• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د حساب نابغه ماشوم ته د طالبانو ډالۍ؛ خو میلیونونه نجونې له زده‌ کړو بې برخې دي

۱۴ زمری ۱۴۰۴ - ۵ اګست ۲۰۲۵، ۲۱:۵۸ GMT+۱

په داسې حال کې چې طالبان لا هم پر نجونو د زده‌کړو سخت بندیزونه لګولي، د دې ډلې د کورنیو چارو وزیر سراج‌الدین حقاني له یوه ذکاوت لرونکي اووه کلن افغان ماشوم سمیع‌الله سره ځانګړې لیدنه کړې، او هغه یې په نغدو پیسو او ډالیو نازولی دی.

سراج‌الدین حقاني د سې‌شنبې په ورځ له سمیع‌الله سره په لیدنه کې ژمنه وکړه، چې هغه ته به د زده‌کړې زمینه او په افغانستان کې د باعزته ژوند لپاره لازم امکانات برابر کړي.

په دې لیدنه کې حقاني یاد ماشوم ته نغدي پیسې او یو لپ‌ټاپ ډالۍ کړی دی.

سمیع‌الله چې د لوګر ولایت اصلي اوسېدونکی دی، دا مهال له خپلې کورنۍ سره د پښتونخوا په اکوړه خټک سیمه کې د کډوالو په یوه پنډغالي کې ژوند کوي او د ریاضي په حسابونو کې ځانګړی استعداد لري.

د طالبانو چارواکو هغه ته د «حساب ماشین» لقب ورکړی او د ده مهارتونه یې د هېواد لپاره د «ارزښتمنې بشري پانګې»په توګه ستایلي دي.

خو یاد ماشوم ته د طالبانو له خوا دا دروند درناوی او ورکړل شوي امکانات یوه بنسټیزه پوښتنه راپورته کوي، چې ایا یوازې هلکان حق لري چې استعداد وښيي او زده‌کړې وکړي؟

په ورته وخت کې، زرګونه ذکاوت لرونکې، ځیرکې او استعداد لرونکې افغان نجونې د طالبانو د سخت‌دریځو پالیسیو له امله له ښوونځیو او پوهنتونونو څخه محرومې دي.

دا نجونې نه یوازې چې له علمي ودې بې‌برخې پاتې شوي، بلکې د یوې روښانه راتلونکې هیلې هم ترې اخیستل شوې دي.

بل‌خوا، د طالبانو د بدني روزنې او سپورټ ادارې مشر احمدالله وثیق د سمیع‌الله استعداد «نابغه‌ګي» بولي او وايي چې هېواد ورته اړتیا لري، خو دا یې نه‌دي ویلي چې ولې د همداسې استعداد لرونکو نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې تړلې دي.

پوښتنه دا ده، که طالبان د استعدادونو وده غواړي، نو ولې د نفوس نیمایي برخې، یعني نجونو ته د زده‌کړې حق نه ورکوي؟

داسې ښکاري چې د طالبانو دا کړنه د بشپړ دوه‌مخیتوب څرګندونه کوي؛ له یوې خوا له یوه هلک سره ظاهري مینه، مرستې او تشویق، خو له بلې خوا پر نجونو مطلق بندیز، چوپتیا او ټولنیز محدودیت. دا نه یوازې د زده‌کړې د حق نقض دی، بلکې د اساسي بشري ارزښتونو او عدالت پر ضد چلند هم دی.

د دې تناقضونو تر شا دا پیغام نغښتی دی، چې طالبان په ریښتیني معنا پر زده‌کړو باور نه لري، بلکې یوازې د خپلو سیاسي موخو د پلي کولو او د عامه ذهنیت د کنټرول لپاره ځانګړي موارد ستایي.

ترویج لرونکی

راپور: روسان له ۳۷ کلونو وروسته افغانستان ته د پوځي همکارۍ له لارې بېرته راستانه شو
۱

راپور: روسان له ۳۷ کلونو وروسته افغانستان ته د پوځي همکارۍ له لارې بېرته راستانه شو

۲

طالبان وایي څلورو ولایتونو کې یې ۱۳ کسان د جنايي جرمونو په تور نیولي

۳

ندیم امیري؛ افغاني‌الاصله فوټبالر چې جرمني یې له ماتې وژغورله څوک دی؟

۴

په سویس کې د امریکا او ایران د خبرو اترو لومړی پړاو پای ته رسېدلی

۵

خرم: د اپسټین قضیه او د سپینې ماڼۍ داخلي چارو په اړه نوی کتاب ښايي سیاسي بحث بیا تود کړي

•
•
•

نور کیسې

د خوست کروندګر: د امونو ازمایښتي کښت غوره پایله ورکړې

۱۴ زمری ۱۴۰۴ - ۵ اګست ۲۰۲۵، ۲۱:۲۱ GMT+۱
د خوست کروندګر: د امونو ازمایښتي کښت غوره پایله ورکړې
100%

د خوست د نادرشاه کوټ ولسوالۍ اړوند د نوي کوټ کلي کروندګر او بزګران وايي، د امونو ازمايښتي کښت غوره پایله ورکړې ده. د دوی په خبره، دغه کښت یې د نوې تجربې په توګه پیل کړ او تر دوامداره هڅو، پاملرنې او منظمو اوبو لګونې وروسته یې مثبته نتیجه ورکړې.

په خوست کې د طالبانو د والي ویاند مستغفر ګربز د سې شنبه په ورځ (د زمري ۱۴مه) پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي: «د امونو د نوي کښت حاصل د خوند، اندازې او کیفیت له پلوه بې سارې دي.»

بزګران هم د دې کښت پر بریالۍ تجربې خوښ دي او د پاملرنې غوښتنه کوي.

په خوست کې د طالبانو د کرنې او مالدارۍ مسوولین وايي: «دا تجربه د خوست د اقلیمي شرایطو او زراعتي ودې لپاره یوه مهمه لاسته‌ راوړنه ده.»

دغه ادارې له نورو بزګرو او کروندګرو هم غوښتي، چې له ورته تجربو او نويو کښتونو څخه ګټه واخلي.

اقلیمي بدلون، په کور دننه د بازار نشتوالی او د تازه مېوو پر مهال د تګ راتګ د لارو بندېدل د افغان بزګرانو پر اقتصاد او حاصلاتو سخت اغېز کړی او هغوی له جدي زیانونو سره مخ کړي دي.

کروندګر او باغ لرونکي‌ د مېوو د حاصلاتو پر مهال د بازار غوښتنه کوي؛ خو واکمنان یوازې تر ژمنو اقدامات کوي.

طالبان او نړۍوالې ژمنې؛ د افغان کډوالو کړاوونه لا هم پر خپل ځای پاتې دي

۱۴ زمری ۱۴۰۴ - ۵ اګست ۲۰۲۵، ۲۱:۰۰ GMT+۱
طالبان او نړۍوالې ژمنې؛ د افغان کډوالو کړاوونه لا هم پر خپل ځای پاتې دي
100%

دا چې زرګونه افغان کډوال د سختو شرایطو، جبري اېستلو او بې‌وسۍ سره مخ دي، د طالبانو د کډوالو او بېرته راستېدونکو چارو وزارت وایي، چې د یاد وزارت وزیر مولوي عبدالکبیر د کډوالو نړۍوال سازمان «ای او اېم » له مشر «محمد عبدیکر» او مل پلاوي سره کتلي دي.

له دغه وزارت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې په دغه ناسته کې د اسیا لپاره د کډوالو نړۍوال سازمان سیمه یـیز مسوول «ایوري کاتو» او د افغانستان لپاره د یاد سازمان مشرې «میهیونګ پارک» هم حضور درلود، چې د افغان کډوالو پر ملاتړ او په راتلونکې کې پر لا ډېرو همکاریو خبرې وشوې.

خبرپاڼه زیاتوي، چې په دغه لیدنه کې مولوي کبیر د «ای او اېم » له مشر محمد عبدیکر څخه د کډوالو لپاره د دایمي سرپناوو په رغولو کې د نړۍوالو د مرستې غوښتنه وکړه.

دواړه لوري، لکه د تېر په څېر د همکاریو، بشري مرستو او په «راتلونکو پلانونو» خبرې کړي، خو د دغو ناستو پایله لا هم د افغان کډوالو د کړاوونو لپاره عملي حل نه دی ګرځېدلی.

طالب چارواکي تل د نړۍوالو له ادارو سره د ښه تعامل خبرې کوي، خو تر اوسه د کډوالو لپاره د سرپنا، کار، روغتیا او زده‌کړو لپاره داسې کوم ملي پلان نه‌لیدل کېږي، چې د ستونزو کچه راکمه کړي.

په رسمي خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د «ای او اېم» مشر د طالبانو "ثبات" ستایلی، خو د ثبات تر نامه لاندې د بشري وضعیت واقعیت ته که وکتل شي، زرګونه کورنۍ لا هم په خیمو کې ژوند کوي، نجونې له شپږم ټولګي پورته زده کړې نشي کولای او ښځې له ټولنیز مشارکته اېستل شوي دي. دا وضعیت ثبات نه، بلکې د ناورین دوام ښيي.

طالبان تل د کډوالو له جبري اېستلو شکایت کوي، خو له هغه وروسته چې دغه کډوال افغانستان ته بېرته راستنېږي، هېڅ بنسټیزه پاليسي نشته. د کډوالو وزارت یوازې مرستې منونکي دي، نه خدمات برابرونکي. دا اداره د مدیریت پر ځای له مرستندویو ادارو د غوښتنو پر تکرار تمرکز کوي.

طالب چارواکي دا مني چې اقلیمي بدلونونه، جګړې او اقتصادي کمزوریو د کډوالو وضعیت لا پسې خراب کړی، خو دا هم باید ومني چې د دوی د حکومتدارۍ طرز، د خلکو پر ژوند مستقیم منفي اغېز کړی دی. د ښځو کار بند شوی، غېر دولتي بنسټونه محدود شوي او نړۍوالې مرستې د نه‌باور له کبله ځنډني یا بند شوي.

طالبانو د کابل پوهنتون شپږ محصلین د «الحادي افکارو» د خپرولو په تور نیولي دي

۱۴ زمری ۱۴۰۴ - ۵ اګست ۲۰۲۵، ۲۰:۳۴ GMT+۱
طالبانو د کابل پوهنتون شپږ محصلین د «الحادي افکارو» د خپرولو په تور نیولي دي
100%

د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویاند د «الحادي افکارو» د خپرولو په تور د کابل پوهنتون د شپږو محصلینو د نیولو خبر ورکړ. سېف الاسلام خېبر وايي، چې دغه کسان د فکري انحراف د ښکاره نښو له کبله تر څار لاندې و او د شواهدو وروسته نیول شوي دي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویاند سېف الاسلام خېبر د سې شنبه په ورځ (د زمري ۱۴مه) پر اېکس پاڼې لیکلي، چې دغه وزارت په تېرو دوو میاشتو کې «د بېلابېلو فکري او کلتوري یرغلونو» پر وړاندې عملي اقدامات کړي دي.

د نوموړي په خبره، دوی د دغو بهرنیو فکري لارو چارو تبلیغ کوونکي نيولي.

خېبر خبرداری ورکړی، چې هېڅوک حق نه لري، څو «د اسلامي نظام تر سیوري لاندې زموږ عقیدوي ارزښتونه» تر پوښتنې لاندې راولي.

نوموړي د نیول شویو محصلینو د هویت په اړه نور جزیات نه دي‌ورکړي.

امربالمعروف وزارت ټینګار کوي، چې د خپل شرعي مسوولیت له مخې په ټولنه کې د فکري انحراف، فرهنګي یرغل او دیني تشویشونو مخنیوی کوي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت د چنګاښ په ۹مه د «نما رسنۍ» په نوم د یوه فرهنګي ـ مذهبي بنسټ دوه کارکوونکي د الحادي‌افکارو د خپرولو، مسیحیت ته د خلکو په بللو او د فمینیزم د عامولو په تور په کابل کې نیولي و.

واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته دغه ډلې د مذهبي او عقیدتي اقلیتونو هر ډول فعالیتونه ځپلي او د بشري حقونو د څار سازمان په وینا، د طالبانو د پالیسۍ له امله افغانستان د مذهبي ازادۍ او د بشر د نورو اساسي حقونو لپاره یو ویرونکی ځای ګرځېدلی دی.

عراقي پانګوالو له نوې ټکنالوژۍ په استفادې د برېښنا تولید لپاره پانګونې ته لېوالتیا وښوده

۱۴ زمری ۱۴۰۴ - ۵ اګست ۲۰۲۵، ۲۰:۱۵ GMT+۱
عراقي پانګوالو له نوې ټکنالوژۍ په استفادې د برېښنا تولید لپاره پانګونې ته لېوالتیا وښوده
100%

دوو عراقي پانګوالو د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت سرپرست ته د برېښنا د تولید لپاره یوه داسې نوې دستګاه معرفي کړه، چې په دې وروستیو کې د هغوی له لورې اختراع شوې او د برېښنا د تولید لپاره سرچینو ته اړتیا نه لري.

د دغو عراقیانو په وینا، دغه دستګاه د تېلو، ګاز، اوبو او نورو سرچینو له اړتیا پرته برېښنا تولیدوي او دوی غواړي، چې په افغانستان کې له دغې نوې دستګاه څخه په استفادې د انرژۍ پروژو په تولید کې پانګونې وکړي.

د دغه وزارت د خبرپاڼې له مخې، د اوبو او انرژۍ وزارت سرپرست په دې کتنه کې له دغه نوښت او په افغانستان کې د انرژۍ پراختیا لپاره د یادو عراقیانو د لېوالتیا هرکلی وکړ او ټینګار یې وکړ، چې دغه وزارت د دې پانګونې لپاره د همکارۍ او اړینو زمینو د برابرولو لپاره تیار دی.

د طالبانو د برېښنا شرکت اجراییه رييس تېره اوونۍ د خپلو یو کلنو لاسته راوړنو د تشرېح په پروګرام کې وویل، د افغانستان ۸۰ سلنه برېښنا د منځنۍ اسیا له هېوادونو او ایرانه راواردوي او اوسمهال د هېواد ۴۰ سلنه نفوس برېښنا ته لاسرسی لري، خو هغه هېوادوال چې برېښنا لري د برېښنا له دوامداره پرچاویو شکایت لري.

زبیده اکبر: طالبان افغانانو ته د خدمت کولو هېڅ اراده نه لري

۱۴ زمری ۱۴۰۴ - ۵ اګست ۲۰۲۵، ۱۹:۵۳ GMT+۱
زبیده اکبر: طالبان افغانانو ته د خدمت کولو هېڅ اراده نه لري
100%

د «فریډم نو» په نوم د بشري حقونو موسسې مشره زبیده اکبر وایي، چې طالبان د افغانستان خلکو ته د خدمت لپاره هېڅ نیت او اراده نه لري او دوی د نړۍوالو بشردوستانه مرستو په وړاندې تر ټولو لوی خنډ دي.

نوموړې دا څرګندونې نن د بشري حقونو د څار بنسټ او ملګرو ملتونو د یوې مجازي غونډې پر مهال وکړې. هغې له نړۍوالې ټولنې وغوښتل، چې د افغانستان د ښځو له سیمه‌ییزو بنسټونو سره مستقیم ملاتړ وکړي.

هغې زیاته کړه: «نړۍواله ټولنه باید مالي مرستې مستقیم د مېرمنو له بنسټونو سره وکړي، ځکه چې دغه کوچني بنسټونه د لږو مرستو سره ډېر ستر کارونه کولی شي.»

زبیده اکبر ویلي: «طالبان د مرستو رسوونکو کارکوونکي ګواښي، هغوی نیسي او د خپلو پراخو محدودیتونو له امله یې د خلکو لاسرسی اړینو مرستو ته محدود کړی دی.»

په داسې حال کې چې د افغانستان بشري بحران ورځ تر بلې پراخېږي، د طالبانو پراخ بندیزونه، په ځانګړې توګه پر ښځو د خلکو ژوند نور هم له ستونزو سره مخ کړی دی.

بلخوا، د بشري حقونو د څار سازمان څېړونکې فرشته عباسي خبرداری ورکړی، چې افغانستان ته بېرته ستنېدل له بیکارۍ، ړنګ روغتیایي سیستم او بشري بحرانونو سره مخ کېدل دي.

نوموړې څرګنده کړه: «ښځې په افغانستان کې ثانوي او لوړو زده کړو ته لاسرسی نه لري، د کار، بیان ازادۍ او تګ راتګ په برخو کې له سختو محدودیتونو سره مخ دي.»

هغې وویل،چې دوی د ګڼو بې‌ قانونیو اسناد راټول کړي، چې پکې ناقانونه وژنې، جبري ورک کېدنې، خپل‌سري نیونې او شکنجې شامل دي.

هغې دا هم وویل، چې د بودیجې د نشتوالي له امله تر ۴۰۰زیات روغتیايي مرکزونه تړل شوي دي، چې دغې چارې د خلکو لپاره جدي اندېښنې رامنځته کړې دي.

فرشته عباسي د اسنادو د خپلواکه ثبت نشتون ته اشاره وکړه او ټینګار یې وکړ، چې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا باید یو خپلواک او شفاف میکانیزم رامنځته کړي، څو د طالبانو له‌خوا د بشري حقونو د سرغړونو د اسنادو ثبت او څار وشي.