د پاکستان او اروپايي ټولنې استازو د افغانستان او سیمې پر وضعیت خبرې وکړې

په سعودي عربستان کې د پاکستان او طالبانو د ادارې د پلاویو ترمنځ له ناستې وروسته ځینو پاکستاني سرچینو ددغه هېواد رسنیو ته ویلي، چې اسلام اباد له افغانستان سره د تړلو لارو د پرانېستلو په تړاو د سعودي عربستان وړاندیز رد کړی دی، خو په کابل کې د طالبانو چارواکي وايي، چې په دغو خبرو اترو کې کابل د لارو د پرانېستلو په تړاو هیڅ ډول وړاندیز نه دی کړی.

د طالبانو دغو سرچینو د سې شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې ډلې د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال د لارو د تړلو په تړاو د طالبانو د ادارې پالیسي روښانه کړې او دوی همغه پالیسي پرمخ وړي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال مولوي عبدالغني برادر د لړم پر ۲۱ مه افغان سوداګرو او صنعت‌کارانو ته وویل، چې له پاکستان سره د حسابونو تصفیې لپاره درې میاشتې وخت لري.

هغه زیاته کړه، چې د پاکستان د وارداتو د ټیټ کیفیت له امله باید صادرات او واردات له بدیلو لارو ترسره شي.

برادر دغه راز شرط کېښود، چې که پاکستان د لارو پرانېستل غواړي باید قوي تضمینونه ورکړي، چې نور به دغه لارې نه پرانیزي.

د پاکستان ډان ورځپاڼې د سې شنبې په ورځ د دغه هېواد د ډيپلوماتیکو سرچینو له قوله ویلي، چې سعودي چارواکو د ریاض په خبرو اترو کې دواړې غاړې وهڅولې چې د خبرو کانالونه پرانيستي وساتي او پاکستان دې هڅه وکړي چې دوه اړخیزه سوداګري له خبرو اترو سره هممهاله بیا پیل شي، خو اسلام‌اباد دا وړاندیز رد کړی دی.

د سعودي عربستان په منځګړتوب د خبرو اترو د درېدلي بهیر د بیا پیل کېدو په تړاو ناسته کې د طالبانو یوه درې کسیز پلاوي ګډون کړی و، چې رحمت الله نجیب، قهار بلخي او انس حقاني پکې ګډون درلود.

په پاکستاني پلاوي کې هم ددغه هېواد د تېر مرکچي پلاوي غړو او د بهرنیو چارو وزارت یوه ډيپلوماټ ګډون کړی و.

دغه خبرې اترې، چې د نومبر میاشتې پر ۳۰مه پیل شوې وې، دوې ورځې روانې وې، خو په خبرو کې هیڅ پرمختګ نه دی شوی او دواړه پلاوي بېرته خپلو هېوادونو ته ستانه شوي دي.

د سې شنبې په ورځ د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزیر هم پر خپلې ادارې غږ وکړ، چې لارې تړلې وساتي.

عبداللطیف منصور وویل، چې پاکستان د ملګرو ملتونو، اسلامي هېوادونو او نورو شخصیتونو له لارې غواړي، چې ددوی د مېوو په فصل کې له افغانستان سره لارې پرانېستل شي.

د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د دواړو خواوو ترمنځ له نښو وروسته د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ ټولې لارې له تېرو شاوخوا دوو میاشتو راهیسې بندې دي.

د طالبانو د فراه ولایت د امنیه قوماندانۍ ویاند وویل، چې دوه نور کډوال هم ورک دي.

د طالبانو ویاند د پېښې د دقیق وخت په اړه جزییات نه دي ورکړي، خو ویلي یې دي چې وژل شوي کسان د فراه ولایت اوسیدونکي وو، چې غوښتل یې د ګډې پولې له لارې ایران ته داخل شي.

تر دې وړاندې هم د ایران پوله ساتو ځواکونو په بېلابېلو سیمو کې پر افغان کډوالو ډزې کړې دي.

تیر کال په سیستان او بلوچستان کې د افغانانو پر یوې۳۰۰ کسیزې ډلې ډزې وشوې او طالبانو تایید کړه چې لږ تر لږه دوه کسان پکې وژل شوي او ګڼ ټپیان افغانستان ته انتقال شوي.

په ۱۳۹۹ لمریز کال کې هم د ایران پوله ساتو د هرات د ګلران ولسوالۍ په سرحدي سیمه کې له شکنجې وروسته ګڼ افغان کډوال سیند ته وغورځول.

هغه وخت د پخواني افغان حکومت چارواکو د قربانیانو شمېر ۱۸ تنه اعلان کړی و.

منصور زیاته کړې چې پاکستان د افغانستان د مېوو په فصل کې لارې تړلې، چې د افغان سوداګرو مېوې او سبزیجات ضایع شول او دې کار د افغانستان په اقتصاد جدي اغېز وکړ.

د نوموړي په وینا، اوس چې د پاکستان مېوې بازار ته راځي، اسلام‌اباد هڅه کوي دروازې پرانیزي، خو طالبان باید دا دروازې تړلې وساتي.

منصور همدارنګه ویلي چې پاکستان کله ناکله د ملګرو ملتونو، اسلامي هېوادونو او ځینو شخصیتونو له لارې هڅه کوي خپلې غوښتنې پر افغانستان تحمیل کړي.

هغه څرګنده کړې چې ګڼو افغان سوداګرو د طالبانو ادارې نه غوښتنه کړې چې له پاکستان سره لارې تړلې پاتې شي، څو پاکستان هم د لارو د تړل کېدو زیان تجربه کړي.

منصور ټینګار وکړ: «موږ د دې غوښتنې کلک ملاتړ کوو او سپارښتنه کوو چې له پاکستان سره هم همدغه چلند وشي او دروازې تړلې پاتې شي».

منصور وویل: « اوسنی اسلامي نظام د سلګونو زره افغانانو په وینو رامنځته شوی او ساتنه یې پر ښځو او نارینه وو فرض ده».

هغه د افغانستان د تېرو څو پېړیو جګړو ته په اشارې وویل چې بریتانیا، پخواني شوروي اتحاد او د امریکا په مشرۍ نړیوال ځواکونه ټول د افغانانو د قربانیو په نتیجه کې مات شول.

ده زیاته کړه چې اوسنی نظام هم د قربانیو او د استعدادونو د کارولو له لارې خوندي پاتې کېږي.

سره له دې چې منصور د کوم ځانګړي بهیر نوم وانخیست، خو ظاهرا اشاره یې د پاکستان په کوربه توب د یو شمېر افغان سیاسي فعالانو وروستۍ ناستې ته ده.

د تلې میاشتې په دې ناسته کې شاوخوا ۳۰ افغان سیاسي څېرو، د مدني ټولنې فعالانو، د پخواني حکومت چارواکو او همدارنګه د پاکستان ۴۰ پخوانیو چارواکو ګډون کړی و.

طالبان دغه راز د پاکستان په پوځ کې یوې برخې ته هم د شریرې کړۍ اصطلاح کاروي، چې ددوی په وینا، د کابل او اسلام اباد د اړیکو پر وړاندې خنډ ده.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن سې شنبه، لیندۍ ۱۱مه د یوې اعلامیې په خپرولو سره وویل، چې د یاد وزارت مالي او اداري مرستیال د افغانستان او ترکیې ترمنځ تاریخي، فرهنګي، مذهبي او سیاسي اړيکې ژورې وبللې او د راتلونکي لپاره يې د لاپراخو همکاریو هیله څرګنده کړه.

په اعلامیه کې د ترکیې سفیر جنګ اونال له قوله لیکل شوی، چې نوموړي د طالبانو بهرنيو چارو وزارت له همغږۍ او همکاريو مننه وکړه او زياته يې کړه، چې هېواد یې له افغانستان سره اړیکو ته ځانګړی اهمیت ورکوي او له افغانانو سره د هر ډول ملاتړ اوهمکارۍ لپاره ژمن دی.