برېتانوي استازي په کابل کې د افغان ښځو د رول او زده‌کړې پر ارزښت ټینګار کړی

دغه وزارت ویلي، چې ثاقب به په مکه، مدینه او مقدسو مشاعرو کې د حاجیانو د استوګنې، ترانسپورټ، تغذیې، روغتیايي خدمتونو او د مناسکو د لارښوونې بهیر له نږدې وڅاري. د خبرپاڼې له مخې، هغه به د حاجیانو د منظم انتقال لپاره نیول شوي تدابیر وارزوي او اړوند ټیمونو ته به د اغېزمن مدیریت په تړاو لازمې لارښوونې وکړي.

همدارنګه وزارت زیاتوي چې ثاقب به د سعودي د حج او عمرې وزارت په رسمي کنفرانسونو او غونډو کې ګډون کوي. په دغو ناستو کې به د اسلامي هېوادونو له استازو، د حج او عمرې له مسؤلینو او اړوندو قراردادي شرکتونو سره د خدماتو د ښه والي، د همغږۍ او ګډو همکاریو د پیاوړتیا په اړه خبرې وکړي.

د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت ټینګار کړی چې د افغان حاجیانو د منظم انتقال او لازم خدماتو د وړاندې کولو لپاره، د قراردادي شرکتونو د سلګونو کارکوونکو تر څنګ، د حج بعثې غړي هم د تغذیې، ترانسپورټ، مناسکو، د لادرکه کسانو،‌ مړو او نورو اړوندو کمېټو کې په دنده بوخت دي.

تر دې وړاندې یو شمېر افغان حجاینو شکایتونه کړي چې د حج د روانو مراسمو پر مهال یې استوګنځایونه ډېر خراب دي او ان مناسب خواړه هم ورته نه رسېږي. افغان حجیانو همدا راز په روانو مراسمو کې د ټرانسپورټي اسانتیاوو د کمښت له امله هم شکایتونه کړي دي.

دغه سازمان د پنجشنبې په ورځ، د غويي په ۳۱مه، په خپل راپور کې ویلي چې د مرستې ترلاسه کوونکو له ډلې څه باندې ۴۵زره کسان له زیان‌منونکو ډلو وو او ځانګړو مرستو او ملاتړ ته یې اړتیا لرله.

د راپور له مخې، په ۲۰۲۶کال کې هم افغانستان ته د کډوالو د راستنېدو بهیر دوام لري، خو هېواد ته ډېری راستنېدونکي له ستنېدو وروسته له جدي ستونزو سره مخ کېږي. بېکاري، د سرپناه نشتوالی او بنسټیزو خدماتو ته محدود لاسرسی د هغوی له مهمو ننګونو څخه بلل شوي دي.

تر دې وړاندې ملګرو ملتونو اټکل کړی و چې ښايي روان کال له ګاونډیو هېوادونو شاوخوا ۲،۷ میلیونه افغانان بېرته افغانستان ته راستانه شي.

د کډوالۍ نړیوال سازمان مخکې له افغانستان سره د ۵۲۹میلیونه ډالرو د مرستې خبر هم ورکړی و او ویلي یې وو چې له ایران او پاکستان څخه د راستنېدونکو افغانانو لپاره د مرستو د وېش لړۍ پیل شوې ده.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۳کال د سپټمبر میاشتې راهیسې تر اوسه نږدې ۵،۹ میلیونه افغانان بېرته هېواد ته راستانه شوي دي.

هغه پر اېکس خواله رسنۍ کې د نثار محمد یوسفزي د فداکارۍ ستاینه کړې او هغه یې د یو «متعهد او ځان‌بسیا وطنپال» په توګه یاد کړی دی.

اتمر لیکلي چې نثار محمد یوسفزي د ازادۍ او د یو بل هېواد د امنیت د دفاع لپاره په زړورتیا جګړه کړې او دا کار د هغه په وینا د هغه ملت د یووالي او همغږۍ ښکاره بېلګه ده چې «د رسمي پولو هاخوا په شمال، ختیځ او جنوب کې ولاړ دی».

هغه زیاته کړې: «دا فداکاري د هغه ګډ تمدني حوزې ترمنځ د نه شلېدونکي پیوستون تایید دی چې زموږ ملتونه سره نښلوي.»

اتمر د تاجکستان له لوري د نثار محمد یوسفزي د فداکارۍ د ستاینې هرکلی هم کړی او ویلي یې دي چې دا اقدام د افغان ملت د «پایدارې او لویې مبارزې» درناوی دی.

هغه ټینګار کړی چې د ازادۍ، مشروع نظام او د خلکو د اساسي حقونو لپاره مبارزه په اوسني وخت کې تر بل هر وخت زیات د ملي تفاهم او سیمه‌ییزې همغږۍ اړتیا لري.

علي میثم نظري د اروپایي پارلمان د مرستیالې او د غړو له دریځ څخه مننه کړې او ویلي یې دي چې د طالبانو د «ترهګریزې ډلې د عادي کولو» پر ضد د هغوی دریځ «اصولي او زړور» دی.

نظري په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د اروپایي پارلمان وروستی پرېکړه‌لیک، چې پکې د طالبانو سیسټماټیک ظلم، ترهګري او د افغانانو په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو تعقیب غندل شوی، نړیوالې ټولنې ته یو «مهم او اخلاقي واضح پیغام» لېږي.

هغه زیاته کړې: «په داسې وخت کې چې ځینې لوري هڅه کوي د عملي تعامل تر نوم لاندې د یوه ترهګریز رژیم د مشروعیت لپاره زمینه برابره کړي، اروپایي پارلمان څرګنده کړه چې نړیوال ارزښتونه او بنسټیز بشري حقونه باید هېڅکله د سیاسي مصلحت قرباني نه شي.»

نظري ټینګار کړی چې له طالبانو سره هغه ډول تعامل چې له محدودو تخنیکي اړتیاوو پورته وي، کولی شي د ده په وینا د «بشري ضد جرمونو، جنسیتي اپارتاید او د افغانستان د مدني او ډیموکراټیکو بنسټونو د له منځه وړونکي ډلې» ته مشروعیت ورکړي.

هغه د اروپایي پارلمان له لوري د افغانستان د ډیموکراټیک اپوزیسیون او د افغان ولس د ملاتړ هرکلی هم کړی او ویلي یې دي چې افغانان باید د چوپتیا او بې‌پروايۍ له امله د افراطیت او استبداد په لاس کې یوازې پرېنښودل شي.

ملا برادر وویل چې طالبان له ازبکستان سره د اړیکو پراختیا ته ځانګړی ارزښت ورکوي.

هغه ټینګار وکړ چې طالبان له خپلو ګاونډیو هېوادونو سره تعامل او همکاري د ښه نیت پر بنسټ پراخوي.

د طالبانو د رییس‌الوزرا اقتصادي مرستیال همداراز وویل، د بلخ والي په مشرۍ یوه ځانګړې کمېټه جوړه شوې چې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ په اړیکو کې احتمالي ستونزې وڅېړي او حل کړي، څو د لا ډېرو همکاریو او تعاملاتو زمینه برابره شي.

پانګه‌والو ته بلنه او د صادقانه خدمت ټینګار

ملا عبدالغني برادر له بهر مېشتو افغان سوداګرو او پانګه‌والو وغوښتل چې بېرته افغانستان ته راستانه شي.

هغه ټینګار وکړ چې باید بهر مېشتي سوداګر هېواد ته د ستنېدو لپاره وهڅول شي. د طالبانو اقتصادي مرستیال زیاته کړه: «موږ تضمین ورکوو چې پانګه‌وال کولای شي په هره برخه کې چې وغواړي، په ډاډه زړه پانګونه وکړي».

د مزارشریف ـ حیرتان د اوسپنې پټلۍ پنځمه برخه د طالبانو د رییس‌الوزرا د اقتصادي مرستیال، د عامه ګټو وزارت د چارواکو، د ازبکستان د دولتي استازو، سیمه‌ییزو مسئولانو او د بلخ ولایت د اوسېدونکو په حضور کې د ټولګټو وزارت له لوري پرانیستل شوه.

په بلخ ولایت کې د طالبانو د ټولګټو ریاست مسئولانو ویلي چې د دې پروژې لګښت د رېل پټلۍ، ودانیو، کرښو او زیربناوو په ګډون، د ازبکستان له هېواد سره په قرارداد کې ۶.۳ میلیونه ډالره ټاکل شوی دی. د دوی په وینا، د دې پروژې ټول لګښت د عامه ګټو وزارت له بودجې ورکول کېږي.