په میدانوردګ کې د طالبانو رسنیز دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو خبر ورکړی، چې د دغه ولایت په چک ولسوالۍ کې د تندر پرېوتو له امله یو ځوان مړ شوی دی. د خبرپاڼې له مخې؛ دغه پېښه پرون د یادې ولسوالۍ د بکسمند سیمې اړوند په تاوه کلي کې شوې ده.
په خبرپاڼه کې راغلي، دغه ځوان لومړی سخت ټپي شوی و او وروسته یې په روغتون کې ساه ورکړې ده.
له بل پلوه د طالبانو تر واک لاندې له پېښو سره د مبارزې د چمتووالي ادارې ویاند محمدیوسف حماد وایي، په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په کندهار، هرات، غور او تخار ولایتونو کې د تالندې برېښنا، توپانونو او سېلابونو له امله لږ تر لږه شپږ کسان مړه او ۱۱ نور ټپیان شوي دي.
حماد وویل، چې د یادو طبیعي پېښوله امله په ټول هېواد کې شل کورونه په بشپړ ډول نړېدلي دي. د هغه په وینا، لس نور کورونه نیمه ویجاړ شوي او اغېزمنو کورنیو ته د مرستې رسولو لپاره همغږي روانه ده.
د برېټانیا د مشرانو جرګې غړې بارونس فیونا هاجسون افغانستان انټرنشنل ته په یوې مرکې کې د طالبانو تر واک لاندې د ښځو وضعیت «بوږنوونکی» بللی. هغې ویلي، طالبان دا نه درک کوي چې ښځې د افغانستان لپاره «یوه ستره بشري پانګه او شتمني» ده.
نوموړې د طالبانو سره د تعامل پر اهمیت د ټینګار ترڅنګ څرګنده کړې چې د دې ډلې د چلند او تګلارې د بدلون لپاره فشار هم اړین دی.
بارونس فیونا هاجسون د پنجشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، د نجونو او ښځو له زده کړو، کار او ټولنیز حضور څخه محرومول په عملي توګه د دې لامل شوي چې ښځې له ټولنیز ژوند او عامه ډګر څخه و ایستل شي.
هغې زیاته کړه، طالبان د ښځو حقونه د «لوېدیځ مسئله» ګڼي، حال دا چې افغان ښځو له کلونو راهیسې د خپلو حقونو لپاره مبارزه کړې ده.
نوموړې خبرداری ورکړی چې پر ښځو د محدودیتونو دوام، په ځانګړي ډول د زده کړو، کار او ټولنیز ګډون په برخو کې، بشري وضعیت لا پسې خرابوي او د بشري حقونو له بنسټیزو اصولو سره په ټکر کې دی.
خو بارونس هاجسون ویلي چې له طالبانو سره باید یو ډول تعامل موجود وي، خو دا تعامل د طالبانو د رسمیت پېژندنې یا له هغوی سره د رسمي ډیپلوماتیکو اړیکو د جوړولو معنا نه لري.
هغې ټینګار کړی چې له طالبانو سره خبرې او اړیکې باید دې ډلې ته سیاسي مشروعیت ور نه کړي.
د برېټانیا د مشرانو جرګې دې غړې زیاته کړې، د ستونزې یوه برخه دا ده چې د نړۍ پام له افغانستان څخه اوښتی او نوو جګړو او کړکېچونو دا لامل شوي چې د افغانستان موضوع د هېوادونو د بهرني سیاست له لومړیتوبونو ووځي.
هغې د خپلو خبرو په بله برخه کې د افغانستان د مسئلې پر وړاندې پر نړیوالې همغږۍ او ګډ دریځ ټینګار کړی او ویلي یې دي چې په افغانستان کې د روانو ستونزو، په ځانګړي ډول د ښځو پر وړاندې د خنډونو د حل لپاره، د نړیوالې ټولنې پراخې همکارۍ ته اړتیا ده.
مېرمن بارونس تر دې وړاندې هم د برېټانیا د مشرانو جرګې په غونډه کې ټینګار کړی و چې د افغان ښځو د بنسټیزو حقونو مسئله باید د نړیوالې ټولنې له پامه ونه غورځول شي او دا موضوع باید تل د نړیوالو خبرو او بحثونو په محور کې پاتې شي.
طالبانو واک ته له بیا رسېدو وروسته د ښځو او نجونو پر ژوند پراخ محدودیتونه لګولي دي. دې ډلې له شپږم ټولګي پورته د نجونو زده کړې بندې کړې، ښځې یې پوهنتونونو ته له تګ راګرځولې او په ډېرو دولتي ادارو، نادولتي بنسټونو او نړیوالو سازمانونو کې یې د هغوی د کار مخه نیولې ده.
طالبانو همداراز له محرم پرته د ښځو پر سفر بندیزونه لګولي او په ګڼو عامه ځایونو لکه پارکونو، ورزشي لوبغالو او د ښکلا په سالونونو کې یې د ښځو حضور منع کړی دی.
د بشري حقونو بنسټونه وایي، دغو محدودیتونو ښځې له زده کړو، کار، ټولنیز ګډون او عامه ژوند څخه څنډې ته کړې دي.
د طالبانو تر چتر لاندې کابل ښاروالۍ ویلي، په وروستیو کلونو کې په کابل ژوبڼ کې د بیارغونې او پراختیايي پروژو له پلي کېدو وروسته، اوس په دغه ژوبڼ کې ۱۰۰ډوله ژوي، الوتونکي، ماهیان او خزندګان ساتل کېږي او د لیدونکو شمېر هم زیات شوی دی.
د کابل ښاروالۍ په خبرپاڼه کې راغلي، چې د ښاروالۍ د مسولینو په هڅو په کابل ژوبڼ کې یو شمېر پرمختیايي او بیارغنیزې پروژې پلې شوې او د ژوبڼ بېلابېل تاسیسات هم رغول او بېرته نوي شوي دي.
د خبرپاڼې له مخې، په دې موده کې ژوبڼ ته یو شمېر نوي، نادر او کم پیدا کېدونکي ژوي هم راوړل شوي دي.
د کابل ژوبڼ رییس عزیز ګل ثاقب ویلي، د ژویو لپاره یو شمېر قفسونه په معیاري ډول جوړ شوي، د شنو ساحو پراختیا ته پاملرنه شوې او د ژوبڼ د ښکلا لپاره هم اقدامات ترسره شوي دي.
هغه ویلي: «اوس مهال کابل ژوبڼ د محصلانو، زدهکوونکو او ماشومانو لپاره په مناسب تفریحي او څېړنیز مرکز بدل شوی دی.»
د خبرپاڼې له مخې، کابل ژوبڼ کېاوس په ټولیز ډول شاوخوا ۶۰۰ ژوي، الوتونکي، ماهیان او خزندګان، چې د ۱۰۰ بېلابېلو ډولونو استازولي کوي، پکې ساتل کېږي.
خبرپاڼه زیاتوي چې کابل ژوبڼ د جنوبي اسیا د ژوبڼونو د سازمان او د نړیوالو ژوبڼونو د شبکې غړیتوب لري او له دغو ادارو سره د علمي، تخنیکي او څېړنیزو تجربو او معلوماتو تبادله کوي.
د کابل ښاروالۍ د معلوماتو له مخې، ژوبڼ په عادي ورځو کې له ۷۰۰ تر ۱۰۰۰ او د رخصتیو په ورځو کې له ۲۵۰۰ تر ۴۰۰۰ پورې لیدونکي لري.
د طالبانو تر چتر لاندې د اولمپیک، بدني روزنې او سپورټ ریاست په میدان وردګ ولایت کې د ورزشي دودیزې میلې د ترسره کيدو خبر ورکړی. دغه ریاست ویلي چې په یاده میله کې د میدان وردګ طالب والي له عامو خلکو غوښتي چې د طالبانو د ادارې ملاتړ وکړي.
ددغه ریاست له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د میدان وردګ ولایت د بدني روزنې او ورزش امریت او د اطلاعاتو او کلتور ریاست په ګډه همکارۍ د دغه ولایت په بهسودو حصه اول ولسوالۍ کې ورزشي او دودیزه ګډه مېله ترسره شوه.
په دغه ورزشي او فرهنګي غونډه کې ورزشکارانو د جمناسټیک او تکواندو نندارې وړاندې کړې، همدارنګه د کتابونو، لاسي صنایعو او د هېواد د تاریخي سیمو بېلابېل انځورونه هم نندارې ته وړاندې شول.
خبرپاڼه کې راغلي، د میدان وردګ طالب والي ملا خیرالله خیرخواه په دې مراسمو کې د وینا پر مهال وویل چې دا ډول فرهنګي، علمي او ورزشي غونډې د ولسونو، قومونو او ځوانانو ترمنځ د یووالي او ورورولۍ په پیاوړتیا کې مهم رول لري.
نوموړي همدارنګه له ولسونو وغوښتل چې د خپلو سیمو د امنیت د ټینګښت، ټولنیز نظم او د ولسونو ترمنځ د یووالي په برخه کې د طالبانو له ادارې سره همکاري وکړي.
د افغانستان لپاره د برېتانیا ځانګړي استازي رېچارډ لینډسي کابل ته د خپل سفر پر مهال د طالبانو د اقتصاد له وزیر سره په لیدنه کې د زدهکړې او په اقتصادي بهیر کې د ښځو د فعال ګډون پر اهمیت ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د افغان ښځو رول د هېواد د راتلونکي لپاره حیاتي دی.
د افغانستان لپاره د برېتانیا ځانګړي استازي رېچارډ لینډسي ویلي، چې د کابل په سفر کې یې د طالبانو د اقتصاد له وزیر سره لیدنه کړې او په هېواد کې یې د تعلیمیافته ټولنې د اهمیت او د ښځو د اقتصادي مشارکت پر اړتیا ټینګار کړی دی.
لینډسي په اېکس خواله کې لیکلي: «ما په کابل کې د اقتصاد له وزیر سره وکتل. ما د تعلیمیافته ټولنې پر اهمیت او د افغان ښځو د فعال ګډون له لارې د اقتصادي فرصتونو پر زیاتېدو ټینګار وکړ.»
هغه زیاته کړې چې د خپل سفر پر مهال یې د ښځینه وکیلانو، هنرمندانو، نادولتي مؤسسو او د سوداګرۍ د خونې له استازو سره هم لیدلي دي.
لینډسي د دې لیدنو په اړه ویلي: «دا زړورې ښځې د افغانستان د ډېرو خلکو په ژوند کې د پام وړ مثبت بدلون رامنځته کوي او د هېواد راتلونکی جوړوي.»
د برېتانیا ځانګړي استازي د افغانستان د ښځو د وضعیت او د اقتصادي ګډون په اړه دا څرګندونې داسې مهال کړې چې په هېواد کې د ښځو پر کار او ټولنیز حضور سخت محدودیتونه دوام لري.
د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزیر مولوي نورمحمد ثاقب د پنجشنبې په ورځ د افغان حاجیانو د چارو د مستقیم څار او د حج پروسې د رهبرۍ لپاره سعودي عربستان ته سفر کړی دی. د دې وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي چې روان کال شاوخوا ۳۰ زره افغان حاجیان مکې مکرمې ته رسېدلي دي.
دغه وزارت ویلي، چې ثاقب به په مکه، مدینه او مقدسو مشاعرو کې د حاجیانو د استوګنې، ترانسپورټ، تغذیې، روغتیايي خدمتونو او د مناسکو د لارښوونې بهیر له نږدې وڅاري. د خبرپاڼې له مخې، هغه به د حاجیانو د منظم انتقال لپاره نیول شوي تدابیر وارزوي او اړوند ټیمونو ته به د اغېزمن مدیریت په تړاو لازمې لارښوونې وکړي.
همدارنګه وزارت زیاتوي چې ثاقب به د سعودي د حج او عمرې وزارت په رسمي کنفرانسونو او غونډو کې ګډون کوي. په دغو ناستو کې به د اسلامي هېوادونو له استازو، د حج او عمرې له مسؤلینو او اړوندو قراردادي شرکتونو سره د خدماتو د ښه والي، د همغږۍ او ګډو همکاریو د پیاوړتیا په اړه خبرې وکړي.
د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت ټینګار کړی چې د افغان حاجیانو د منظم انتقال او لازم خدماتو د وړاندې کولو لپاره، د قراردادي شرکتونو د سلګونو کارکوونکو تر څنګ، د حج بعثې غړي هم د تغذیې، ترانسپورټ، مناسکو، د لادرکه کسانو، مړو او نورو اړوندو کمېټو کې په دنده بوخت دي.
تر دې وړاندې یو شمېر افغان حجاینو شکایتونه کړي چې د حج د روانو مراسمو پر مهال یې استوګنځایونه ډېر خراب دي او ان مناسب خواړه هم ورته نه رسېږي. افغان حجیانو همدا راز په روانو مراسمو کې د ټرانسپورټي اسانتیاوو د کمښت له امله هم شکایتونه کړي دي.