د امریکا د بهرنیو چاررو وزیر مارکو روبیو ویلي، چې د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي سره یې د لیدلو پرمهال د اوکراین د امنیتي وضعیت او دوه اړخیزو همکاریو پراختیا په اړه خبرې کړې دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د شنبې په ورځ پر خپلې اېکسپاڼې لیکلي، چې د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي سره یې د لیدنې پرمهال د دوه اړخیزو همکاریو پر پراختیا خبرې کړې دي.
نوموړي زیاته کړې: «ولسمشر ټرمپ داسې یوه حللاره غواړي چې په اوکراین کې روانه وینه تویونه د تل لپاره پای ته ورسېږي.»
دا لیدنه پر داسې مهال ترسره کېږي، چې نړۍواله ټولنه په اوکراین کې د سولې د احتمالي طرحې په اړه د ټرمپ د ادارې راتلونکو ګامونو ته په تمه ده.
امریکايي رسنۍ 'اکسیوس' له ایران سره د تېلو پر پلور د فشار زیاتولو او د یوې احتمالي هوکړې په اړه په خپل راپور کې ویلي، امریکايي مرکچیانو ټرمپ ته ویلي چې له تهران سره د یوې 'ښې هوکړې' ترلاسه کول ستونزمن او ښايي ناشونی وي.
یادې رسنۍ د یوه امریکايي چارواکي له قوله لیکلي، چې له ایران سره د اټومي مذاکراتي پلاوي مشرانو سټیو وېټکاف او جرډ کوشنر دا څرګندونې د یوې هوکړې د څرنګوالي په اړه د ټرمپ د پوښتنې په ځواب کې کړې دي.
دوی ویلي، چې تر دې دمه د ایران مذاکراتي پلاوي داسې دریځونه غوره کړي چې د واشنګټن له نظره د منلو وړ چوکاټ کې نه راځي.
پر همدغه مهال اکسیوس د یوه بل امریکايي چارواکي له قوله هم لیکلي، چې داسې هېڅ څرګ نه لېدل کېږي چې ایران دې د امریکا له وړاندیزونو سره هوکړه وکړي.
د لومړۍ سرچینې په وینا، کوشنر او وېټکاف ټرمپ ته ویلي چې مذاکراتو ته دوام ورکوي او د امریکا سخت دریځ به وساتي.
سرچینې زیاته کړې: «که ایراني چارواکي له داسې یوې هوکړې سره هوکړه وکړي چې د امریکا لپاره د منلو وړ وي، دوی به لازم معلومات ټرمپ ته وړاندې کړي، ترڅو هغه وروستۍ پرېکړه وکړي».
ټاکل شوې ده، چې وېټکاب او کوشنر د سېشنبې په ورځ له ایراني پلاوي سره د عمان په کوربتوب په جینوا ښار کې وګوري.
قطر هغه هېواددی چې له طالبانو سره یې له انزوا څخه تر واکمنۍ پورې پراخه همکاري وکړه، خو لا هم د دغې ډلې حکومت 'سرپرست' بولي او دا هغه دریځ دی، چې د دوحې د تېرو ۱۲ کلونو د بېساري امتیازاتو او اوسني ډیپلوماتیک احتیاط ترمنځ ژور تضاد په ډاګه کوي.
قطر چې په شاوخوا یوه نیمه لسیزه کې د افغانستان په چارو او په ځانګړې توګه طالبانو ته د اسانتیاوو د برابرولو په برخو کې ښکېل پاتې شوی، خو لا هم د طالبانو حکومت «سرپرست حکومت» ګڼي.
د قطر د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۵مه) په کاپیسا کې د غره ښویېدو د پېښې له امله چې څلور کسان پهکې مړه او شپږ نور ټپیان شوي، خپله خواخوږي څرګنده کړه؛ خو په خپره شوې اعلامیه کې یې د طالبانو ادارې ته د «سرپرست حکومت» خطاب کړی دی.
کاپیسا کې د غره ښویېدو له امله څلور تنه مړه او شپږ نور ټپیان شوي دي | افغانستان انټرنشنل پښتو
دغه وزارت په خپله اعلامیه کې لیکلي: «د بهرنیو چارو وزارت د قطر دولت له لوري د قربانیانو له کورنیو، د سرپرست حکومت او د افغانستان له خلکو سره غمشریکي څرګندوي او ټپیانو ته د عاجلې روغتیا هیله کوي».
قطر د ۱۳۹۲کال د غبرګولي په ۲۸مه (۲۰۱۳- جون- ۱۸) کې د دوحې په یوې څنډه کې یوه ودانۍ طالبانو ته د «سیاسي دفتر» په نوم وسپارله او طالبانو هم په رسمي توګه پهکې خپل دفتر پرانېست.
قطر له دې سربېره د طالبانو او امریکا تر منځ د سولې خبرو کوربه هم پاتې شوی دی. په دغه هېواد کې د طالبانو او امریکايي استازو ترمنځ لومړی پړاو خبرې د ۲۰۱۸کال د اکتوبر پر ۱۲مه پیل شوې او ۱۸میاشتې یې دوام وموند.
قطر همداراز د طالبانو او امریکا تر منځ د دوحې هوکړې د لاسلیک کېدو کوربه هم پاتې شوی دی. د طالبانو او امریکايي استازو تر منځ له ۱۸میاشتنیو مذاکراتو وروسته د افغان سولې لپاره د امریکا د مخکېني استازي زلمي خلیلزاد او د طالبانو د سیاسي دفتر د مخکېني مرستیال ملا عبدالغني برادر ترمنځ د سولې هوکړه هم د ۱۳۹۸کال د کب پر لسمه (۲۰۲۰- فبروري-۲۹) د قطر په پلازمېنه دوحه کې لاسلیک شوه.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو په ۲۰۲۱ کال کې له واکمنېدو وروسته خپله کابینه اعلان کړه او په لومړیو څلورو کلونو کې یې خپلو وزیرانو او ادارو ته د «سرپرست» خطاب کاوه، خو د بیا واکمنېدو په څلورمه کالیزه کې د دې ډلې مشر هبتالله اخوندزاده د سرپرست حکومت د پای ته رسېدو اعلان وکړ.
سره له دې چې طالبانو څو میاشتې وړاندې د خپل حکومت د سرپرستۍ د پای ته رسېدو اعلان وکړ، خو قطر لا هم د دې ډلې حکومت په رسمیت نه پېژني او له نږدې اړیکو سره سره ورته اوس هم «سرپرست حکومت» وايي.
د لندن د 'سنرزبروک' شاهي محکمې یو ۵۴ کلن امام پر ښځو او ماشومانو د جنسي تېري او جنسي ځورونې په ۲۱ قضیو کې مجرم وپېژانده. دا جرمونه د ۲۰۰۴ او ۲۰۱۵ کلونو ترمنځ شوي دي او د اوو قربانیانو له ډلې درې یې د پېښې پر مهال تنکۍ او نابالغې نجونې وې.
د برېتانیا پولیسو ویلي، چې عبدالحلیم خان د ختیځ لندن په یوه جومات کې امام و او له خپل مذهبي نفوذ څخه په استفادې یې پر اوو ښځو جنسي تېری کړی دی، چې د دغو قربانیانو له ډلې درې یې د پېښې پر مهال تنکۍ نجونې وې.
د پولیسو د معلوماتو لهمخې، ټولې اووه واړه ښځې مسلمانې وې او یاد امام دوی اړې کړې وې چې په پټو ځایونو کې ورسره وګوري او هغوی ته یې ویلي وو، چې د خپل "جادويي ځواک" له لارې کولای شي هغوی له بدو پېښو څخه وساتي.
د څارنوالۍ د معلوماتو لهمخې، دغه امام خپلې قربانیانې داسې ډارولې وې چې ګواکې هغه «جادویي ځواک» لري او که د ده خبره ونه مني، له بدې پیښې سره به مخ شي.
د جومات د امام یادې کړنې د ۲۰۱۸ کال په فبروۍ میاشت کې وروسته له هغه ښکاره شوې، چې د جنسي تېري تر ټولو کوچنۍ قرباني خپله کیسه له خپل یوه ښوونکي سره شریکه کړه او وروسته د میټروپولیټین پولیسو په دې اړه له ۵۰ کسانو څخه پوښتنې ګروېږنې وکړې.
یاد امام د جمعې په ورځ په محکمه کې د جنسي تېري په ۹ قضیو، د جنسي ځورنې په ۴ قضیو، د تنکیو نجونو د جنسي ځورنې په ۲ قضیو، پر ماشومانو د جنسي تېري په ۵ قضیو او د جنسي ځورونې په یوه بله قضیه کې محکوم شوی.
د جومات پر امام د حکم له صادرېدو وروسته یوې قرباني وویل: «هغه ځورونه مې چې په ماشومتوب کې ګاللی، زما پر ژوند یې ژوره او تلپاتې اغېزه کړې ده».
محکمې ویلي، چې عبدالحلیم خان به د ۲۰۲۶ کال تر مې میاشتې پورې چې د سزا وروستی حکم یې صادرېږي په زندان کې پاتې شي.
د عبدالحلیم خان د دوسیې د پلټنې مسوولې سارا یمز ویلي: «هغه اووه ښځې چې را وړاندې شوې، فوق العاده زړورتیا یې وښودله او هیله لرم چې د نورو قربانیانو لپاره الهام بښونکی وي. کهڅه هم هېڅ څه شی به دغو ښخو ته اوښتی زیان جبران نهکړي، خو هیله لرو چې د پرونۍ محکومیت پرېکړه به لږ تر لږه دوی ته تسلي ورکړي».
پر همدغه مهال، څارنوالې ملیسا ګارنر ویلي چې هر هغه څوک چې د جنسي ناوړه ګټې اخیستنې او تاوتریخوالي سره مخ شوې وي، خپلې پیښې دې له پولیسو سره شریکې کړې.
د پاکستان د پوځ مشر فیلډ مارشال عاصم منیر د مونيخ غونډې په څنډه کې د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو سره کتلي او دواړو لوریو د ترهګرۍ پروړاندې د مبارزې په برخه کې د همکاریو په اړه خبرې کړې دي.
د پاکستان د پوځ د رسنیو څانګې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د پاکستان د پوځ مشر فیلډ مارشال د مونیخ امنیتي غونډې په څنډه کې له ګڼو چارواکو سره کتلي دي.
په خبرپاڼه کې راغلي، د پاکستان د پوځ مشر د یادې غونډي په څنډه کې د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو سره هم کتلي دي.
خبرپاڼه زیاتوي، چې د یادې لیدنې پرمهال دواړو لوریو پر دوه اړخیزو ګټو، د سیمې او نړۍ پر امنیتي وضعیت او د ترهګرۍ پروړاندې د مبارزې په برخه کې د همکاریو په تړاو خبرې کړې دي.
په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې فیلډ مارشال عاصم منیر د مونيخ غونډې پرمهال د جرمني له لومړي وزیر، د کورنیو چارو وزیر او د پوځ له مشر سره هم کتلي او د امنیتي ننګونو، دوه اړخیزو دفاعي همکاریو او د خبرو له لارې د نړیوالې سولي د ټینګښت په تړاو یې خبرې کړې دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، که علي خامنهيي له ټرمپ سره د لیدني غوښتنه وکړي، ټرمپ له هغه سره لېدنې ته چمتو دی. روبیو ویلي، چې دا لیدنه له خامنهيي سره د هوکړې یا هغه ته د امتیاز ورکولو په معنا نه ده، بلکې ټرمپ باور لري چې د نړۍ د ستونزو حل په خبرو اترو کې دی.
مارکو روبیو د خپلو خبرو پرمهال په ټینګار سره ویلي، چې تهران به هېڅکله هم د اټومي وسلو د لرلو اجازه ونه لري.
روبیو زیاته کړې: «زه نږدې په ډاډ سره ویلای شم چې که خامنهيي سبا وغواړي له ولسمشر ټرمپ سره وګوري، ولسمشر به ورسره وویني؛ خو دا په دې معنا نه ده چې هغه ورسره موافق دی، بلکې له دې امله چې هغه باور لري دا د نړۍ د ستونزو د حل لار ده. ټرمپ له چا سره لیدنه، مقابل لوري ته د امتیاز ورکولو په معنا نه بولي».
روبیو د یوې پوښتنې په ځواب کې چې ایا د مذاکراتو لپاره د ایران پروړاندې د امریکا زغم په ختمېدو دی وویل: «لومړی خو زه فکر کوم چې دا په بشپړه توګه روښانه نه ده چې ایران ته به هېڅکله اجازه ور نهکړل شي چې اټومي وسله ولري، ځکه دا نه یوازې د امریکا لپاره، بلکي د اروپا، نړۍوال امنیت او سیمي لپاره یو ستر ګواښ دی».