رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې د ترکیې استخباراتي ادارې د سوریې له استخباراتي بنسټونو سره په ګډه په سوریې کې د داعش ډلې لس شکمن غړي نیولي او وروسته یې ترکیې ته لېږدولي دي. د چارواکو په وینا، ټول نیول شوي کسان د ترکیې وګړي دي.
د ترکیې امنیتي چارواکو ویلي، چې دغه کسان د دوی د امنیتي ځواکونو او د سوریې د استخباراتي ادارې ترمنځ د ګډو عملیاتو په ترڅ کې نیول شوي دي.
د دوی په خبره، نیول شوي کسان په ترکیې کې له پخوانیو بریدونو سره هم تړاو لري.
راپور کې راغلي، چې یو له دغو شکمنو کسانو څخه د ۲۰۱۵ کال د انقرې د اورګاډي تمځای کې له خونړي برید سره له تړاو لرونکو کسانو سره اړیکې لرلې. په دغه برید کې تر سلو ډېر کسان وژل شوي وو.
امنیتي سرچینو همداراز ویلي، چې یو بل نیول شوی کس په ترکیې کې د داعش ډلې د استخباراتي څانګې مسوول وو.
د بې ځایه شویو نړیوال سازمان مشر اشرف حیدري وایي، د ګاونډیو هېوادونو په ګډون د اروپا له ځینو برخو د افغانانو د ایستلو بهیر مخ په زیاتېدو دی. نوموړي په دې تړاو د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو راپور ورکوونکي هغه دریځ ستایلی چې په جبري توګه یې د افغانانو له ستنولو سره مخالفت کړی.
هغه په یوه خبرپاڼه کې ویلي، افغانستان د میلیونو کسانو لپاره خوندي نه دی او جبري ستنونه د جدي خطرونو لامل ګرځي.
حیدري ویلي چې ښځې، نجونې، د بشري حقونو مدافعان، خبریالان، پخواني دولتي کارکوونکي او نور زیانمن قشرونه په ځانګړي ډول له ګواښ سره مخ دي. ده زیاته کړې چې د جبري ستنونو په صورت کې ستنېدونکي د څار، خپلسري بند، شکنجې، لوږې او بیا بېځایه کېدو له ګوااښ سره مخ کېږي، چې د نهستنېدو له اصل او پراخو نړیوالو بشري حقونو تعهداتو سره ښکاره تړاو لري.
هغه ټینګار کړی، چې په افغانستان کې د ژورېدونکي بشري حقونو سرغړونو او اقتصادي کړکېچ په مهال باید حکومتونه د انسانانو د ژغورنې، د مسوولیت وېش او تلپاتې حللارو ته لومړیتوب ورکړي، نه دا چې د خلکو ژوند او کرامت له خطر سره مخ کړي. د حیدري په وینا، اوسنی وضعیت د نړیوالو مکلفیتونو جدي تطبیق او عملي ګامونو ته اړتیا لري.
د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونک، مخکې ویلي وو چې له ګاونډیو او اروپایي هېوادونو له لوري د افغان کډوالو جبري ایستنه اندېښمنوونکی بهیر دی.
هغه زیاته کړې چې افغانستان خوندي هېواد نه دی او ستنېدونکي د تعقیب، بند، شکنجې، لوږې او تر دې هم بدو پایلو له خطر سره مخ دي، او نړیوال بشري حقونو ژمنې باید جدي ونیول شي.
د طالبانو د دوېیمې واکمنۍ له پیل راهیسې یوازې ایران او پاکستان نږدې ۶میلیونه افغانان له خپلو هېوادونو څخه په جبري توګه افغانستان ته ستانه کړي دي. د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، دغه کډوال په افغانستان کې له سختې لوږې، د سرپناوو له نشتوالي او بې روزګارۍ سره مخ شوي دي. همدا راز له دغو هېوادونو څخه ستانه شوي پخواني افغان پوځیان له مرموزو وژنو، زندانونونو او سختو شکنجو سره مخ شوي دي.
د طالبانو د اقتصاد وزارت خبر ورکړی، چې د دغه وزارت وزیر دین محمد حنیف د افغانستان لپاره د برېټانیا له ځانګړي استازي ریچارډ لیندسي سره لیدلي دي. د خبرپاڼې له مخې، په دې لیدنه کې برېټانوي پلاوي د افغانستان له خلکو سره د یو نیم میلیون یورو بشري مرستو د دوام ډاډ ورکړی دی.
په دې لیدنه کې دواړو لوریو د اقتصادي او بشري همکاریو د ښه والي، د راستنېدونکو کډوالو ستونزو ته د رسېدنې او د خصوصي سکتور د ملاتړ په اړه خبرې کړې دي. د طالبانو د اقتصاد وزارت زیاته کړې، چې د برېټانیا ځانګړي استازي له افغانستان سره د خپلو بشري مرستو پر دوام ټینګار کړی دی.
د طالبانو د اقتصاد وزیر د برېټانیا له بشري مرستو د مننې تر څنګ پر نړیوالې ټولنې غږ کړی چې د پراختیایي پروژو او کاري فرصتونو په رامنځته کولو کې لا زیاته همکاري وکړي. طالب وزیر د بندیزونو په لیرې کولو او د افغانستان د کنګل شویو شتمنیو په ازادولو هم ټینګار کړی دی.
نوموړي همدارنګه ویلي چې د کاري فرصتونو په برابرولو، د خصوصي سکتور په ملاتړ او د پراختیایي پروژو په پیاوړتیا سره به د اقتصادي ځان بسیاینې زمینه برابره شي. هغه زیاته کړې چې دا ګامونه به پر بهرنیو مرستو د خلکو تکیه کمه کړي.
طالبان که څه هم په هېواد کې د اقتصادي ثبات دعوېدار دي، خو بیا یې هم د مرستو لپاره نړیوالې ټولنې ته لاسونه اوږده کړي دي. د ملګرو ملتونو د راپورونو پر بنسټ افغانان له سخت بشري ناورین سره مخ دي او تر نیمایي ډېر وګړي یې د خوړو امنیت نه لري او سخت فقر کې ژوند کوي.
د بنګلهدېش روغتیايي چارواکو خبر ورکړی، چې د روان کال د مارچ میاشتې راهیسې په دغه هېواد کې د شري ناروغۍ له امله له ۵۰۰ څخه ډېر ماشومان مړه شوي دي.
د بنګلهدېش د روغتیايي خدماتو د عمومي ریاست د شنبې په ورځ راپور ورکړی، د روان کال د مارچ له ۱۵مې د مې تر ۲۳مې نېټې پورې په دغه هېواد کې ۶۲۵۰۷ د شري شکمنې پېښې او ۸۴۹۴ په لابراتواري توګه تایید شوې انتاني پېښې ثبت شوې دي.
د راپورونو لهمخې، په وروستیو میاشتو کې د دغې ناروغۍ پېښې په بنګلهدېش کې په خورا چټکۍ سره خپرې شوې، چې له امله یې روغتونونه له ناروغانو ډک شوي او د بنګلهدېش پر کمزوري روغتیایي سیستم یې په ځانګړي ډول په کلیوالو ولسوالیو او د ښارونو په ګڼه ګوڼه لرونکو او بېوزلو سیمو کې سخت فشار راوړی دی.
روغتیایي چارواکي وایي، تر پنځو کلونو کم عمره ماشومان د دغه سخت انتان او مړینې پر وړاندې تر ټولو ډېر زیانمن دي؛ په ځانګړې توګه هغه ماشومان چې یا بیخي نه دي واکسین شوي او یا یې یوازې په نیمګړې توګه د واکسین ډوزونه ترلاسه کړي دي.
بلخوا د روغتیا نړیوال سازمان تېره میاشت ویلي وو چې د واکسیناسیون د منظم پوښښ کمښت او کمزورۍ، د دغې لویې کچې د ساري ناروغۍ د خپرېدو خطر زیات کړی دی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر هند د سفر پرمهال په نوي ډیلي کې د هند له لومړي وزیر سره وکتلي دي. د دغه سفر او لیدنې اصلي موخه د واشنګټن او نوي ډیلي ترمنځ د سوداګرۍ او انرژۍ پر مسایلو خبرې کول او د هغو دوه اړخیزو اړیکو بیا رغول دي، چې تېر کال د سوداګریزو تعرفو له امله زیانمنې شوې وې.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت او مودي اعلان وکړ، چې مارکو روبیو د شنبې په ورځ په نوي ډیلي کې د هند له لومړي وزیر نریندرا مودي سره وکتلي او دواړو لوریو د سوداګرۍ او په ځانګړې توګه د انرژۍ د پېر او پلور په اړه خبرې کړې دي.
د یادې لیدنې پرمهال روبیو ټینګار کړی، چې د امریکا د انرژۍ تولیدات کولای شي د هند د انرژۍ سرچینې پیاوړي کړي.
د راپورونو لهمخې، دا سفر د واشنګټن او نوي ډیلي ترمنځ د تېر کال د سوداګریزو تعرفو له امله د خرابو شویو اړیکو د رغولو په موخه ترسره شوی دی.
روبیو په خپلو خبرو کې د ایران د حکومت پر ضد هم سخت دریځ نیولی او ویلي یې دي، چې امریکا به اجازه ورنه کړي چې د انرژۍ نړیوال بازار د ایران د کړنو له امله له ګواښ سره مخ شي.
د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر تهران ته د سفر پر مهال د ایران د ولسمشر مسعود بزشکیان، د دغه هېواد د پارلمان له رییس قالیباف او د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي سره جلا جلا لیدنې کړي دي. د العربیه نیوز شبکې د راپور لهمخې، منیر په دغه سفر کې ایران ته د امریکا پېغام لېږدوي.
عاصم منیر په داسې حال کې تهران ته سفر کړی، چې د تهران او واشنګټن ترمنځ غیر مستقیمې خبرې اترې دوام لري او په سیمه کې سیاسي او امنیتي فضا لاهم کړکېچنه ده.
د ایران د کورنیو رسنیو د راپورونو له مخې، عاصم منیر د شنبې په ورځ، د غبرګولي۲مه په تهران کې له محمد باقر قالیباف سره کتلي او د سیمې د وروستیو پرمختګونو، د وروستیو نښتو وروسته وضعیت او د خبرو اترو د پروسې په اړه یې خبرې کړي دي.
په دې غونډه کې قالیباف د ایران سره د پاکستان د اړیکو او همکارۍ ستاینه کړې او ویلي یې دي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ تعاملات د اسلامي هېوادونو ترمنځ د همکارۍ یوه نمونه کیدای شي.
هغه د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو اترو ته په اشاره ټینګار کړی چې ایران به له خپلو حقونو څخه پر شا نه شي.
د ایران دپارلمان رییس وروستیو نښتو او د مذاکراتو پروسې ته په اشارې سره ادعا کړې چې امریکا د خبرو اترو په جریان کې جګړه پیل کړې او د اوربند وروسته یې خپلې ژمنې ماتې کړې دي.
قالیباف خبرداری ورکړی چې که شخړه بیا پیل شي، ایران به «ډیر سخت او قاطع» ځواب ورکړي.
په ورته مهال عاصم منیر د دواړو هېوادونو ترمنځ پر دوستانه اړیکو ټینګار کړی او یلي یې دي، چې اسلام اباد په سیمه کې د سولې او ثبات غوښتونکی دی.
د پاکستان د پوځ مشر د جمعې په ورځ تهران ته ورسېد او د ایران د کورنیو چارو وزیر اسکندر مومني یې هرکلی وکړ.
منیر د ایران د پارلمان له مشر سره تر لیدنې وړاندې، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي سره هم لیدلي دي.
په ورته مهال د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند تهران ته د لوړ پوړو پاکستاني چارواکو سفر ته په اشارې سره ویلي، چې دا سفرونه د سیمه ییزو مشورو دوام په ګوته کوي.
هغه ټینګار وکړ چې د خبرو اترو د دوام سره سره، د ایران او امریکا ترمنځ اختلافات ژور پاتې دي او یوې هوکړې ته رسیدل به وخت او پېچلې پروسې ته اړتیا ولري.
تهران ته د عاصم منیر سفر پر داسې مهال کېږي چې امریکایي رسنیو راپور ورکړی چې ډونالډ ټرمپ چمتو دی چې پر ایران برید وکړي.