د افغانستان د کورنیو چارو پخواني وزیر علي احمد جلالي د روسیې له خوا د طالبانو رسمیت پیژندنې ته په اشارې وویل، دا ډله د خپلو مخالفو ډلو له وېشل کېدو او بې اتفاقۍ څخه ګټه اخلي. د نوموړي په وینا، خلک طالبان مشروع واکمنان نه ګڼي او جلاوطنه مشران هم خپل اعتبار له لاسه ورکړی دی.
د افغانستان د کورنیو چارو پخواني وزیر علي احمد جلالي د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۴مه) د افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، چې د طالبانو مخالفو جبهو د خپلو تېرو کړنو له امله خپل باور له لاسه ورکړی دی.
جلالي زیاته کړې، د مخالفو خوځښتونو کمزورتیا ددې لامل شوې ده چې طالبان په واک کې پاتې شي.
نوموړي د افغانستان د ملي يووالي د نشتوالي په اړه وویل، چې قومي او سيمه ييزې اړيکې لا هم په هېواد کې شته او له همدې کبله ملي اجماع ته رسېدل ناشوني دي.
هغه د سیاسي مشرانو دوه مخی چلند هم وغانده او زياته یې کړه، چې د دوی دا چلند په تېر او اوس وخت کې یو ډول روان ساتلی دی.
دغه پخواني چارواکي ټینګار وکړ، چې سیاسي جریانونه داسې یو رهبر ته اړتیا لري چې له دننه هېواد څخه راپورته شي.
هغه د طالبانو څلور کلن واک ته په اشارې وویل، چې خلکو تر اوسه دغه ډله د مشروع واکمن په توګه نه ده منلې.
جلالي زیاته کړه، چې طالبان هڅه کوي د مشروعیت د ترلاسه کولو لپاره د ديني مدرسو په جوړولو سره خپل باور جوړ کړي.
نوموړي وویل، د روسیې له خوا د طالبانو په رسمیت پېژندل به له دې ډلې سره مرسته ونه کړي؛ ځکه دا قدام نه شي کولی نړۍوال بندیزونه لرې کړي او یا هم نور هېوادونه دې ته وهڅوې چې د مسکو لاره تعقیب کړي.
کندهار ښاریانو له تېرو څو ورځو څخه په پرله پسې ډول افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې کندهار ښار د پاکو اوبو د نشتون له یوه جدي او د اندېښنې وړ بحران سره مخ دی.
د معلوماتو له مخې، کندهار ښار کې شاوخوا ۵۰ تجارتي برمې هره ورځ تر ۵ زره متره مکعبه زیاتې اوبه له ځمکې راوباسي او بیا دغه اوبه پر خلکو پلورل کېږي.
دغه راز ویل کېږي، چې د کندهار په ډېرو ناحیو کې چې د برمو یا د شبکې اوبه نه لري، ماشومان اړ دي چې له نورو کوڅو او برمو څخه په بوشکو کې اوبه خپلو کورونو ته یوسي.
۱۰ کلنه ماشومه شکریه وایي: «هره ورځ درې ځله اوبه راوړو، کله ناکله لرې ځایونو ته په اوبو پسي ځو، کله دومره ستړي کېږو چې پښې مو درد کوي.»
خلک وایي، چې دا کار نه یوازې د ماشومانو فزیکي او ذهني فشار زیاتوي، بلکې د دوی روغتیا ته هم خطر پېښوي.
د کندهار ښار اوسېدونکي وایي، چې په دې برخه کې د دولت له لوري هېڅ عملي ګام نه دی شوی.
د ښار یو اوسېدونکی حاجي محمد اسماعیل وایي: «موږ اوس د ټانکر له لارې اوبه اخلو، یو ټانکر اوبه په زر افغانیو رانیسو دا قیمت د غریبو لپاره نه شي برابرېدای.»
د معلوماتو له مخې، په کندهار ښار کې له مېشتو زرګونو کورنیو څخه اوسمهال یوازې ۲۰ زره کورنیو ته اوبه په منظمه توګه رسېږي، پاتې نور لږه برخه خپلې برمې لري او نور ټول یا د ټانکر له لارې اوبه ترلاسه کوي او یا هم په بوشکو کې اوبه له نورو سیمو وړي.
د کندهار د پاکو اوبو د دوامدار ناورین پروړاندې کارپوهان او عام خلک اندېښنه لري، چې که د ستونزې د حل په موخه ژر اقدامات ونه شي، نو ښایي کندهار په راتلونکو څو کلونو کې د ژوند له اساسي حق، یعنې پاکو اوبو بې برخې شي.
همداراز د ښار په بېلابېلو ناحیو کې له ۲۰ زرو تر ۳۰ زرو پورې کورنۍ برمې لري، چې خلک د ورځني ژوند لپاره له همدې څاه ګانو ګټه اخلي.
د اوبو سطحه یوازې په یو کال کې ۴۰ متره ښکته شوې ده، چې دا یوه بېسارې او خطرناکه نښه ده.
کارپوهان خبرداری ورکوي، چې که دا حالت همداسې دوام وکړي، نه یوازې څښاک اوبه به کمې شي، بلکې د ښار ټول چاپېریال، کرنه، اقتصاد او د خلکو روغتیا ته به ستر زیان واوړي.
کارپوهان وايي، دا وضعیت د اقلیم بدلون، نفوس زیاتوالي او اوبو ناسمې کارونې پایله ده.
نړۍوالې ارزونې ښيي، چې افغانستان د اقلیمي بدلون له امله د وچکالۍ له خورا زیاتو اغېزو سره مخ هېوادونو په منځ کې دی او کندهار د دې تر ټولو لوړه بیه پرې کوي.
د شته معلوماتو له مخې، که وضعت همداسې دوام وکړي نو دا ښار به تر ۲۰۳۰ کال پورې د هېواد تر ټولو وچ ښار شي.
دا په داسې حال کې ده، چې د مرکز کابل او د کندهار په ګډون د هېواد د لسګونو ولایتونو اوسېدونکي پاکو اوبو ته د نه لاسرسي له امله شکایت کوي.
الجزیرې همدا نن راپور ورکړ، چې ښايي شپږ مېلیونه نفوس لرونکی کابل ښار په راتلونکو پنځو کلونو کې په بشپړ ډول بې اوبو شي.
د راپور لهمخې، که د اوبو پریمانه کارونه دوام ومومي او جدي اقدام ونه شي، د کابل د ځمکې لاندې د اوبو سرچینې به تر ۲۰۳۰ پورې په بشپړه توګه وچې شي.