په افغانستان کې د روغتیا نړېوال سازمان دفتر ویلي، طبیعي پېښې پر ټولو خلکو یو شان اغېز نه کوي. یاد سازمان پر اېکس لیکلي چې لږ تر لږه ۷۰ تر ۸۰سلنه د بیړنیو مرستو بېړني اړمن کسان ښځې او ماشومان دي او نږدې ۷۵ سلنه هغه کسان چې د طبیعي پېښو له امله بېځایه کېږي هم ښځې او ماشومان دي.
د روغتیا نړیوال سازمان پر ایکس خواله رسنۍ کې ویلي، دا شمېرې د طبیعي پېښو نابرابر اغېز ښيي او پر دې ټینګار کوي چې ښځې او ماشومان د مرستو په لومړۍ کرښه کې ځای لري. په دغه پیغام کې راغلي چې د دغو زیانمنو قشرونو د خوندیتوب، رواني پاملرنې او عملي ملاتړ اړتیاوې باید په بیړني ډول په پروګرامونو کې ځای شي.
یاد پیغام زیاتوي چې د مرستو د وېش پر مهال باید د ښځو او ماشومانو ځانګړې اړتیاوې، لکه خوندي سرپناه، روغتیایي خدمتونه، د تغذیې ملاتړ او د ساتنې میکانیزمونه په پام کې ونیول شي. همدارنګه ټینګار شوی چې د معلوماتو راټولول او ارزونې باید د جنسیت او عمر پر بنسټ وشي تر څو د مرستو هدفمندوالي لوړه شي.
د بشري حقونو د څارونکو په وینا، طبیعي پېښو او بېځایه کېدو کې ښځې او نجونې له لوړې خطرې سره مخ وي ځکه د خدماتو لاسرسی، د سرپناه خوندیتوب او د تاوتریخوالي مخنیوی ورته جدي ننګونې دي.
د ښځو پر حقونو کارکوونکي وایي که د بیړني غبرګون پلانونه د ښځو او ماشومانو اړتیاوې په منظم ډول شاملې نه کړي، د مرستو اغېز به کم او د زیانمنو قشرونو خطر به زیات وي.
هممهاله د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې د سېلابونو او زلزلو له کبله خلکو ته درانه مالي زیانونه اوښتي دي. د راپورونو له مخې، ښځو او ماشومانو په دغو طبیعي افتونو کې تر هر چا ډېر زیان لیدلی دی.
