نبیل:د هسپانیا بهرنیو چارو وزارت کې د «افغان ښځو او نجونو» په نوم خونه مانا لرونکی نوښت دی

د پاکستاني رسنیو د راپور له‌مخې، په دې لیدنه کې دواړو لورو د کډوالۍ په برخه کې د دوه‌ اړخیزو همکاریو پر ډېرېدو، د انساني قاچاق پر مخنیوي او د سیمې د ثبات پر ټینګښت خبرې وکړې.

د پاکستان د کورنیو چارو مرستیال وزیر بریتانیا ته په تمه د افغان پناه‌غوښتونکو د لیږد د پروسې پر ګړندي کېدو ټینګار کړی دی.

د بریتانیا کورنیو چارو وزارت د همدې کال د جون میاشتې تر پایه په پاکستان کې د میشتو افغان ښځو او نجونو د ۳۶۷ غوښتنلیکونو په ګډون د څه باندې ۶ زره افغانانو د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه رد کړې دي.

بل لوري بیا د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې د بریتانیا د دفاع وزارت یوه کارکوونکي په ناپامۍ سره د یو شمېر هغو افغان پناه غوښتونکو معلومات افشا کړل، چې په افغانستان کې یې له بریتانیايي ځواکونو سره کار کړی و. په دې چارې سره د بریتانیايي ځواکونو د همکار افغانانو ژوند لاپسې سخت شو او دمګړۍ زرګونه افغان پناه‌غوښتونکي بریتانیا ته د تګ په تمه په پاکستان کې بې‌برخلیکۍ کې شپې او ورځې تېروي.

د «پاکستان ټودې» رسنۍ راپور ورکړی، چې پاکستان ته د بریتانیا د دې چارواکې سفر په داسې وخت کې کېږي، چې د دواړو هېوادونو اړیکې پیاوړې شوي او دوه‌ اړخیزه سوداګري له ۵،۵ میلیارده پونډ څخه هم لوړه شوې ده.

په راپور کې ویل شوي، چې دامهال په پاکستان کې له ۲۰۰ څخه ډېرې بریتانوي کمپنۍ فعالیت کوي، چې په دواړو هېوادونو کې یې اقتصادي وده رامنځته کړې ده.

اغلې چیپمن ویلي، چې پاکستان د بریتانیا لپاره یو «ستراتیژیک شریک» دی.

هغې وویل: «موږ د منظم جرمونو او غیرقانوني کډوالۍ له پټو عواملو سره د مبارزې لپاره په ګډه کار کوو، څو دواړه هیوادونه خوندي شي.»

د راپور له‌مخې، د پنجشنبې په ماښام رضا ساراني له یوه بل کس سره، چې تر اوسه یې هویت نه‌دی مشخص شوی، په یوه شخصي موټر کې و، چې ناڅرګندو وسله‌والو پرې ډزې وکړې. په دې برید کې په موټر کې ناست دواړه وژل شوي دي.

دا چې برید چا کړی او ولې یې کړی، په دې اړه نور جزییات نه‌دي خپاره شوي.

«حال‌وش» مخکې هم په یوه څېړنیز راپور کې د رضا ساراني هویت او کړنې افشا کړې وې. د یاد راپور له‌مخې، نوموړی شاوخوا ۲۵ کلن او د سراوان اوسېدونکی او همداراز د سراوان د بهرنیو اتباعو د کمپ یو کارکوونکی و. په راپور کې ویل شوي و، چې هغه د لسګونو افغان کډوالو په وهلو ټکولو، سپکاوي او ناوړه چلند کې ښکېل و.

د سرچینو په وینا، رضا ساراني له څو نورو کارکوونکو سره یو ځای افغان کډوال د پایپونو او لرګیو په وسیله وهل او همدارنګه یې یو بلوڅ له قانوني حکم پرته نیولی او یاد کمپ ته یې لېږدولی و. دا موضوع هغه مهال د بشري حقونو د فعالانو او سیمه‌ییزو رسنیو له سختو غبرګونونو سره مخ شوې وه.

د یادونې وړ ده، چې د ایران رسمي سرچینو لا تر اوسه په دې تړاو څه نه‌دي ویلي.

ایران او پاکستان د جمعې په ورځ (د لیندۍ ۲۱مه) له دغې لیدنې خبر ورکړی او زیاته کړې یې ده، چې د دواړو هېوادونو د ګډې همکارۍ پر پیاوړتیا او د دوه اړخیزو تړونونو پر چټک پلي کېدو هم ټينګار شوی دی.

پاکستاني رسنیو د شریف له قوله لیکلي، چې نوموړي په دې لیدنه کې ادعا کړې، چې له افغانستان څخه دوی ته امنیتي ګواښونه متوجه دي.

د ایران ولسمشرۍ ماڼۍ بیا د دغې لیدنې په تړاو په خپره کړې اعلامیه کې د افغانستان په اړه څه نه‌دي لیکلي.

په دې اعلامیه کې راغلي، چې شریف او پزشکیان د ترانسپورټ، ترانزیت او نورو ورته موضوعګانو د ترسره شویو دوه اړخیزو هوکړو پر څارنې او ښه عملي کېدو ټینګار کړی دی.

دواړو لورو همداراز د اړیکو پراختیا، سوداګریز تګ راتګ او د اقتصادي همکاريو لوړول د دواړو هېوادونو لومړیتوبونه یاد کړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د ایران بهرنیو چارو وزارت به راتلونکې اونۍ د افغانستان د وضعیت او سیمه‌ییزو تحولاتو په اړه د یوې مهمې ناستې کوربه وي. د یاد وزارت ویاند ویلي، چې دا ناسته د سیمې د هېوادونو ترمنځ د همغږۍ د پیاوړتیا او د ګډو ننګونو د کمولو په موخه پلان شوې ده.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال محمدرضا بهرامي بیا ویلي، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ منځګړیتوب د تهران د ناستې د اجنډا برخه نه‌ده او یوازې موخه یې د افغانستان په اړه د ښکېلو هېوادونو د ځانګړو استازو د نظرونو تبادله ده.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د ملي راډیو ټلویزیون له لوري په یوې خپرې شوې ویډیو کې ندا محمد ندیم له ځوانانو غوښتي، چې د هبت‌الله هر امر دې دوی پر ځان تطبیق کړي. هغه د هبت‌الله د اوامرو د اطاعت په دوام کې زیاتوي: «که درته وایي، سنګر ته ځه، هلته ځه، که درته وایي، قول اردو ته ځه، هلته ځه، که درته وایي، چې په ښار کې امنیت مه نیسه حوزه کې اوسیږه، حوزه کې اوسېږه.»

هغه د یادې مدرسې فارغانو ته همداراز ویلي، چې له ځانونو دې امیر نه‌جوړوي او د نظام هدایات دې عملي کړي چې ایمان یې محفوظ شي.

د هغه په وینا، نظام یو امیر لري او ټول یې باید د امر اطاعت وکړي. هغه زیاتوي: «که امیران ډېر شي نظام کې فساد راځي، بیا دا ګټلی نظام راڅخه خرابیږي.»

ندیم له ځوانانو او سپین‌ږیرو غوښتي، چې هبت‌الله ته دې د نظام د ښه پر مخ وړلو لپاره دعاوې وکړي.

په دې وروستیو کې طالب چارواکي د خپل مشر هبت‌الله د اوامرو د تطبیق سپارښتنه زیاته کړې ان په دې تړاو ولایتونو ته سفرونه ترسره کیږي او ځانګړې غونډې هم ورته جوړېږي.

په مسکو کې د طالبانو سفارت د جمعې په ورځ (د لیندۍ ۲۱مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د روسیې- اوکراین جګړې ته ځانګړی شوی ګردی مېز د دغه هېواد د بهرنیو چارو د وزیر سرګي لاوروف په مشرۍ جوړ شوی و.

د روسیې- اوکراین جګړې په اړه په مسکو کې کله نا کله ګردي مېزونه یا ډیپلوماټيکې ناستې جوړېږي.

د دې ناستو موخې د امنیت، سولې او جګړې د حلولو د لارو چارو ارزونه، د ډيپلوماټيکو همکاریو پراخول او د سیمې ثبات ته د ګډو همکاریو هڅول یاد شوي دي.

د څارونکو په باور، د روسیې- اوکراین جګړه د نړۍوال سیاست یوه تر ټولو حساسه او اوږده مساله ده.

د خبریالانو د راپورنو په بنسټ، په دې ناسته کې د روسیې بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې د روسیې او امریکا ترمنځ اوسني مذاکرات په ځانګړي ډول په اوکراین کې د اوږدمهاله جوړجاړي موندلو باندې متمرکز دي.

د کرملېن ماڼۍ په وینا، د اوکراین په تړاو د مسکو او واشنګټن د مشرانو او استازو ترمنځ په وروستۍ ناسته کې ټول سوءتفاهمونه حل شوي دي.