانو ته ملاتړ او پټنځایونه ورکړل چې زموږ ځواکونه یې ووژل.»

خلیلزاد وویل: «د سپټمبر له یوولسمې وروسته د ترهګرۍ پر وړاندې د جګړې په دوران کې د پاکستان پوځ له موږ او د القاعدې ترهګرو دواړو سره مرسته وکړه. موږ بن لادن چېرته وموند؟، هغه د پاکستان د پوځي تاسیساتو سره نږدې ډېر ښه او ارامه ژوند درلود، همداراز پاکستان لاهم ډاکټر افریدي ( شکیل اپریدی) په بند کې ساتي، چا چې له موږ سره د بن لادن په موندلو او له منځه وړلو کې مرسته کړې وه.»

خلیلزاد د خپلې لیکنې په وروستیو کې وایي، چې تر ټولو مهمه خبره دا ده چې پر جنرال عاصم منیر باور نشي کېدلی.

په بروکسل کې د افغانستان په اړه ناسته کې د قطر د بهرنیو چارو وزارت د نړیوالې همکارۍ ریاست سرپرست سلطان بن احمد العسیري په افغانستان کې روانو سیاسي او اقتصادي ننګونو ته په کتو د مرستو پر همغږۍ او ګډو هڅو ټینګار کړی دی.

نوموړي ویلي:« مرستندویه هېوادونه او بشري سازمانونه کولی شي، چې د افغان ټولنې د ظرفیت لوړولو په ملاتړ اغیزناک رول ولوبوي څو انعطاف او بیارغونه زیات شي.»

دغه قطري چارواکي ویلي، چې هېواد یې د افغانانو ملاتړ ته دوام ورکوي.

په بروکسل کې د افغانستان په اړه دوه ورځنۍ ناسته کې د اروپايي اتحادیې، ملګرو ملتونو، نړیوال بانک، د G7 هېوادونو او ګڼو بشري مرستندویه سازمانونو استازو ګډون کړی و.