د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر د هرات محصلانو ته وویل چې ګرځنده ټیلیفونونه مه کاروئ

د محکمې لپاره نومول شوي قاضیان له هسپانیا څخه اراسلي ګارسیا ډل سوتو، الیسیندا کالوټ مارټینز او ایمیلیو رامیرز ماتوس، له افغانستان څخه غزال حارس، له مصر څخه مای ال-سدانی، امریکا څخه می السیډاني، له ایټالیا څخه مارینا فورټي، له سویلي افریقا څخه راشده مانجو او له هند څخه کلپنا شرما دي.

د افغان ښځو لپاره د ولسي محکمې په خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي چې د محکمې اوریدنې به د افغان څارنوالانو د بیانونو، د قربانیانو د ښځو د شهادتونو او د نړیوالو متخصصینو د شواهدو په بیاکتنې ترسره شي.

تنظیم کوونکو وویل چې دا پروسه یو فرصت دی چې د ښځو له حقونو سیستماتیکې سرغړونې مستندې کړي، د قربانیانو غږونه واورېدل شي او پر طالبانو د حساب ورکولو لپاره نړیوال فشار رامینځته شي.

د قاضیانو ډله د وکیلانو، اکاډمیکو او د بشري حقونو مدافعینو څخه جوړه شوې ده، چې په انتقالي عدالت، بشري حقونو، د ښځو حقونو، د رسنیو ازادۍ او جنسیتي عدالت کې تخصص لري.

څلور افغان څارنوالان به رسمي تورونه هم وړاندې کړي او له نړیوالو معیارونو سره سم د ښځو د حقونو د سرغړونو قانوني تحلیل به وړاندې کړي.

د اوریدنې په پای کې تمه کیږي چې قاضیان به یو ابتدايي بیان خپور کړي چې وړاندې شوي شهادتونه او اسناد منعکس کړي.

تنظیم کوونکو ټینګار کړی، چې د افغان میرمنو کیسې باید د تړلو دروازو تر شا پاتې نه شي.

د جرمونو نړیوالې محکمې د روان کال چنګاښ په ۱۷مه اعلان وکړ چې د طالبانو د مشر هبت‌الله اخوندزاده او د طالبانو د قاضي‌القضات حکیم حقاني د نیولو حکمونه یې صادر کړي.

د جرمونو نړیوالې محکمې ویلي و چې یاد کسان لږ تر لږه د۲۰۲۱کال د اګست له ۱۵مې راهیسې د افغانستان پر خلکو د بشر ضد جرمونو په ترسره کولو تورن دي.

ګوتریش خپلې وینا کې زیاته کړه چې غزه کې باید عاجل اوربند رامنځته شي، بشري مرستې باید بې له ځنډه غزې ته ولیږدول شي او ټول نیول شوي بندیان باید خوشې شي. نوموړي وویل چې غزه کې وحشت تر درېیم کال دوام لري او انسانیت تر پوښتنې لاندې راغلی.

ګوتریش د اوکراین جګړې ته هم اشاره وکړه او ویې ویل چې جګړه د سیمې ثبات او نړیوال نظم ته زیان رسوي. همدارنګه هغه د سوډان په اړه یادونه وکړه چې په دغه هېواد کې پر خلکو ظلم روان دی او وینه بهیدنه باید ودرول شي.

د خبرو دویم محور یې د زده کړو په برخه کې و، چې په ځانګړي ډول یې د نجونو او مېرمنو حقونو ته اشاره وکړه. ګوتریش وویل چې په ډېرو هېوادونو کې ښځې او نجونې د زده کړو له حق څخه پاتې دي، هغه مشخصاً د افغانستان یادونه ونه کړه.

درېیم محور یې د ټکنالوژۍ و، چې باید د خلکو او هېوادونو د پرمختګ لپاره ښه مدیریت شي. ګوتریش وویل: «ټکنالوژي باید د خلکو لاسرسي کې وي او زموږ خدمت کې وکارول شي.» نوموړي د مصنوعي ځیرکتیا په اړه خپل تاریخي دیالوګ یاد کړ چې تېره میاشت ترسره شو.

ګوتریش پر سولې، پراختیا او بشري حقونو ټینګار وکړ او ویې ویل: «سوله زموږ لومړیتوب دی، موږ باید د خلکو د اعتماد وړ واوسو، قدرت د حاکمانو په لاس کې نه د خلکو په لاس کې دی او هېڅکله باید تسلیم نه شو.»

د دې غونډې سږنې شعار سوله، پراختیا او بشري حقونه دي.

ګوتریش له هېوادونو د تاوتریخوالي د بندولو غوښتنه وکړه.

یاد سازمان په یوه خبرپاڼه کې ویلي، راپورونه ښيي چې په پاکستان کې یو شمېر ناروغ افغان کډوال د پولیسو د وېرې له امله روغتیایي مرکزونو ته نه ورځي، او ځینې روغتونونه له هغو ناروغانو سره د درملنې برخه کې همکاري نه کوي چې د اعتبار وړ ویزې نه لري.

خبرپاڼه زیاتوي: «په ځانګړي ډول د اندېښنې وړ خبره دا ده چې ان امیندوارې ښځې، چې بیړنۍ طبي پاملرنې ته اړتیا لري، هم له دې کبله له مرستې غوښتلو ډډه کوي.»

دغه سازمان په ډاګه کړې چې دا ډول چلند نه یوازې د انساني کرامت ښکاره سرغړونه ده، بلکې د پاکستان د اساسي قانون او د هغو نړیوالو بشري ژمنو خلاف هم دی، چې دغه هېواد پرې لاسلیک کړی دی.

د پاکستان بشري حقونو دغه کمېسیون ټینګار کړی چې په اوسنیو شرایطو کې د افغان مېرمنو او نجونو حالت ډېر حساس دی او که هغوی بېرته هغه هېواد ته ستنې شي چې «د جنسیت پر بنسټ د اپارتاید سیاستونه پکې عملي کېږي»، نو د هغوی ژوند او راتلونکی به له جدي ګواښ سره مخ شي.

یاده دې وي چې په پاکستان کې د افغان کډوالو د نیولو او جبري بېرته ستنولو لړۍ له ۲۰۲۳ کال راهیسې په سختۍ روانه ده.

د پاکستاني چارواکو په وینا، زرګونه هغه افغانان چې د قانوني اسنادو له وړاندې کولو پاتې راغلي، له هېواده ایستل شوي دي.

د ملګرو ملتونو او بشري حقونو ګڼو ادارو پر پاکستان غږ کړی چې د کډوالو د جبري ایستنې پر ځای دې د هغوی د خوندیتوب لپاره بدیلې لارې ولټوي.

د طالبانو د نیمروز ولایت د والي رسنیز دفتر نن سې شنبه د تلې لومړی نېټه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وویل، چې ددې ډلې د فرامینو او احکامو لوی رییس شمس الدین شریعتي په مشرۍ یوه لوړ پوړي پلاوي د بې‌کیفیته تېلو او نورو وارداتي توکو د مخنیوي او د هبت الله د فرمانونو د پلیتابه په موخهنیمروز ولایت ته سفر کړی.

شریعتي په خپلو خبرو کې ویلي، چې د بې‌کیفیته تېلو واردات د خلکو ژوند او اقتصاد ته جدي زیان رسوي، او دا کار یوازې د یو شمېر مشخصو تجارانو په ګټه او د میلیونونو افغانانو په تاوان تمامېږي.

په همدې حال کې د طالبانو مرستیال والي تورجان احمدي په خپله وینا کې ویلي، چې د ملا هبت الله فرمان یې په بشپړ ډول تطبیق کړی.

نوموړي زیاته کړه، چې د بې‌کیفیته تېلو، درملو، تعمیري موادو، انساني قاچاق، نشه‌يي موادو او نورو غیرقانوني چارو پر وړاندې د ولایتي ادارو له لوري جدي اقدامات شوي، او په څرګند ډول په دې برخه کې ښه پرمختګونه شوي دي.

په دې پرانېسته کې د هرات والي اسلام‌جار وویل چې دا مهال په هرات ولایت کې لسګونه لویې او وړې انکشافي پروژې روانې دي او د دغې پروژې له بشپړېدو سره به د هېواد په اقتصادي ډګر کې ستر بدلون راشي.

د هرات لپاره د طالبانو والي ټینګار وکړ چې دوی د دې پروژې د چټک پرمختګ لپاره هر ډول همکارۍ ته چمتو دي.

د طالبانو د فواید عامې وزارت معین مولوی محمد اسحاق صاحبزاده ویلي چې دغه پروژه به د شاوخوا ۵۰جریبه ځمکې په ساحه کې تطبیق شي.

نوموړي وویل چې تمه ده دا پروژه به په یوه کال کې ګټې اخیستنې ته وسپارل شي.