د افغانستان او پاکستان د شخړې پر سر په امریکا کې یوه افغان خپل پاکستانی ګاونډی ډبولی

زابل ولایت د افغانستان په سوېل کې موقعیت لري او له بلوچستان ایالت سره ګډه پر ډیورنډ کرښه پروت دی.

طالبانو تر اوسه پورې په دې سیمه کې د نښتې په اړه رسمي څرګندونې نه دي کړي. تر دې وړاندې هم پاکستاني رسنیو د سې‌شنبې په ورځ د دواړو لوریو ترمنځ پر ډیورنډ کرښه د مومندو په سیمه کې د نښتې خبر ورکړی و.

د یادو نښتو له امله د سیمې یو شمېر اوسېدونکي له خپلو مېنو بې‌ځایه شوي دي.

د پاکستان پوځ په دې وروستیو کې د طالبانو پر مرکزونو او ځواکونو هوايي بریدونه زیات کړي دي. بلخوا طالبانو هڅه کړې، چې پر ډیورنډ کرښه د پاکستاني عسکرو د پوستو په نښه کولو سره د اسلام‌اباد هوايي بریدونو ته ځواب وایي.

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې رييس نورالدین ترابي په دې کتنه کې وویل، د افغانستان خلک د طبیعي پېښو له امله له داخلي بې‌ځایه کېدو او له ګاونډیو هېوادونو څخه په جبري توګه له ستنېدو سره مخ دي، نو له همدې امله خوراکي، غېرخوراکي او د نغدي مرستو ته اړتیا لري.

هغه له بشري مرستندویه موسسو څخه غوښتنه وکړه، چې له افغانانو سره دې په هره برخه کې مرستې وکړي.

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې د خبرپاڼې له‌مخې، په دې کتنه کې له ماشومانو څخه د ملاتړ موسسې رييس هوجا بویار وویل، چې افغانان د تاریخ په اوږدو کې له ډېرو ستونزو سره مخ شوي او له یادې ادارې یې وغوښتل، چې د وروستیو جګړو له امله د داخلي زیانمنو کورنیو لېست ورکړي، څو ورسره نغدي مرستې وکړي.

هغه زیاته کړه، چې پوځي بریدونه له خطره خالي نه دي او باید د ایران د کړکېچ لپاره د راتلونکي په اړه هم پلان جوړ شي.

مېرڅ ټینګار وکړ، چې غواړي د ایران له ولس سره مرسته وکړي، څو هغوی وکولای شي د خپل راتلونکي په اړه خپله پرېکړه وکړي. د هغه په وینا: «د ایران خلک باید وکولای شي په سوله او ډاډمن امنیت کې خپل راتلونکی وټاکي».

د مېرڅ په خبره، تر اوسه نه امریکا او نه هم اسراییل له جرمني څخه د اسلامي جمهوریت پر ضد په پوځي هڅو کې د مستقیم ګډون غوښتنه کړې ده.

پاکستان شپږ ورځې مخکې په خېبرپښتونخوا او ځينو نورو سیمو کې له چاودنو او بریدونو وروسته پر افغانستان هوايي بریدونه پیل کړل او ورسره جوخت طالبانو هم له څو ساعتونو وروسته ځوابیه بریدونه پيل کړل او لا هم د دواړو لوریو تر منځ جګړه روانه ده.

په دې لړ کې د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د سې‌شنبې په ورځ (د کب ۱۲مه) د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف سره په ټلیفوني اړیکه کې د دواړو لوریو تر منځ د اوربند غوښتنه وکړه.

په همدې تړاو د ترکیې د ولسمشرۍ ماڼۍ په خبرپاڼه کې په افغانستان کې د پاکستان د هوايي بمباریو له امله ملګي وګړو ته د اوښتې مرګ‌ژوبلې په تړاو څه نه‌دي ویل شوي.

طالبان بیا وايي، له پاکستان سره روانه جګړه «پر موږ تحمیل شوې» او دوی دفاعي حالت کې دي. د دغې ډلې د ویاند مرستیال حمدالله فطرت د سې‌شنبې په ورځ په یوه خبري کنفرانس کې وویل، له پاکستان سره جګړې دوام ته پوره چمتووالی لري.

د هغه په وینا، د کابل، لغمان، خوست، کندهار او کونړ په ګډون په څو ولایتونو کې د پاکستان په هوايي بریدونو کې د عامو خلکو کورونه بمبار شوي، ۱۱۰ ملکي وګړي وژل شوي، یو شمېر نور ټپیان شوي او له پراخ مالي زیانونه سربېره سلګونه کورنۍ بې‌ځایه شوې دي.

د نوموړي په وینا، د دغې جګړې په تړاو تر اوسه چین، روسیې او یو شمېر اروپايي هېوادونو د جګړې د پای ته رسېدو لپاره هڅې پیل کړي او اړیکې یې نیولي دي او همداراز یې خبرداری ورکړ، چې د دوی «دفاعي» جګړه به تر هغې دوام مومي، څو چې «تجاوز» پای ته نه‌وي رسېدلی.

امانوېل مکرون همداراز قبرس ته د دفاعي سیسټمونو د لېږدولو خبر ورکړی.

د فرانسې ولسمشر خبرداری ورکړ، چې اسراییل د لبنان پر وړاندې د «ځمکنۍ عملیاتو» په اړه پرېکړه کوي او دا اقدام کولی شي «کړکېچ خطرناک کړي او ستراتیژیکې تېروتنې» هم رامنځته کړي.

مکرون وړاندې وویل: «حزب‌الله د اسراییل پر ضد د برید له لارې او د لبنان خلکو په خطر کې اچولو سره لویه تېروتنه کړې ده».