د سالنګ لویه لار د سختو ورښتونو او سېلابونو له کبله د هر ډول تګ‌راتګ لپاره وتړل شوه

د ترکیې د شېرناک ښار چارواکو ویلي، پولیسو د عملیاتو پرمهال اته «بې اسناده کډوال» نیولي چې اووه یې د افغانستان او یو یې د عراق اوسېدونکی و. همدارنګه د انساني قاچاق په تړاو درې مشکوک کسان هم نیول شوي دي.

هم‌مهاله د ترکیې د بایبورت ښار پولیسو هم د اتو افغان پناه‌غوښتونکو د نیولو خبر ورکړی. د ترکي چارواکو په وینا؛ دغه کسان «په ناقانونه توګه» دغه ښار ته راغلي وو. په دغه عملیاتو کې هم د انساني قاچاق په تړاو درې مشکوک کسان نیول شوي، چې یو یې د محکمې په حکم زنداني شوی دی.

ترکي چارواکو ویلي، چې نیول شوي پناه‌غوښتونکي به د اداري چارو تر بشپړېدو وروسته د اړوندو ښارونو د اېستلو مرکزونو ته ولېږدول شي؛ څو د هغوی د اېستلو نورې قانوني چارې بشپړې شي.

ترکیې په وروستیو میاشتو کې د بې‌اسناده کډوالو، په ځانګړي ډول د افغان وګړو پرضد عملیات پراخ کړي دي. تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ ویلي و، چې ترکیې د روان زېږدیز کال له پیل راهیسې ۱۳زره او ۵۰۰ افغان پناه‌غوښتونکي نیولي او افغانستان ته یې اېستلي دي.

نوموړې د طالبانو سره د تعامل پر اهمیت د ټینګار ترڅنګ څرګنده کړې چې د دې ډلې د چلند او تګلارې د بدلون لپاره فشار هم اړین دی.

بارونس فیونا هاجسون د پنجشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، د نجونو او ښځو له زده کړو، کار او ټولنیز حضور څخه محرومول په عملي توګه د دې لامل شوي چې ښځې له ټولنیز ژوند او عامه ډګر څخه و ایستل شي.

هغې زیاته کړه، طالبان د ښځو حقونه د «لوېدیځ مسئله» ګڼي، حال دا چې افغان ښځو له کلونو راهیسې د خپلو حقونو لپاره مبارزه کړې ده.

نوموړې خبرداری ورکړی چې پر ښځو د محدودیتونو دوام، په ځانګړي ډول د زده کړو، کار او ټولنیز ګډون په برخو کې، بشري وضعیت لا پسې خرابوي او د بشري حقونو له بنسټیزو اصولو سره په ټکر کې دی.

خو بارونس هاجسون ویلي چې له طالبانو سره باید یو ډول تعامل موجود وي، خو دا تعامل د طالبانو د رسمیت پېژندنې یا له هغوی سره د رسمي ډیپلوماتیکو اړیکو د جوړولو معنا نه لري.

هغې ټینګار کړی چې له طالبانو سره خبرې او اړیکې باید دې ډلې ته سیاسي مشروعیت ور نه کړي.

د برېټانیا د مشرانو جرګې دې غړې زیاته کړې، د ستونزې یوه برخه دا ده چې د نړۍ پام له افغانستان څخه اوښتی او نوو جګړو او کړکېچونو دا لامل شوي چې د افغانستان موضوع د هېوادونو د بهرني سیاست له لومړیتوبونو ووځي.

هغې د خپلو خبرو په بله برخه کې د افغانستان د مسئلې پر وړاندې پر نړیوالې همغږۍ او ګډ دریځ ټینګار کړی او ویلي یې دي چې په افغانستان کې د روانو ستونزو، په ځانګړي ډول د ښځو پر وړاندې د خنډونو د حل لپاره، د نړیوالې ټولنې پراخې همکارۍ ته اړتیا ده.

مېرمن بارونس تر دې وړاندې هم د برېټانیا د مشرانو جرګې په غونډه کې ټینګار کړی و چې د افغان ښځو د بنسټیزو حقونو مسئله باید د نړیوالې ټولنې له پامه ونه غورځول شي او دا موضوع باید تل د نړیوالو خبرو او بحثونو په محور کې پاتې شي.

طالبانو واک ته له بیا رسېدو وروسته د ښځو او نجونو پر ژوند پراخ محدودیتونه لګولي دي. دې ډلې له شپږم ټولګي پورته د نجونو زده کړې بندې کړې، ښځې یې پوهنتونونو ته له تګ راګرځولې او په ډېرو دولتي ادارو، نادولتي بنسټونو او نړیوالو سازمانونو کې یې د هغوی د کار مخه نیولې ده.

طالبانو همداراز له محرم پرته د ښځو پر سفر بندیزونه لګولي او په ګڼو عامه ځایونو لکه پارکونو، ورزشي لوبغالو او د ښکلا په سالونونو کې یې د ښځو حضور منع کړی دی.

د بشري حقونو بنسټونه وایي، دغو محدودیتونو ښځې له زده کړو، کار، ټولنیز ګډون او عامه ژوند څخه څنډې ته کړې دي.

د کابل ښاروالۍ په خبرپاڼه کې راغلي، چې د ښاروالۍ د مسولینو په هڅو په کابل ژوبڼ کې یو شمېر پرمختیايي او بیارغنیزې پروژې پلې شوې او د ژوبڼ بېلابېل تاسیسات هم رغول او بېرته نوي شوي دي.

د خبرپاڼې له مخې، په دې موده کې ژوبڼ ته یو شمېر نوي، نادر او کم پیدا کېدونکي ژوي هم راوړل شوي دي.

د کابل ژوبڼ رییس عزیز ګل ثاقب ویلي، د ژویو لپاره یو شمېر قفسونه په معیاري ډول جوړ شوي، د شنو ساحو پراختیا ته پاملرنه شوې او د ژوبڼ د ښکلا لپاره هم اقدامات ترسره شوي دي.

هغه ویلي: «اوس مهال کابل ژوبڼ د محصلانو، زده‌کوونکو او ماشومانو لپاره په مناسب تفریحي او څېړنیز مرکز بدل شوی دی.»

د خبرپاڼې له مخې، کابل ژوبڼ کېاوس په ټولیز ډول شاوخوا ۶۰۰ ژوي، الوتونکي، ماهیان او خزندګان، چې د ۱۰۰ بېلابېلو ډولونو استازولي کوي، پکې ساتل کېږي.

خبرپاڼه زیاتوي چې کابل ژوبڼ د جنوبي اسیا د ژوبڼونو د سازمان او د نړیوالو ژوبڼونو د شبکې غړیتوب لري او له دغو ادارو سره د علمي، تخنیکي او څېړنیزو تجربو او معلوماتو تبادله کوي.

د کابل ښاروالۍ د معلوماتو له مخې، ژوبڼ په عادي ورځو کې له ۷۰۰ تر ۱۰۰۰ او د رخصتیو په ورځو کې له ۲۵۰۰ تر ۴۰۰۰ پورې لیدونکي لري.

ددغه ریاست له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د میدان وردګ ولایت د بدني روزنې او ورزش امریت او د اطلاعاتو او کلتور ریاست په ګډه همکارۍ د دغه ولایت په بهسودو حصه اول ولسوالۍ کې ورزشي او دودیزه ګډه مېله ترسره شوه.

په دغه ورزشي او فرهنګي غونډه کې ورزشکارانو د جمناسټیک او تکواندو نندارې وړاندې کړې، همدارنګه د کتابونو، لاسي صنایعو او د هېواد د تاریخي سیمو بېلابېل انځورونه هم نندارې ته وړاندې شول.

خبرپاڼه کې راغلي، د میدان وردګ طالب والي ملا خیرالله خیرخواه په دې مراسمو کې د وینا پر مهال وویل چې دا ډول فرهنګي، علمي او ورزشي غونډې د ولسونو، قومونو او ځوانانو ترمنځ د یووالي او ورورولۍ په پیاوړتیا کې مهم رول لري.

نوموړي همدارنګه له ولسونو وغوښتل چې د خپلو سیمو د امنیت د ټینګښت، ټولنیز نظم او د ولسونو ترمنځ د یووالي په برخه کې د طالبانو له ادارې سره همکاري وکړي.

د افغانستان لپاره د برېتانیا ځانګړي استازي رېچارډ لینډسي ویلي، چې د کابل په سفر کې یې د طالبانو د اقتصاد له وزیر سره لیدنه کړې او په هېواد کې یې د تعلیم‌یافته ټولنې د اهمیت او د ښځو د اقتصادي مشارکت پر اړتیا ټینګار کړی دی.

لینډسي په اېکس خواله کې لیکلي: «ما په کابل کې د اقتصاد له وزیر سره وکتل. ما د تعلیم‌یافته ټولنې پر اهمیت او د افغان ښځو د فعال ګډون له لارې د اقتصادي فرصتونو پر زیاتېدو ټینګار وکړ.»

100%

هغه زیاته کړې چې د خپل سفر پر مهال یې د ښځینه وکیلانو، هنرمندانو، نادولتي مؤسسو او د سوداګرۍ د خونې له استازو سره هم لیدلي دي.

لینډسي د دې لیدنو په اړه ویلي: «دا زړورې ښځې د افغانستان د ډېرو خلکو په ژوند کې د پام وړ مثبت بدلون رامنځته کوي او د هېواد راتلونکی جوړوي.»

د برېتانیا ځانګړي استازي د افغانستان د ښځو د وضعیت او د اقتصادي ګډون په اړه دا څرګندونې داسې مهال کړې چې په هېواد کې د ښځو پر کار او ټولنیز حضور سخت محدودیتونه دوام لري.