د پېښور سترې محکمې د پولیسو له‌خوا د یوه نیول شوي افغان کډوال د خوشې کېدو امر وکړ

دغه سازمان د پنجشنبې په ورځ، د غويي په ۳۱مه، په خپل راپور کې ویلي چې د مرستې ترلاسه کوونکو له ډلې څه باندې ۴۵زره کسان له زیان‌منونکو ډلو وو او ځانګړو مرستو او ملاتړ ته یې اړتیا لرله.

د راپور له مخې، په ۲۰۲۶کال کې هم افغانستان ته د کډوالو د راستنېدو بهیر دوام لري، خو هېواد ته ډېری راستنېدونکي له ستنېدو وروسته له جدي ستونزو سره مخ کېږي. بېکاري، د سرپناه نشتوالی او بنسټیزو خدماتو ته محدود لاسرسی د هغوی له مهمو ننګونو څخه بلل شوي دي.

تر دې وړاندې ملګرو ملتونو اټکل کړی و چې ښايي روان کال له ګاونډیو هېوادونو شاوخوا ۲،۷ میلیونه افغانان بېرته افغانستان ته راستانه شي.

د کډوالۍ نړیوال سازمان مخکې له افغانستان سره د ۵۲۹میلیونه ډالرو د مرستې خبر هم ورکړی و او ویلي یې وو چې له ایران او پاکستان څخه د راستنېدونکو افغانانو لپاره د مرستو د وېش لړۍ پیل شوې ده.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۳کال د سپټمبر میاشتې راهیسې تر اوسه نږدې ۵،۹ میلیونه افغانان بېرته هېواد ته راستانه شوي دي.

د پاکستان پوځ رسنیو څانګې (ای‌اېس‌پي‌ار) په خبرپاڼه کې ویلي چې د ټي‌ټي‌پي وسله‌والې ډلې یو مهم قوماندان جان میر مشهور په «تور ثابت» هم په وژل شویو کې دی. خبرپاڼې کې ویل شوي چې نوموړی د پاکستاني ځواکونو لخوا تر ټولو مطلوب کسانو په نوملړ کې شامل و چې د ګڼو بریدونو، د امنیتي عسکرو او ملکي وګړو په وژنو په کې یې لاس درلود. د پوځ په وینا، د نوموړي پر سر د حکومت له لوري انعام ټاکل شوی و.

د پوځ د معلوماتو له مخې، په عملیاتو کې د وسله‌والو څو پټنځایونه له‌منځه وړل شوي او د وسلو، مهماتو او د چاودېدونکو توکو لوی زېرمتون څخه یې چاودېدونکي توکي هم ترلاسه کړي دي. پاکستاني پوځ ادعا کړې چې همدارنګه، د سیمو د پاکولو پر مهال د ځمکې لاندې پېچلې تونلونه او بنکرونه هم موندل او ویجاړ کړل شول.

ای‌اېس‌پي‌ار زیاته کړې چې د سیمو تصفیوي عملیات روان دي تر څو پاتې وسله‌وال له پټو ځایونو لرې کړي. د پوځ په وینا، دا ترهګرۍ ضد عملیات د «عزمِ استحکام» تر چتر لاندې ترسره کېږي.
په خېبر پښتونخوا کې د پاکستاني ځواکونو له لوري له کلونو راهیسې د وسله‌والو پر ضد عملیات روان دي، او په شمالي وزیرستان او شاوخوا سیمو کې وخت ناوخت د نښتو او ریدونو راپورونه ورکول کېږي. چارواکي وایي چې د وسله‌والو شبکو ماتول او د پټنځایونو له منځه وړل د سیمې د ثبات لپاره مهم بلل کېږي.

پرواتانېني د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د کلنۍ غونډې پرمهال «په وسله‌والو شخړو کې د ملکیانو ساتنې» په اړه وویل، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما په خپلو اسنادو کې د ملکیانو د مرګ ژوبلې له ۹۵ پېښو څخه ۹۴ د پاکستاني ځواکونو له‌خوا بللې دي.

د نوموړي په خبره؛ په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یومانا راپور ورکړی، چې د ۲۰۲۶کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د نښتو له امله په افغانستان کې ۷۵۰ ملکیان وژل شوي او یا هم ټپیان شوي دي.

هغه په کابل کې د روږدو کسانو د درملنې پر روغتون وروستي برید ته په اشارې وویل: «پاکستان په کابل کې د امید د روږدو د درملنې پر مرکز وحشیانه هوايي برید وکړ، چې له امله یې ۲۶۹ ملکیان وژل شوي دي».

د هند استازي همدارنګه پاکستان تورن کړ، چې د ملکیانو د ساتنې او د بشري مسوولیتونو د پوره کولو په اړه نړۍوالې غوښتنې له پامه غورځوي. پرواتانېني زیاته کړه: «دا منافقت دی، چې یو هېواد د نړۍوال قانون له اصولو خبرې کوي؛ خو په توره شپه بې‌ګناه ملکیان په نښه کوي».

اپريدي د چهارشنبې په ورځ (د غویي ۳۰مه) یوې خبري ناستې ته د وینا پرمهال ویلي، هغه کاروان چې د عمران خان سره د لیدنې لپاره اډیاله زندان ته روان و؛ اسلام‌اباد ته تر ننوتو وروسته ودرول شو او وروسته ګډونوالو د چونګي نمبر ۲۶ په سیمه کې احتجاجي ناسته وکړه.

هغه ادعا وکړه، چې د ناستې د ختمولو لپاره پر ګډونوالو ډزې وشوې. نوموړي وویل، په داسې حال کې چې خیبر پښتونخوا ټول پاکستان ته ګاز ورکوي؛ خو په بدل کې یې د دوی له استازو سره ناسم چلند کېږي.

اپريدي زیاته کړه، دوی یوازې دا غوښتنه لري چې عمران خان ته دې په شفا نړۍوال روغتون کې درملنه ورکړل شي. هغه ادعا کړې، چې عمران خان د ښۍ سترګې د لید پراخه کچه له لاسه ورکړې ده.

بل لور ته عليمه خان وویل، چې د هغه پر ضد قضیې په خپلواکه توګه نه اورېدل کېږي او نوموړی له میاشتو راهیسې په انفرادي خونو کې ساتل کېږي.
دا په داسې حال کې ده، چې د اپوزېسیون ټلوالې او تحریک انصاف ګوند د جمعې په ورځ په ټول پاکستان کې د عمران خان د خلاصون، د بیو لوړوالي او نورو ستونزو په اړه د پراخو احتجاجونو اعلان کړی دی.

د سرچینو په وینا؛ په دغه کسانو کې د بېلابېلو عمرونو وګړي شامل دي. پولیسو ویلي، تر لومړنیو قانوني پړاوونو وروسته به ټول نیول شوي کسان د نورو قانوني اقداماتو لپاره د پاکستان د څېړنې فدرالي ادارې ته وسپارل شي.

پاکستاني پولیسو تېره ورځ هم د بلوچستان ایالت د تربت، دښتې، سري کهن او شاوخوا سیمو په بېلابېلو برخو کې ۷۰ افغانان نیولي وو. پاکستاني چارواکي وایي، دغه کسانو غوښتل د ایران له لارې په ناقانونه توګه اروپا ته ولاړ شي.

د یادونې وړ ده، چې کیچ ولسوالۍ ایران پولې ته څېرمه پرته ده او د یادې ولسوالۍ له بېلابېلو لارو افغان وګړي هڅه کوي چې ایران ته په ناقانونه توګه سفر وکړي.