د ډونالډ ټرمپ د ملي امنیت پخواني سلاکار جان بولټن ویلي چې ټرمپ په ډاګه اعلان کړی چې اوسنی ماموریت د ایران د حکومت بدلول دي. هغه زیاته کړه، خو «حکومت په دې نه بدلیږي، چې خامنهیي په بل ایتالله بدل شي.»
هغه وویل چې د ایت الله او سپاه جوړښت باید په بشپړه توګه له منځه یووړل شي.
اروپايي ټولنه وايي، چې په افغانستان کې یې له شخړو سره همهاله د بېلابېلو توکو یوه چوپه د یوې الوتنې له لارې کابل ته لېږدولې ده. د یادې ټولنې په وینا، د اغیزمنو افغانانو د ملاتړ لپاره یې په ۲۰۲۵ کال کې د ۱۶۰ میلیون یورو بشري مرستې کړې دي.
د اروپايي ټولنې د بیړنۍ مرستندویه ادارې یوې مسوولې هادجا لاحبیب په اېکس کې لیکلي، چې په تېرو کلونو کې د بشري مرستو د رسولو لپاره ۴۰ الوتنې کابل ته شوې دي.
په همدې حال کې ملګرو ملتونو ويلي، اروپايي ټولنې د يونېسف په همکارۍ افغانستان ته د ژوند ژغورنې تغذيوي توکي لېږلي چې له مخې به يې ۲۰زره سخت خوارځواکه ماشومان تر درملنې لاندې راشي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (يونېسف) د خبرپاڼې له مخې، د اروپايي ټولنې له لوري د تمويل شويو درېيو بېړنيو بشري الوتنو له ډلې لومړۍ الوتنه افغانستان ته رسېدلې او په ټوليز ډول به ۲۰زره د تغذیوي خوړو (RUTF) کڅوړې ولېږدول شي.
دغه خواړه د سختې خوارځواکۍ د درملنې لپاره کارېږي او د بېړنيو تغذيوي پروګرامونو بنسټيزه برخه ګڼل کېږي.
د يونېسف د معلوماتو له مخې؛ افغانستان له اوږدمهالې تغذيوي کړکېچ سره مخ دی او اټکل کېږي، چې له پنځو کلونو کم عمره شاوخوا ۳.۷ مېليونه ماشومان له سختې خوارځواکۍ سره مخ دي.
اقتصادي بېثباتۍ، جګړو او اقليمي پېښو د خوړو نه خوندیتوب لاپسې ژور کړی او بشري وضعيت يې خورا کړکېچن کړی دی.
د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ددغه هېواد د دفاع وزیر یسراییل کاتز او د پوځ مشر ایال زمیر سره د پامخیم هوایي اډې د لیدنې په ترڅ کې وویل چې په پوره ځواک سره به پر ایران بریدونو ته دوام ورکړي.
نتنیاهو وویل: «موږ به په پوره ځواک سره پر ایران برید ته دوام ورکړو. زموږ پېلوټان د ایران او تهران پراسمان او همدا راز د لبنان پراسمان الوتنه کوي».
هغه دا هم وویل چې حزب الله پر دوی برید کولو سره لویه تېروتنه کړې او دوی به په پوره ځواک ځواب ورکړي.
د اسراییل لومړي وزیر خبرداری ورکړ چې حزبالله یوازې د علي خامنهیي له امله لبنان جګړې ته راکاږي.
د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ یی له خپل اسراییلي سیال سره په ټیلیفوني خبرو کې ویلي چې بیجنګ پر ایران د اسراییل او امریکا د روانو بریدونو مخالف دی او غواړي دغه بریدونه سملاسي ودریږي.
وانګ یی وویل: «ځواک په رښتیا ستونزې نه شي حل کولی، بلکې اکثره وخت نوې ستونزې پیدا کوي او اوږدمهاله جدي پایلې لري. د پوځي ځواک حقیقي ارزښت د جګړې په ډګر کې نه دی، بلکې د جګړې په مخنیوي کې دی».
په تهران او بیروت کې د سې شنبې په ورځ چاودنې وشوې او په مالي بازارونو کې ونډې را وغورځېدې.
وانګ یی زیاته کړه چې چین په نړیوالو او سیمهییزو مسایلو کې د خبرو اترو او تفاهم د حل لارې پلوي کوي.
وانګ یی د دوشنبې په ورځ د ایران، عمان او فرانسې د بهرنیو چارو له وزیرانو سره خبرې کړې وې او د خلیج هېوادونه یې هڅولي وو چې د بهرنیو مداخلو پر وړاندې متحد شي.
د افغانستان د ستراتیژیکو مطالعاتو د انسټیټیوټ مشر داود مرادیان د ایران وژل شوي مذهبي مشر علي خامنه يي ته د ابو مسلم خراساني ترویلو وروسته، خپل اېکس محدود کړی او د پیغامونو کړکۍ یې تړلې ده.
مرادیان پر خپل اېکس لیکلي وو، چې «خراسان یو بل ابو مسلم له لاسه ورکړ، خو د تل په څېر به یو ځل بیا د لمر هرکلي ته لاړ شي.»
د پوسټ له خپریدو څو ساعته وروسته د افغانستان د ستراتیژیکو مطالعاتو د انسټیټیوټ مشر داود مرادیان خپل اېکس اکونټ شخصي ته بدل کړ.
د ټولنیزو رسنیو ځینو کاروونکو د مرادیان په اړه د "یو بې رحمه دیکتاتور" لپاره د خواخوږۍ څرګندولو له امله نیوکه وکړه، او لیکلي یې وو چې هغه پر یو داسې کس غمجن دی چې د میلیونونو ایرانیانو ډیموکراټیکې هیلې یې په تاوتریخوالي سره ځپلې وې.
یو شمېر نیوکې کړې دي، چې ځینې افغانان په کوردننه د طالبانو مخالفت کوي، خو د ایران د اخوندي نظام ملاتړ کوي او دا ښيي چې دوی له دا وړ مسایلو سره د جغرافیايي، ژبنیو او قومي تړاوونو له مخې چلند کوي.
افغانستان انټرنشنل د نظر اخیستو لپاره له داود مرادیان سره اړیکه ونیوله خو هغه له تبصرې کولو څخه ډډه وکړه او ویې ویل، «زه په دې اړه هیڅ نه وایم».
پر داود مرادیان سربېره، ګڼو نورو افغان سیاسي مشرانو او د طالبانو مخالفو غورځنګونو په خپلو اعلامیو کې د علي خامنه يي وژل کېدل غندلي او د هغه مړینه یې « شهادت» بللی دی.
فوربس مجلې راپور ورکړی، چې افغان طالبانو له پاکستان سره په جګړه کې نسبتا ساده ډرونونه د خپلې اصلي وسلې په توګه کارولي دي. فوربس لیکي، چې دغه ډرون څرخکې باید له ټاکل شويو هدفونو څخه د څو کیلومترو په واټن کې وتوغول شي.
فوربس وویل چې اسلام اباد او کابل په افغانستان کې د وروستیو ډرون بریدونو د ساحې او اغیزمنتوب په اړه متضاد راپورونه خپاره کړي دي.
د افغان طالبانو چارواکو ادعا کړې، چې د دوی د اسلام اباد او راولپنډۍ په ګډون د پاکستان مهم نظامي اهداف په نښه کړي دي او د پام وړ زیان او مرګ ژوبله یې اړولې ده.
خو پاکستان دا ادعاوې رد کړې دي او ویلي یې دي چې یوازې لږ شمیر ډرونونه توغول شوي دي چې زیات یې په سرحدي سیمو کې کارول شوي دي.
پاکستاني چارواکو هم ټینګار کړی چې د دوی د کشف سیسټمونو دا ډرونونه مخکې له دې چې جدي زیان یا تلفات رامینځته کړي، کشف کړي دي.
فوربس، چې له افغانستان څخه پاکستان ته د تلونکو ډرون څرخکو انځورونه او ویډیوګانې لیدلي دي، ویلي چې دا ډرونونه کوچني سوداګریز ثابت سیسټمونه لري او شاوخوا ۱.۵ متره وزرونه لري.
فوربس لیکي، چې د دې بې پیلوټه الوتکو نسبتا ساده ډیزاین لنډ واټن او لرې عملیات په ګوته کوي.له همدې امله، دوی باید له ټاکل شويو هدفونو څخه د څو کیلومترو په واټن کې وتوغول شي.
داسې ښکاري چې افغان طالبانو ممکن دا بریدونه د تحریک طالبان پاکستان په څیر ډلو سره همغږي کړي وي ځکه ټي ټي پي دمخه د پاکستاني ځواکونو په وړاندې په څو بریدونو کې ورته ډرونونه کارولي دي.